Στην κόψη του ξυραφιού βρίσκεται η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Το πετρέλαιο εκτινάχθηκε σε νέα πολεμικά υψηλά αντανακλώντας τον αυξανόμενο γεωπολιτικό κίνδυνο, καθώς οι ΗΠΑ εξετάζουν νέα στρατιωτικά σενάρια κατά του Ιράν, εντείνοντας τους φόβους για παρατεταμένη ενεργειακή αστάθεια.
Το πετρέλαιο Brent καταγράφει ράλι άνω του 7% ξεπερνώντας τα 125 δολάρια ανά βαρέλι, sτο υψηλότερο ενδοσυνεδριακό επίπεδο από τον Ιούνιο του 2022, μετά από πληροφορίες ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να ενημερωθεί για νέες στρατιωτικές επιλογές σχετικά με το Ιράν, αναφέρει το Bloomberg. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τα σενάρια περαιτέρω κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Tο αμερικανικό αργό West Texas Intermediate ξεπερνά τα 109 δολάρια. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ θα συναντηθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ, γεγονός που υποδηλώνει ότι η επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων εξετάζεται σοβαρά.
Τα χρηματιστήρια κινούνται πτωτικά, ακολουθώντας τις απώλειες της Wall Street, καθώς η εκτόξευση των τιμών πετρελαίου λόγω γεωπολιτικών εντάσεων ΗΠΑ–Ιράν ενίσχυσε την αβεβαιότητα. Την ίδια ώρα, η Federal Reserve διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, επηρεάζοντας το επενδυτικό κλίμα.
Ιράν και πετρέλαιο Brent: Νέα δεδομένα στην αγορά
Η αμερικανική στρατιωτική ηγεσία φέρεται να έχει ζητήσει την αποστολή υπερηχητικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή, κάτι που θα σηματοδοτούσε την πρώτη ανάπτυξη τέτοιων όπλων από τις ΗΠΑ στην περιοχή. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν προτίθεται να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Ο αποκλεισμός είναι λιγάκι πιο αποτελεσματικός από τους βομβαρδισμούς», σχολίασε ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει τη δήμευση δύο δεξαμενόπλοιων που συνδέονται με το Ιράν και έχουν κατασχεθεί από ναυτικές δυνάμεις, ενισχύοντας την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ανώτατοι Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι πρόκειται να ενημερώσουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σήμερα σχετικά με νέες στρατιωτικές επιλογές για το Ιράν. Αυτό δείχνει ότι ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να επαναλάβει πολεμικές επιχειρήσεις, είτε για να σπάσει το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις είτε για να δώσει ένα τελικό πλήγμα πριν τερματίσει τον πόλεμο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η CENTCOM έχει ετοιμάσει ένα σχέδιο για ένα «σύντομο και ισχυρό» κύμα επιθέσεων στο Ιράν — πιθανόν με στόχους υποδομών — με στόχο να σπάσει το διαπραγματευτικό αδιέξοδο, ανέφεραν τρεις πηγές. Η προσδοκία είναι ότι το Ιράν θα επιστρέψει τότε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων δείχνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στο πυρηνικό ζήτημα.
Ένα άλλο σχέδιο που αναμένεται να παρουσιαστεί στον Τραμπ επικεντρώνεται στην κατάληψη μέρους των Στενών του Ορμούζ, ώστε να ανοίξουν ξανά για την εμπορική ναυσιπλοΐα. Μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει και χερσαίες δυνάμεις, σύμφωνα με μία πηγή. Μια ακόμη επιλογή που έχει συζητηθεί στο παρελθόν και ενδέχεται να τεθεί στην ενημέρωση είναι μια επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για την εξασφάλιση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
ΗΠΑ: Στα 25 δισ. το κόστος του πολέμου έως τώρα – Αμυντικό προϋπολογισμό1,5 τρισ. για το 2027 ζητεί ο Χέγκεσεθ
Χθες ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ κατέθεσε στην αρμόδια Επιτροπή της Γερουσίας, ζητώντας αμυντικό προϋπολογισμό-μαμούθ 1,5 τρισ. δολ. για το 2027. Ο Χέγκεσεθ υποστήριξε ότι το ποσό αυτό αντανακλά την «επείγουσα ανάγκη της στιγμής», τονίζοντας πως οι ΗΠΑ πρέπει να επαναφέρουν την αμυντική βιομηχανία σε «πολεμική ετοιμότητα».
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Πενταγώνου, ο πόλεμος στο Ιράν έχει κοστίσει μέχρι στιγμής 25 δισ., ποσό που δαπανήθηκε κυρίως σε πυρομαχικά. Ο Χέγκεσεθ δέχθηκε σφοδρά πυρά από τους Δημοκρατικούς, τους οποίους χαρακτήρισε «ηττοπαθείς», ενώ ξεκαθάρισε πως στόχος είναι «να φτάσει το Ιράν στο σημείο να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες».
- Σενάρια έκτακτης ανάγκης στην Τεχεράνη
Στην Ισλαμική Δημοκρατία, η ηγεσία προετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο. Ο κυβερνήτης της Τεχεράνης ανακοίνωσε ότι 700 τζαμιά έχουν μετατραπεί σε καταφύγια, ενώ το πολεμικό ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε με «πρωτοφανή στρατιωτική δράση» και αποκάλυψη νέων οπλικών συστημάτων.
Παράλληλα, διατυπώνονται απειλές για κλείσιμο του στρατηγικού στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, εξέλιξη που θα ανάγκαζε τη διεθνή ναυσιπλοΐα να παρακάμψει ολόκληρη την Αφρική.
Στενά του Ορμούζ: Ο λαιμός μπουκαλιού της παγκόσμιας ενέργειας
Τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως, έχουν ουσιαστικά κλείσει από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου. Η εξέλιξη αυτή έχει περιορίσει δραματικά τη ροή αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου και πετρελαϊκών προϊόντων, οδηγώντας σε απότομη άνοδο των τιμών.
Σε συνάντηση με στελέχη του πετρελαϊκού και εμπορικού κλάδου, ο Ντόναλντ Τραμπ συζήτησε τρόπους παράτασης του αποκλεισμού, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να περιορίσει τις επιπτώσεις στους Αμερικανούς καταναλωτές.
Από την πλευρά του Ιράν, η στάση παραμένει σκληρή. Ο στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη, Μοχσέν Ρεζαεΐ, προειδοποίησε ότι η χώρα θα απαντήσει εάν συνεχιστεί ο αποκλεισμός, ενώ ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιχειρούν να εξαναγκάσουν την Τεχεράνη σε παράδοση μέσω οικονομικής πίεσης.
Ιράν: Οι επενδυτές αντιμέτωποι με σκληρή πραγματικότητα με το πετρέλαιο
Σύμφωνα με τον Ρόμπερτ Ρένι της Westpac Banking Corp, η αγορά έχει χάσει την ψευδαίσθηση ότι η σύγκρουση πλησιάζει στο τέλος της. Όπως σημείωσε, οι επενδυτές καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν μια πιο δυσμενή πραγματικότητα: καμία από τις δύο πλευρές δεν δείχνει πρόθυμη να διαπραγματευτεί, ενώ και οι δύο θεωρούν ότι βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση.
Η αντίδραση των αγορών είναι έντονη, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης να καταγράφουν σημαντική άνοδο. Το πιο ενεργό συμβόλαιο για τον Ιούλιο ξεπέρασε τα 113 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το συμβόλαιο Ιουνίου πλησιάζει στη λήξη του με περιορισμένο όγκο συναλλαγών.
Σοκ προσφοράς και πετρέλαιο Brent: Ιστορικές διαστάσεις
Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από ΗΠΑ και Ιράν έχει μειώσει σχεδόν στο μηδέν τις ημερήσιες διελεύσεις πλοίων. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτηρίζει την κατάσταση ως το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην ιστορία, ενώ η Vitol Group εκτιμά ότι η αγορά αντιμετωπίζει απώλειες περίπου 1 δισεκατομμυρίου βαρελιών.
Οι ΗΠΑ έχουν αποτρέψει δεκάδες πλοία από τις 13 Απριλίου, όταν ανέπτυξαν πολεμικά πλοία για να εμποδίσουν ιρανικά σκάφη. Η ενδεχόμενη δήμευση πετρελαϊκών φορτίων θα αποτελούσε περαιτέρω κλιμάκωση της οικονομικής πίεσης, σε μια στρατηγική που θυμίζει την πολιτική που εφαρμόστηκε μετά την απομάκρυνση του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη δημιουργία διεθνούς συμμαχίας για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καλώντας άλλες χώρες να συμμετάσχουν.
Εκτίναξη εξαγωγών πετρελαίου από τις ΗΠΑ και νέα ισορροπία στην αγορά
Οι εξαγωγές αμερικανικού αργού πετρελαίου εκτινάχθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς οι διεθνείς αγοραστές στράφηκαν στις ΗΠΑ για να καλύψουν τις ελλείψεις από τη Μέση Ανατολή. Οι αποστολές ξεπέρασαν τα 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ των 5,3 εκατομμυρίων που είχε σημειωθεί στα τέλη του 2023.
Παράλληλα, δείκτες της αγοράς υποδεικνύουν αυξανόμενη στενότητα προσφοράς. Η διαφορά τιμής μεταξύ των δύο κοντινότερων συμβολαίων Brent για τον Δεκέμβριο ενισχύθηκε πάνω από τα 11 δολάρια ανά βαρέλι, έναντι περίπου 3 δολαρίων πριν από δύο μήνες.
Όπως σημείωσε στο Bloomberg η Ρεμπέκα Μπάμπιν της CIBC Private Wealth Group, η αγορά futures αρχίζει να ευθυγραμμίζεται με την πραγματική αγορά, η οποία ήδη αντανακλά περιορισμένες ροές και αυστηρότερα ισοζύγια. Η ίδια χαρακτήρισε την εξέλιξη ως «ημέρα λογαριασμού» για τις αγορές ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να συνεχιστούν.
