Σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου σημειώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με Αμερικανούς αξιωματούχους να κάνουν λόγο για προσέγγιση προς μια συμφωνία-πλαίσιο, σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios αλλά και την Wall Street Journal.
Οι συνομιλίες επιταχύνονται ενόψει της λήξης της εκεχειρίας στις 21 Απριλίου, ενώ στη διαδικασία μεσολαβούν το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Τουρκία.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία, οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν σημαντικές. Την Τετάρτη, αντιπροσωπεία του Πακιστάν με επικεφαλής τον στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ έφτασε στην Τεχεράνη για νέες επαφές, σε μια προσπάθεια γεφύρωσης των εκκρεμοτήτων.
Εντατικές διαπραγματεύσεις
Στο παρασκήνιο, η διαπραγματευτική ομάδα του Ντόναλντ Τραμπ — στην οποία συμμετέχουν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο ανώτερος σύμβουλος Τζάρεντ Κούσνερ — συνεχίζει εντατικές επαφές, με τηλεφωνικές επικοινωνίες και ανταλλαγές προσχεδίων με το Ιράν και τους μεσολαβητές.
Όπως αναφέρουν πηγές, οι πλευρές «έρχονται πιο κοντά», αν και δεν υπάρχει καμία εγγύηση συμφωνίας.
Νέος γύρος απευθείας διαπραγματεύσεων αναμένεται τις επόμενες ημέρες, χωρίς να έχει οριστεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία. Ο Βανς, που συμμετείχε στις αρχικές συνομιλίες στο Πακιστάν, δήλωσε ότι υπάρχει θετική διάθεση από την άλλη πλευρά, αν και δεν διαπραγματεύεται απευθείας με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία-πλαίσιο, θα απαιτηθεί παράταση της εκεχειρίας για να οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες μιας συνολικής συμφωνίας. Όπως σημειώνουν αξιωματούχοι, η διαδικασία είναι ιδιαίτερα σύνθετη και δεν μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε δύο ημέρες.
Aυξανόμενη οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη
Καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις φαίνεται να παίζει η αυξανόμενη οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Ο ναυτικός αποκλεισμός που έχει επιβάλει η Ουάσιγκτον έξω από τα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει δραστικά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, οι οποίες ανέρχονται σε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, αποφέροντας έσοδα περίπου 140 εκατομμυρίων δολαρίων την ημέρα. Ένας πλήρης αποκλεισμός θα μπορούσε να μηδενίσει αυτά τα έσοδα άμεσα.
Κομβικό σημείο αποτελεί το νησί Χαργκ, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 90% του ιρανικού πετρελαίου. Το νησί βρίσκεται σε απόσταση 644 χιλιομέτρων από τα Στενά του Ορμούζ και θεωρείται στρατηγικός στόχος, καθώς ο αποκλεισμός του θα παρέλυε πλήρως τις εξαγωγές.
Η θέση του νησιού Χαργκ, βαθιά μέσα στον Περσικό Κόλπο © Χ.com
Εάν η χώρα αδυνατεί να εξάγει πετρέλαιο και εξαντλήσει τα αποθέματα αποθήκευσης, θα αναγκαστεί να διακόψει την παραγωγή, με σοβαρές και μακροπρόθεσμες συνέπειες για την οικονομία της. Ήδη, πριν από τον πόλεμο, το Ιράν βρισκόταν υπό έντονη οικονομική πίεση λόγω των κυρώσεων, με υψηλή ανεργία, ελλείψεις καυσίμων και αυξανόμενο πληθωρισμό τροφίμων.
Η σύγκρουση έχει επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση. Αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις έχουν θέσει εκτός λειτουργίας τις δύο μεγαλύτερες χαλυβουργίες της χώρας και έχουν παραλύσει τη πετροχημική βιομηχανία.
Παράλληλα, η κρατική τράπεζα Sepah Bank δέχεται συνεχείς κυβερνοεπιθέσεις, ενώ το ψηφιακό της κέντρο ασφαλείας επλήγη από πυραυλική επίθεση τον προηγούμενο μήνα.
Την ίδια ώρα, το παρατεταμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο, που διαρκεί ήδη 47 ημέρες, κοστίζει στην οικονομία περίπου 50 εκατ. δολάρια ημερησίως, εντείνοντας περαιτέρω την πίεση προς την ιρανική ηγεσία για επίτευξη συμφωνίας.
