Ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει αρχίσει να επηρεάζει και την Ευρώπη, σημείωσε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας του με τον Γερμανό ομόλογό του, Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ.
Ο Ερντογάν υποστήριξε ότι ο εξελισσόμενος πόλεμος στο Ιράν έχει αρχίσει ήδη να «εξασθενεί την Ευρώπη». Η τοποθέτηση αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να αναδειχθεί σε απαραίτητο διαμεσολαβητή, τονίζοντας ότι εάν δεν υιοθετηθεί άμεσα μια προσέγγιση προσανατολισμένη στην ειρήνη, η ζημιά που θα προκληθεί από τη μακροχρόνια σύγκρουση θα είναι ανυπολόγιστη για τη Γηραιά Ήπειρο.
Η ρητορική του Ερντογάν εστιάζει στις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις, συνδέοντας τα μέτωπα του Ιράν και της Ουκρανίας ως μια ενιαία απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο Τούρκος Πρόεδρος φαίνεται να αξιοποιεί την ανησυχία του Βερολίνου για τις προσφυγικές ροές και την ενεργειακή αστάθεια, παρουσιάζοντας την Τουρκία ως το μόνο ανάχωμα που μπορεί να αποτρέψει τη διάχυση της κρίσης.
Ωστόσο, πίσω από τις εκκλήσεις για ειρήνη και «δίκαιη προσέγγιση», κρύβεται η πάγια στρατηγική της Άγκυρας να ενισχύσει τη δική της επιρροή, πιέζοντας τους Ευρωπαίους εταίρους να λάβουν υπόψη τα τουρκικά συμφέροντα στην περιοχή, προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω αποδυνάμωση των ευρωπαϊκών θεσμών και οικονομιών.
Παράλληλα, όμως, με το «φιλειρηνικό» προφίλ που επιδιώκει να φιλοτεχνήσει ο Ερντογάν προς τη Δύση, η Τουρκία κλιμακώνει επικίνδυνα την ένταση στο μέτωπο της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου. Στις 21 Απριλίου, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξαπέλυσε μια σφοδρή επίθεση κατά της Ελλάδας, με αφορμή τους χάρτες αλιείας της ελληνικής Διεύθυνσης Ελέγχου Αλιείας (ΔΕΛΑΛ).
Το τουρκικό ΥΠΕΞ ακόμη υποστηρίζει ότι η Ελλάδα θεσπίζει περιορισμούς αλιείας σε περιοχές του Αιγαίου και της Μεσογείου όπου δεν έχει δικαιοδοσία και ότι αυτοί είναι αντίθετοι με το διεθνές δίκαιο, ενώ κάνει ειδική αναφορά σε περιορισμούς σε περιοχές πέραν των 6 ν.μ. και σε διεθνή ύδατα, που για την Τουρκία είναι «άκυροι».
Η νέα αυτή τουρκική πρόκληση στρέφεται ευθέως κατά της δημιουργίας του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου και των περιοχών Natura 2000. Ενώ η Αθήνα προχωρά στη θεσμοθέτηση προστατευόμενων ζωνών βάσει του διεθνούς δικαίου και των ευρωπαϊκών οδηγιών, η Τουρκία αμφισβητεί κάθε ελληνικό κυριαρχικό δικαίωμα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων.
Αυτή η επιθετική στάση, που εκδηλώνεται την ίδια στιγμή που ο Ερντογάν μιλά για «εξασθένιση της Ευρώπης», αποδεικνύει ότι η Άγκυρα χρησιμοποιεί την περιφερειακή αστάθεια ως εργαλείο πίεσης. Από τη μία προειδοποιεί το Βερολίνο για τους κινδύνους του πολέμου στο Ιράν και από την άλλη υπονομεύει τη «Δήλωση των Αθηνών», εμμένοντας σε μια αναθεωρητική ατζέντα που μετατρέπει ακόμη και την προστασία του περιβάλλοντος σε πεδίο κυριαρχικής αντιπαράθεσης.
