Παγκόσμια κρίση στο κρασί από τους δασμούς Τραμπ, σε χαμηλό 70 ετών η κατανάλωση

Ο Διεθνής Οργανισμός Αμπέλου και Οίνου προειδοποιεί για δομική αλλαγή στον κλάδο του κρασιού, με πτώση παραγωγής, εξαγωγών και κατανάλωσης

Κρασί © Unsplash

Η παγκόσμια αγορά κρασιού καταγράφει νέα πτώση σε παραγωγή, εξαγωγές και κατανάλωση, καθώς οι αμερικανικοί δασμοί, η κλιματική πίεση και οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον διεθνώς.

Η διεθνής αγορά του κρασιού βρέθηκε το 2025 αντιμέτωπη με περαιτέρω συρρίκνωση, καθώς οι εμπορικές εντάσεις, οι αμερικανικοί δασμοί και η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες συνέβαλαν σε μια από τις πιο αδύναμες χρονιές των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου (OIV), η παγκόσμια κατανάλωση και οι εξαγωγές κατέγραψαν ιστορικά χαμηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά δομική πίεση που αντιμετωπίζει ο κλάδος.

Το κρασί υπό παγκόσμια πίεση από δασμούς και εμπορικές εντάσεις

Οι δασμοί που έχει επιβάλει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ως ο μεγαλύτερος καταναλωτής κρασιού παγκοσμίως, έχουν επιβαρύνει σημαντικά το διεθνές εμπόριο. Το 2025, οι παγκόσμιες εξαγωγές κρασιού μειώθηκαν κατά 4,7% σε όγκο, φτάνοντας τα 94,8 εκατομμύρια εκατόλιτρα — το χαμηλότερο επίπεδο από το 2009.

Σε αξία, οι εξαγωγές υποχώρησαν κατά 6,7% στα 33,8 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας όχι μόνο τη μείωση της ζήτησης αλλά και τις πιέσεις στις τιμές. Ο OIV επισημαίνει ότι η αγορά του κρασιού επηρεάζεται πλέον έντονα από πολιτικές αποφάσεις που αναδιαμορφώνουν τις εμπορικές ροές.

Το κρασί και η ιστορική πτώση κατανάλωσης

Η κατανάλωση κρασιού υποχώρησε παγκοσμίως κατά 2,7%, φτάνοντας τα 208 εκατομμύρια εκατόλιτρα — το χαμηλότερο επίπεδο από το 1957. Η πτώση αυτή δεν αποδίδεται μόνο σε οικονομικές πιέσεις, αλλά και σε αλλαγές στις προτιμήσεις των καταναλωτών, οι οποίοι στρέφονται όλο και περισσότερο σε χαμηλότερης αλκοολικής περιεκτικότητας ή εναλλακτικά ποτά.

Ο γενικός διευθυντής του OIV, Τζον Μπάρκερ, τόνισε ότι ο κλάδος ανταποκρίνεται τόσο σε άμεσες επιπτώσεις των δασμών των ΗΠΑ όσο και σε μακροπρόθεσμες αλλαγές που σχετίζονται με το κλίμα και τη ζήτηση.

Κλιματική πίεση και αναδιάρθρωση στον κλάδο του κρασιού

Πέρα από τις εμπορικές εντάσεις, η παραγωγή κρασιού επηρεάζεται σημαντικά από την κλιματική αστάθεια. Το 2025 η παγκόσμια παραγωγή ανήλθε στα 227 εκατομμύρια εκατόλιτρα, ελαφρώς αυξημένη σε σχέση με το 2024, αλλά παραμένοντας σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Η ξηρασία, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι ζημιές στις καλλιέργειες οδήγησαν πολλές χώρες, όπως η Γαλλία, σε εκτεταμένη εκρίζωση αμπελώνων λόγω μειωμένης ζήτησης. Η παραγωγή περιορίζεται πλέον όχι μόνο από το κλίμα αλλά και από τις συνθήκες της αγοράς.

Το κρασί και η νέα στρατηγική προσαρμογής του κλάδου βιομηχανίας

Αντιμέτωπος με αυτές τις πιέσεις, ο κλάδος του κρασιού επιχειρεί να αναπροσαρμόσει το επιχειρηματικό του μοντέλο. Οι παραγωγοί επενδύουν περισσότερο στον οινοτουρισμό, στη βιωσιμότητα και στην ανάπτυξη προϊόντων χαμηλής ή μηδενικής αλκοόλης.

Ο OIV εξετάζει μάλιστα τη δημιουργία τελωνειακού κωδικού για τα χαμηλόβαθμα και μη αλκοολούχα κρασιά, τα οποία αντιστοιχούν ήδη στο 1-2% της παγκόσμιας παραγωγής, προκειμένου να ενισχυθεί η παρακολούθηση και η εμπορική τους ανάπτυξη.

Παρότι ο OIV δεν έχει ακόμη σαφή εικόνα για τις επιπτώσεις της κρίσης με το Ιράν, εκτιμά ότι η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το εμπόριο και την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ιδιαίτερα μέσω των μεταφορικών αλυσίδων και των ενεργειακών τιμών.

Η διεθνής αγορά του κρασιού βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα σύνθετο μείγμα προκλήσεων: εμπορικούς δασμούς, γεωπολιτική αβεβαιότητα, κλιματική κρίση και διαρθρωτική αλλαγή στη ζήτηση.

Ελληνικό κρασί: από την αισιοδοξία στην επιβράδυνση

Η επίδραση όλων αυτών στην Ελλάδα είναι καταλυτική για τον κλάδο του οίνου. Όπως γράφαμε πριν μερικές ημέρες στο powergame.gr, η ελληνική αγορά κρασιού κινείται το 2026 με εμφανή επιβράδυνση, σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, πιεσμένης καταναλωτικής δαπάνης και προβληματισμού για την πορεία της εστίασης και των εξαγωγών.

Η χρονιά για τον κλάδο ξεκίνησε με συγκρατημένη αισιοδοξία, ωστόσο οι εξελίξεις στη διεθνή σκηνή — από τις γεωπολιτικές εντάσεις έως τη ρευστότητα στο εμπόριο και τις αβεβαιότητες που συνδέονται με την πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ — έχουν ενισχύσει την επιφυλακτικότητα σε όλα τα στάδια της αλυσίδας αξίας.

Η αγορά του κρασιού και η πίεση στην εστίαση

Στην εγχώρια κατανάλωση, η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στον κλάδο της εστίασης. Η κατανάλωση έχει μετατοπιστεί προς το σπίτι, με τους καταναλωτές να προμηθεύονται κρασί κυρίως από σούπερ μάρκετ και κάβες. Στην έξοδο, προτιμώνται πιο οικονομικές επιλογές, όπως μπίρα ή τσίπουρο, ενώ ακόμη και το κρασί σε ποτήρι έχει ακριβύνει αισθητά.

Στα σούπερ μάρκετ, οι πωλούμενες ποσότητες παραμένουν σταθερές, με οριακή αύξηση τζίρου που αποδίδεται κυρίως σε ανατιμήσεις και έντονες προσφορές. Ωστόσο, η πραγματική κατανάλωση δεν εμφανίζει αντίστοιχη άνοδο, γεγονός που υποδηλώνει στασιμότητα.

Οι εξαγωγές κρασιού εμφανίζουν πιέσεις, καθώς πολλές αγορές απορροφούν αποθέματα προηγούμενων ετών, περιορίζοντας νέες παραγγελίες. Παράλληλα, το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό, με τις τιμές της φιάλης και των υλικών συσκευασίας να αποτελούν σημαντικό παράγοντα ανησυχίας.

Συνολικά ο κλάδος του κρασιού παγκοσμίως εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς μεταμόρφωσης. Η συνδυαστική επίδραση των δασμών, της κλιματικής αλλαγής και της μεταβολής στις καταναλωτικές προτιμήσεις διαμορφώνει ένα νέο, πιο αβέβαιο τοπίο για μία από τις πιο παραδοσιακές βιομηχανίες του πλανήτη.