Σε κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι άτυπες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς πυκνώνουν τα μηνύματα για προσέγγιση. Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε την πίεση προς την Τεχεράνη θέτοντας συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη συμφωνίας. Σε δηλώσεις του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι το Ιράν έχει στη διάθεσή του μόλις επτά ημέρες για να αποδεχθεί τους όρους της Ουάσιγκτον, διαφορετικά θα ακολουθήσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παρά τη σκληρή ρητορική, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε αισιόδοξος για την προοπτική επίτευξης συμφωνίας με το Ιράν εντός των επόμενων ημερών. Μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο, υποστήριξε ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις πριν από το προγραμματισμένο ταξίδι του στην Κίνα την επόμενη εβδομάδα. Νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο PBS News, είχε υπογραμμίσει ότι οι εξελίξεις ενδέχεται να επιταχυνθούν σημαντικά. Ωστόσο, ο ίδιος παραδέχθηκε ότι και στο παρελθόν είχε πιστέψει πως βρισκόταν κοντά σε συμφωνία με την ιρανική πλευρά, γεγονός που καταδεικνύει την πολυπλοκότητα των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι δύο πλευρές εργάζονται για τη σύνταξη μνημονίου κατανόησης 14 σημείων, το οποίο θα καθορίζει το πλαίσιο για συνομιλίες διάρκειας ενός μήνα με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. Πρόκειται, δηλαδή, για 14 σημεία που σε πρώτη φάση θα μπορούσαν να δεχτούν οι ΗΠΑ και το Ιράν ώστε να προχωρήσουν στη συνέχεια σε διαπραγματεύσεις τετ α τετ.
Ο ιστότοπος Axios μεταδίδει ότι μεταξύ των σημείων που περιέχει το υπό διαμόρφωση μνημόνιο είναι: η δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου, η άρση αμερικανικών κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων, καθώς και η χαλάρωση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε καθησυχαστικός σχετικά με την έκβαση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Περιέγραψε τον πόλεμο με το Ιράν ως «μικρή συμπλοκή», αλλά δήλωσε ότι «τα πάμε πολύ καλά». «Όλα πάνε πολύ ομαλά και θα δούμε τι θα συμβεί», είπε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για τις μητέρες Αμερικανών στρατιωτικών.
Ερωτώμενος σχετικά με το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να κατάσχουν το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Θα το πάρουμε».
Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε πει ότι η συμφωνία είναι εφικτή αρκεί το Ιράν να αποδεχτεί την πρόταση που του έχει γίνει. Βέβαια, όταν ρωτήθηκε από το New York Post αν πρέπει να στείλει ανταποκριτή στο Πακιστάν, απάντησε πως είναι νωρίς για κάτι τέτοιο.
Ιράν: Ανοιχτοί δίαυλοι μέσω Πακιστάν
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών επιβεβαίωσε την ύπαρξη διαύλου επικοινωνίας, λέγοντας ότι ναι μεν η χώρα δεν έχει ακόμη εκδώσει επίσημη απάντηση στην τελευταία πρόταση των ΗΠΑ, συνεχίζει δε να ανταλλάσσει διπλωματικά μηνύματα μέσω του Πακιστάν.
«Γίνεται ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω του Πακιστανού μεσολαβητή, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η εξέταση των κειμένων που έχουν ανταλλαγεί», ανέφερε ο κ. Μπαγκάι, σύμφωνα με τον ιρανικό ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό IRIB.
Παρότι ο Ιρανός βουλευτής Εμπραχίμ Ρεζάι χαρακτήρισε την αναφορά ως «αμερικανική λίστα επιθυμιών», αναλυτές βλέπουν πράγματι μεγαλύτερο περιθώριο από την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα, εξέλιξη που δημιουργεί θετικότερο κλίμα σχετικά με την έκβαση των συνομιλιών.
«Παράθυρο» για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ
Ένδειξη για την αλλαγή του κλίματος αποτελεί η ανάρτηση που έγινε από λογαριασμό στο X που συνδέεται με το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης, η οποία κάνει λόγο για «ασφαλή και σταθερή» διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Αυτή θα «εξασφαλιστεί» αφού «εξουδετερωθούν οι απειλές του επιτιθέμενου», σημειώνεται, αναφορά που αναλυτές συνδέουν με το «Σχέδιο Ελευθερία», του οποίου ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά την παύση υλοποίησης, σηματοδοτώντας μεγάλη πτώση στις τιμές του πετρελαίου.
Διπλωματία από την Ουάσιγκτον χωρίς νέες αποστολές
Ο Αμερικανός πρόεδρος, από την άλλη, χαρακτήρισε απίθανο το ενδεχόμενο να στείλει εκ νέου στη Μέση Ανατολή τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Τζάρεντ Κούσνερ. Εξήγησε ότι οι συζητήσεις μπορούν να διεξαχθούν στο αμερικανικό έδαφος, ενώ η τελική συνάντηση για την υπογραφή πιθανής συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί σε τρίτη τοποθεσία αργότερα. Αυτή η προσέγγιση υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί να διατηρήσει τον έλεγχο των διαπραγματεύσεων, αποφεύγοντας νέες διπλωματικές αποστολές στην περιοχή.
Τελεσίγραφο με απειλή στρατιωτικής δράσης
Με απόλυτη σαφήνεια, ο Τραμπ προειδοποίησε την ιρανική ηγεσία για τις συνέπειες της απόρριψης της συμφωνίας. «Αν συμφωνήσουν, όλα τελειώνουν. Αν δεν συμφωνήσουν, θα βομβαρδίσουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά, επαναλαμβάνοντας απειλή που έχει διατυπώσει πολλές φορές τις προηγούμενες εβδομάδες. Παράλληλα, σημείωσε ότι υπάρχει «πολύ καλή πιθανότητα» να καταλήξουν σε συμφωνία, προσθέτοντας όμως ότι σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, «θα επιστρέψουμε στους παλιούς τρόπους», αναφερόμενος προφανώς σε στρατιωτικές επιλογές.
Ικανοποιημένο το Ιράν από το ταξίδι στην Κίνα
Εν τω μεταξύ, στο δίπολο ΗΠΑ-Ιράν έχει μπει σφήνα για τα καλά η Κίνα, η οποία έχει άμεση εξάρτηση από το πετρέλαιο που υπό φυσιολογικές συνθήκες διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ. Άλλωστε, στα μέσα του μήνα είναι προγραμματισμένη η επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, όπου θα συναντήσει τον Σι Τζινπίνγκ.
Μετά τη σημερινή συνάντηση με τον Κινέζο ομόλογό του Γουάνγκ Γι στο Πεκίνο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ικανοποιημένος από τις «εποικοδομητικές συνομιλίες».
«Και οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν το δικαίωμα του Ιράν να υπερασπίζεται την εθνική κυριαρχία και αξιοπρέπεια», ανέφερε ο Αραγτσί σε ανάρτησή του. «Η ιρανική πλευρά εκτίμησε την πρόταση τεσσάρων σημείων της Κίνας για τη διατήρηση και προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή».
Πρόσθεσε ότι το Ιράν «εμπιστεύεται την Κίνα και προσβλέπει στη συνέχιση του ενεργού ρόλου της στην προώθηση της ειρήνης και τον τερματισμό της σύγκρουσης στην περιοχή, καθώς και στην υποστήριξη της δημιουργίας ενός νέου μεταπολεμικού περιφερειακού πλαισίου που θα μπορεί να εξισορροπεί την ανάπτυξη και την ασφάλεια».
