Η απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ δεν ήταν αιφνιδιαστική, αλλά το αποτέλεσμα μιας πολυετούς επιδείνωσης των σχέσεων με τη Σ. Αραβία, η οποία κορυφώθηκε με τις εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν.
Η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο χωρών εντεινόταν τα τελευταία χρόνια, όμως η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν δημιούργησε το κατάλληλο περιβάλλον για να ληφθεί η απόφαση.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, το Άμπου Ντάμπι δεν επιθυμεί πλέον να λειτουργεί υπό την επιρροή του Ριάντ, επιδιώκοντας μεγαλύτερη αυτονομία τόσο στην ενεργειακή πολιτική όσο και στις γεωπολιτικές του επιλογές.
Τα ΗΑΕ εξετάζουν αν θα παραμείνουν και σε άλλους οργανισμούς
Πέρα από την αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ, τα ΗΑΕ εξετάζουν τη στάση τους και απέναντι σε άλλους περιφερειακούς οργανισμούς, όπως ο Αραβικός Σύνδεσμος και ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας, όπου η Σαουδική Αραβία διατηρεί ισχυρή επιρροή.
Παράλληλα, επανεξετάζεται και ο ρόλος τους στο Gulf Cooperation Council, αν και προς το παρόν δεν υπάρχει επίσημη απόφαση αποχώρησης.
Επισήμως, η έξοδος από τον ΟΠΕΚ παρουσιάστηκε ως οικονομική επιλογή. Τα ΗΑΕ διαθέτουν δυνατότητα παραγωγής πετρελαίου σημαντικά υψηλότερη από τα όρια που τους επιβάλλονται και επιθυμούν να αξιοποιήσουν πλήρως τα αποθέματά τους, ιδιαίτερα ενόψει της ενεργειακής μετάβασης που ενδέχεται να μειώσει τη μελλοντική ζήτηση.
Ωστόσο, η απόφαση έχει και έντονη πολιτική διάσταση. Αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η χώρα σκοπεύει να ακολουθήσει ανεξάρτητη πορεία και να διαμορφώσει νέες συμμαχίες, ακόμη και αν αυτές συγκρούονται με τα συμφέροντα της Σαουδικής Αραβίας, η οποία θεωρείται ηγετική δύναμη στον αραβικό κόσμο.
Οι δύο χώρες έχουν συγκρουστεί σε πολλά μέτωπα τα τελευταία χρόνια, από τις εξελίξεις στη Λιβύη και την Υεμένη έως το Σουδάν, υποστηρίζοντας διαφορετικές πλευρές. Ταυτόχρονα, ανταγωνίζονται οικονομικά, με το Ριάντ να επιδιώκει να εξελιχθεί σε χρηματοοικονομικό κέντρο αντίστοιχο του Ντουμπάι.
Η ρήξη αναμένεται να επηρεάσει και τις περιφερειακές ισορροπίες, με τη διαμόρφωση δύο άτυπων αξόνων: ενός υπό τη Σαουδική Αραβία με τη συμμετοχή χωρών όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία, και ενός δεύτερου που περιλαμβάνει τα ΗΑΕ, το Ισραήλ και την Ινδία.
Τα ΗΑΕ υποστήριζαν πιο επιθετικές επιλογές
Καταλυτικό ρόλο στις εξελίξεις έπαιξε και η διαφωνία για τη στάση απέναντι στο Ιράν. Τα ΗΑΕ φέρονται να υποστήριξαν πιο επιθετικές επιλογές, όπως η επαναλειτουργία των Στενών με στρατιωτικά μέσα, ενώ η Σαουδική Αραβία προτίμησε διπλωματικές λύσεις.
Η αυξανόμενη προσέγγιση των ΗΑΕ με το Ισραήλ, ιδιαίτερα σε επίπεδο άμυνας και πληροφοριών, επιβάρυνε περαιτέρω το κλίμα, καθώς πολλές αραβικές χώρες αντιμετωπίζουν το Ισραήλ με καχυποψία.
Παρά τις εντάσεις, οι οικονομικοί δεσμοί μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν ισχυροί, με σημαντικό όγκο εμπορίου να διακινείται ετησίως. Ωστόσο, η αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ σηματοδοτεί μια σαφή στροφή στην εξωτερική πολιτική των ΗΑΕ.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται κρίσιμη, καθώς η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει την παγκόσμια προσφορά ενέργειας και έχει ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η απόφαση των ΗΑΕ ενισχύει την εικόνα μιας χώρας που επιδιώκει να κινηθεί πιο αυτόνομα και να αξιοποιήσει τις εξελίξεις προς όφελός της.
