Η είδηση από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ότι από την 1η Μαΐου αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ, έσκασε χθες σαν βόμβα τόσο στους κόλπους του οργανισμού όσο και στην παγκόσμια πετρελαϊκή αγορά. Και μπορεί το πετρελαϊκό καρτέλ να έχει απορροφήσει άλλες αποχωρήσεις στο παρελθόν, όπως για παράδειγμα του Κατάρ και της Αγκόλας, ωστόσο τα ΗΑΕ είναι μια εντελώς διαφορετική περίπτωση. Μαζί με το Ιράν, αποτελούν τον σημαντικότερο παραγωγό του ΟΠΕΚ μετά τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ και ασφαλώς η αποχώρησή τους αποτελεί τη μεγαλύτερη απώλεια στην ιστορία του ΟΠΕΚ, μία απώλεια που μπορεί να αλλάξει ριζικά τον ρου του καρτέλ.
Ένα καρτέλ χωρίς συνοχή
Για χρόνια, η ισχύς του ΟΠΕΚ βασιζόταν λιγότερο στον όγκο παραγωγής και περισσότερο στην εικόνα ενότητας – σε προσεκτικά συντονισμένες συμφωνίες υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας με στόχο τη σταθεροποίηση ή τον έλεγχο των τιμών πετρελαίου. Η αιφνίδια αποχώρηση των ΗΑΕ διαλύει αυτήν την εικόνα. Και στην πράξη, οι συζητήσεις της επόμενης ημέρας πιθανότατα θα επικεντρωθούν λιγότερο στον συντονισμό της παραγωγής και περισσότερο στη διαχείριση της κρίσης: καθησυχασμός των αγορών, αποτροπή νέων αποχωρήσεων και διατήρηση της ηγεσίας της Σαουδικής Αραβίας.
Γιατί αποχώρησαν τα ΗΑΕ
Επισήμως, το Άμπου Ντάμπι παρουσιάζει την απόφαση ως μια τεχνοκρατική αναπροσαρμογή: μια «πολιτική απόφαση» ευθυγραμμισμένη με μελλοντικούς στόχους παραγωγής.
Στον πυρήνα της, ωστόσο, η αποχώρηση αυτή φαίνεται να αντανακλά τρεις συγκλίνουσες αιτίες:
Φιλοδοξία παραγωγής έναντι περιορισμών ποσοστώσεων
Τα ΗΑΕ έχουν επενδύσει σημαντικά στην αύξηση της παραγωγικής τους ικανότητας, στοχεύοντας περίπου τα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως έως το 2027. Οι ποσοστώσεις του ΟΠΕΚ, που διαμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό από τις προτεραιότητες της Σαουδικής Αραβίας, περιόριζαν αυτήν τη φιλοδοξία. Εκτός καρτέλ, το Αμπού Ντάμπι αποκτά την ελευθερία να αξιοποιήσει πλήρως το χαμηλού κόστους και σχετικά χαμηλών εκπομπών πετρέλαιό του.
Απογοήτευση για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ
Η συνεχιζόμενη σύγκρουση με το Ιράν ανέδειξε μια θεμελιώδη αδυναμία της συνεργασίας στον Κόλπο. Αξιωματούχοι των ΗΑΕ έχουν ασκήσει ασυνήθιστα έντονη κριτική στους συμμάχους τους για την έλλειψη ουσιαστικής στρατιωτικής ή πολιτικής στήριξης απέναντι σε επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας και υποδομών.
Στρατηγική αυτονομία
Με την αποχώρηση τόσο από τον ΟΠΕΚ όσο και από τον ΟΠΕΚ+, τα ΗΑΕ σηματοδοτούν μια στροφή από τη συλλογική πειθαρχία προς την εθνική ευελιξία. Σε μια σφιχτή αγορά με ιστορικά χαμηλή πλεονάζουσα ικανότητα, η δυνατότητα ταχείας αντίδρασης -χωρίς αναμονή για συναίνεση- αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται για μια αιφνίδια ρήξη, αλλά για την κορύφωση μακροχρόνιων εντάσεων: μεταξύ φιλοδοξίας και περιορισμών, ευαλωτότητας και συμμαχιών, συντονισμού και κυριαρχίας.
Το γεωπολιτικό κέρδος για την Ουάσιγκτον
Η απόφαση έχει επιπτώσεις πολύ πέρα από τη Βιέννη και -όπως τονίζουν αναλυτές- για τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί μια απτή στρατηγική νίκη. Ο Ντόναλντ Τραμπ εδώ και καιρό ασκεί έντονη κριτική στον ΟΠΕΚ, λέγοντας ότι πρόκειται για ένα καρτέλ που χειραγωγεί τις τιμές εις βάρος των καταναλωτών. Η αποχώρηση των ΗΑΕ αποδυναμώνει την ικανότητα του οργανισμού να συντονίζει περιορισμούς στην προσφορά -κάτι που δυνητικά μειώνει τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές μακροπρόθεσμα.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
