Εκεί που οι επενδυτές είχαν εκτιμήσει ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν να περιορίσουν την κλίμακα των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέτρεψε ξανά τις προσδοκίες με το χθεσινό διάγγελμά του. Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα επιφέρουν ισχυρά πλήγματα στο Ιράν μέσα στις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, ενώ «βασικοί στρατηγικοί στόχοι» πρόκειται να ολοκληρωθούν σύντομα. Οι τιμές του πετρελαίου επανήλθαν σε ανοδική πορεία, ανατρέποντας την πτώση που παρουσίαζαν τα προηγούμενα δύο 24ωρα, καθώς ο Λευκός Οίκος πέρασε για μία ακόμη φορά αντικρουόμενα μηνύματα για τις προθέσεις των ΗΠΑ στον πόλεμο που κήρυξε με το Ισραήλ εναντίον του καθεστώτος της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου.
Τα προθεσμιακά συμβόλαια του πετρελαίου Μπρεντ και του αργού πετρελαίου κατέγραψαν άνοδο από 3,6% μέχρι 4,5%, ξεπερνώντας τα 105,7 και τα 103,8 δολάρια το βαρέλι, αντίστοιχα, τις πρωινές ώρες της Πέμπτης. Καθώς ο Τραμπ είπε στο 20λεπτο διάγγελμά ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να χτυπήσουν μονάδες ηλεκτροδότησης του Ιράν εάν αποτύχει η διπλωματία, οι επενδυτές αναμένουν την τιμή του πετρελαίου Μπρεντ να προσεγγίσει τα 110 δολάρια το βαρέλι, εκτιμούν αναλυτές του Bloomberg. Ενώ οι χρηματιστηριακοί δείκτες στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ είχαν ανακάμψει στη χθεσινή συνεδρίαση, λόγω σεναρίων για μια πιθανή αποκλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν, οι αγορές μετοχών στην Ασία κινήθηκαν στο κόκκινο, διαγράφοντας προγενέστερα κέρδη. Ο δείκτης Asia Dow κατέγραφε απώλειες έως 2,67%, ο Nikkei 225 στο Τόκιο της τάξεως του 2,31% και ο Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ περίπου 1,07% λίγο πριν από το κλείσιμο. Στο χρηματιστήριο της Νότιας Κορέας, ο γενικός δείκτης διολίσθησε έως και 3,9%. Σε κλίμα νευρικότητας αναμένεται να διεξαχθεί, επίσης, η συνεδρίαση στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια.
Οικονομικοί αναλυτές και διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι ήδη ο πόλεμος αυτός έχει προκαλέσει μεγάλη ζημιά στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας, καθώς τα αντίποινα του Ιράν στις σφοδρές εναέριες επιθέσεις των Αμερικανών και των Ισραηλινών είναι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στα δεξαμενόπλοια. Το καθεστώς της Τεχεράνης εκτοξεύει, επίσης, πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) στις αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, κτιρίων ή ακόμη και αποθηκευτικών χώρων για ορυκτά καύσιμα. Τα αντιφατικά μηνύματα του Τραμπ αφήνουν τις αγορές να πορευτούν σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχουν δύο σενάρια. Το ένα αφορά ένα «ράλι νίκης» με ορίζοντα εξόδου από τον πόλεμο σε τρεις εβδομάδες και το άλλο μια παρατεταμένη αβεβαιότητα όσο οι ΗΠΑ προετοιμάζουν έναν νέο γύρο επιθέσεων, με σενάρια ακόμη και για χερσαίες επιχειρήσεις σε ιρανικά νησιά στα Στενά του Ορμούζ.
Αν και δεν ειπώθηκε κάτι νεότερο από τον Τραμπ, το διάγγελμά του απευθυνόταν κυρίως στο αμερικανικό κοινό, που επιβαρύνεται οικονομικά με μεγάλες ανατιμήσεις στα καύσιμα μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο. Οι προθέσεις των ΗΠΑ να κλιμακώσουν τον πόλεμο αυξάνουν τον κίνδυνο για νέα αντίποινα από το καθεστώς της Τεχεράνης, το οποίο διέψευσε ξανά χθες τον Τραμπ, που ισχυρίστηκε ότι οι Ιρανοί ζήτησαν εκεχειρία. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης τόνισαν πως τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, δεν θα ανοίξουν ξανά με τις «γελοίες τοποθετήσεις» του Αμερικανού προέδρου.
Στο επίκεντρο τα νησιά των Στενών του Ορμούζ, όπου οι Ιρανοί έχουν αναπτύξει ισχυρή στρατιωτική δύναμη
Γεγονός είναι ότι οι Ιρανοί δεν δείχνουν να πτοούνται από τις πυραυλικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Εδώ και έναν μήνα κρατούν σε ομηρία την παγκόσμια οικονομία, όσο παραμένουν απροσπέλαστα τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας βαθύτερο ρήγμα στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη, καθώς ο Τραμπ πιέζει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν σε κοινή ναυτική δύναμη στον Περσικό Κόλπο για την ασφαλή διέλευση των δεξαμενόπλοιων. Σε συνέντευξη που δημοσιεύτηκε χθες στη βρετανική εφημερίδα The Telegraph, ο Τραμπ απείλησε με αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, παρά το ότι το Πεντάγωνο ξεκίνησε τις εναέριες επιδρομές στο Ιράν χωρίς να ενημερώσει συμμάχους στην Ευρώπη ή την Ασία.
Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, οι τιμές του αργού πετρελαίου και του πετρελαίου Μπρεντ έχουν αναρριχηθεί 55% και 45%, αντίστοιχα. Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ κινούνται, περίπου, στα 3,2% δολάρια το γαλόνι, με μηνιαία άνοδο 54%, ενώ η τιμή της αμόλυβδης στην Ευρώπη ξεπερνά πια τα δύο ευρώ το λίτρο. Παράλληλα, ο δείκτης S&P 500 στη Wall Street και ο πανευρωπαϊκός Stoxx Europe 600 έχουν απολέσει το 4,42% και 5,7% της αξίας τους, αντίστοιχα. Μέσα σε αυτό το διάστημα, η κίνηση από τα Στενά του Ορμούζ έχει υποχωρήσει κατά 90% προς όφελος των Ιρανών που μπορούν να ελέγχουν απόλυτα τη διέλευση των εμπορικών πλοίων, συνεχίζοντας τις δικές τους πετρελαϊκές εξαγωγές σε χώρες της Ασίας.
Ο στρατιωτικός έλεγχος του Ιράν στα νησιά της θαλάσσιας περιοχής των Στενών του Ορμούζ -όπως είναι το Χαργκ, το Κεσμ, το Λαράκ και το Αμπού Μάσα- επιτρέπουν στη θρησκευτική δικτατορία της χώρας να ασκεί ασφυκτικό έλεγχο στη διεθνή ναυτιλία. Πληροφορίες της Wall Street Journal αποκάλυψαν ότι το Ιράν χαρακτηρίζει ως «αεροπλανοφόρα» τα 19 νησιά που κατέχει στα Στενά του Ορμούζ, εγκαθιστώντας συστήματα ραντάρ, διαδρόμους προσγείωσης, αποθήκες καυσίμων, συστήματα πυραύλων και ναυτικές βάσεις για υποβρύχια και ταχύπλοα σκάφη επίθεσης. Οι φόβοι για χερσαίες επιδρομές σε ιρανικά εδάφη αφορούν ακριβώς αυτά τα νησιά, με τον απεγκλωβισμό των Στενών του Ορμούζ να βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Ενδεικτικό του βαθμού που οι ΗΠΑ έχουν εγκλωβιστεί σε αυτήν τη περιφερειακή σύγκρουση είναι ότι βομβάρδισαν τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Χαργκ, όπου διατηρείται το 90% της ιρανικής παραγωγής αργού πετρελαίου, αλλά όχι τις ενεργειακές υποδομές, φοβούμενες τις οικονομικές επιπτώσεις στον υπόλοιπο κόσμο.
