Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε στήριξη ύψους 171 εκατ. ευρώ για την τόνωση της ανάπτυξης υποδομών και της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα σε όλους τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων.
Το νέο πακέτο στήριξης περιλαμβάνει ένα πακέτο επενδυτικής συνεισφοράς από διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ: συνεισφορές από τον Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας (IPA III) για ένα έργο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, συνεισφορές από διμερείς δωρητές του WBIF για ένα έργο στο Μαυροβούνιο και συνεισφορές από το Μηχανισμό Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης (RGF) για έργα στην Αλβανία, το Μαυροβούνιο και τη Βόρεια Μακεδονία.
Το σημερινό πακέτο χρηματοδότησης περιλαμβάνει επενδυτικά έργα και έργα τεχνικής βοήθειας που εγκρίθηκαν σήμερα, ενισχύοντας τη δέσμευση της ΕΕ για βιώσιμη ανάπτυξη και περιφερειακή συνδεσιμότητα στα Δυτικά Βαλκάνια.
94,7 εκατ. ευρώ για επενδύσεις σε υποδομές
Από το συνολικό πακέτο, 91,8 εκατ. ευρώ διατίθενται σε έργα υποδομών στους τέσσερις εταίρους. Αυτή η χρηματοδότηση αναμένεται να κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις 263 εκατ. ευρώ σε επτά έργα σε τομείς προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών, της καθαρής ενέργειας, του ανθρώπινου κεφαλαίου, των μεταφορών και του περιβάλλοντος.
Τα βασικά έργα περιλαμβάνουν:
- ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών στην Αλβανία·
- βελτίωση του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη Βόρεια Μακεδονία·
- κατασκευή και ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων στη Βόρεια Μακεδονία και το Μαυροβούνιο·
- ηλεκτροδότηση της σιδηροδρομικής γραμμής Δυρραχίου-Τιράνων στην Αλβανία· και
- Έργο επεξεργασίας πόσιμου νερού και λυμάτων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
- Αυτά τα έργα θα υλοποιηθούν από τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων σε συνεργασία με διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
- Επιπλέον, 2,9 εκατ. ευρώ διατίθενται σε τέσσερα έργα τεχνικής βοήθειας στην Αλβανία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με στόχο την υποστήριξη μελλοντικών επενδύσεων στους τομείς της ενέργειας, του νερού, της καινοτομίας και της έρευνας.
76,3 εκατ. ευρώ για τη στήριξη του ιδιωτικού τομέα
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης συνεισφορές ύψους 76,3 εκατ. ευρώ σε προγράμματα που υποστηρίζουν τον ιδιωτικό τομέα, όπως:
- το Πρόγραμμα «Προώθηση των Δυτικών Βαλκανίων», το οποίο βοηθά τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) να εξάγουν πιο προηγμένα προϊόντα και υπηρεσίες στην περιοχή και την ΕΕ·
- Πρόγραμμα «Go Green» για τις ΜΜΕ, το οποίο προωθεί την πράσινη, κυκλική οικονομία, την αγροτική βιομηχανία και τις επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη·
- το πιλοτικό πρόγραμμα «Ευκαιρίες στα Δυτικά Βαλκάνια μέσω μη παραδοσιακού χρέους» (W-BOND), το οποίο παρέχει στις ΜΜΕ πρόσβαση σε χρηματοδότηση μέσω της διαφοροποίησης των πηγών χρηματοδότησης πέρα από τα παραδοσιακά τραπεζικά δάνεια·
- ενίσχυση των ικανοτήτων και της διακυβέρνησης των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Μετά την έγκριση από το Επιχειρησιακό Συμβούλιο του Πλαισίου Επενδύσεων των Δυτικών Βαλκανίων , τα έργα μπορούν να προχωρήσουν στην υλοποίηση. Αυτό περιλαμβάνει την οριστικοποίηση των απαραίτητων συμφωνιών με τους εταίρους και τους δικαιούχους, την έναρξη προπαρασκευαστικών μελετών για δραστηριότητες τεχνικής βοήθειας και την ολοκλήρωση των διαδικασιών που απαιτούνται για την υλοποίηση έργων του ιδιωτικού τομέα. Μόλις ολοκληρωθούν αυτές οι διαδικασίες, μπορεί να ξεκινήσει η υλοποίηση των υποστηριζόμενων επενδύσεων.
Η στόχευση του σχεδίου
Το Σχέδιο Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια στοχεύει στην ενσωμάτωση των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων στην ενιαία αγορά της ΕΕ, στην προώθηση της περιφερειακής οικονομικής συνεργασίας, στην εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την ΕΕ και στην αύξηση της οικονομικής βοήθειας για την επιτάχυνση της κοινωνικοοικονομικής σύγκλισης με την ΕΕ. Ο Μηχανισμός Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια, με συνολικό χρηματοδοτικό κονδύλιο 6 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2024-2027, είναι το βασικό χρηματοδοτικό μέσο του Σχεδίου, μεταφράζοντας την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων από τους εταίρους σε απτή στήριξη. Μέχρι σήμερα, 13 επενδυτικά έργα συνολικού ύψους 156 εκατομμυρίων ευρώ έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Μηχανισμού Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης από την έναρξή του τον Μάιο του 2024.
Το Πλαίσιο Επενδύσεων για τα Δυτικά Βαλκάνια (WBIF) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή του Μηχανισμού Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης, διοχετεύοντας 3 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια στο πλαίσιο του Μηχανισμού για την υποστήριξη επενδύσεων προτεραιότητας στις μεταφορές, την ενέργεια, το ψηφιακό και το ανθρώπινο κεφάλαιο. Επιπλέον, υποστηρίζει επίσης την εφαρμογή του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (IPA) , που στοχεύει στην υποστήριξη των εταίρων της διεύρυνσης στην πορεία τους προς την ένταξη στην ΕΕ. Ιδρύθηκε πριν από 15 χρόνια, το WBIF είναι μια κοινή χρηματοοικονομική πλατφόρμα, που συγκεντρώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, κράτη μέλη της ΕΕ και τη Νορβηγία. Συμβάλλει άμεσα στη Στρατηγική Παγκόσμιας Πύλης της ΕΕ .
