Με θερμές δηλώσεις, αλλά και με σαφείς προειδοποιήσεις για την Ταϊβάν, ολοκληρώθηκε ο πρώτος γύρος των συνομιλιών του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, σε μια σύνοδο υψηλού συμβολισμού που παρακολουθούν στενά κυβερνήσεις, αγορές και μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι. Σύμφωνα με το Associated Press, οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στο Παλάτι του Λαού, με τον Τραμπ να υιοθετεί συμφιλιωτικό τόνο και τον Σι να θέτει από νωρίς τις βασικές «κόκκινες γραμμές» του Πεκίνου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τον Κινέζο ομόλογό του «σπουδαίο ηγέτη» και φίλο, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας μπορούν να γίνουν «καλύτερες από ποτέ». Ωστόσο, όπως σημειώνει το AP, πίσω από το κλίμα φιλοφρονήσεων παρέμειναν ανοιχτές οι μεγάλες διαφορές των δύο πλευρών, από την Ταϊβάν και το εμπόριο έως τον πόλεμο στο Ιράν.
Το πιο ηχηρό μήνυμα ήρθε από τον Σι Τζινπίνγκ και αφορούσε την Ταϊβάν. Σύμφωνα με το Reuters, ο Κινέζος πρόεδρος χαρακτήρισε το ζήτημα «το σημαντικότερο» στις σινοαμερικανικές σχέσεις και προειδοποίησε ότι λανθασμένος χειρισμός θα μπορούσε να οδηγήσει τους δεσμούς των δύο χωρών σε επικίνδυνη τροχιά, ακόμη και σε σύγκρουση. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της κινεζικής επικράτειας, θέση που απορρίπτει η Ταϊπέι.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Guardian μετέδωσε ότι ο Σι προειδοποίησε για πιθανές «συγκρούσεις» με τις ΗΠΑ αν το θέμα της Ταϊβάν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, επιδιώκοντας να τοποθετήσει το ζήτημα στην κορυφή της ατζέντας της συνόδου. Η βρετανική εφημερίδα σημείωσε ότι οι συνομιλίες διεξάγονται ενώ παραμένουν ανοιχτά μέτωπα στο εμπόριο, στην τεχνητή νοημοσύνη και στον πόλεμο στο Ιράν.
Η Ταϊπέι, από την πλευρά της, απάντησε ότι δεν υπήρξαν «εκπλήξεις» από τη σύνοδο Τραμπ-Σι και κάλεσε την Κίνα να μειώσει τον στρατιωτικό εκφοβισμό γύρω από το νησί. Σύμφωνα με το Reuters, εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ηπειρωτικών Υποθέσεων της Ταϊβάν δήλωσε ότι η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στα Στενά είναι η προσπάθεια της Κίνας να ανατρέψει το υφιστάμενο status quo.
Εμπόριο, Ιράν και παγκόσμια σταθερότητα
Πέρα από την Ταϊβάν, οι δύο ηγέτες συζήτησαν ευρύτερα διεθνή ζητήματα. Σύμφωνα με τον Guardian, στην ατζέντα βρέθηκαν η Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η Κορεατική Χερσόνησος, ενώ το Al Jazeera μετέδωσε ότι η σύνοδος πραγματοποιείται σε κρίσιμη στιγμή για την παγκόσμια οικονομία, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζει να διαταράσσει το διεθνές εμπόριο.
Στο οικονομικό πεδίο, ο Σι επιχείρησε να εκπέμψει μήνυμα σταθερότητας. Σύμφωνα με το Reuters, ο Κινέζος πρόεδρος ανέφερε ότι οι εμπορικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ σημειώνουν πρόοδο, την ώρα που οι δύο πλευρές προσπαθούν να διατηρήσουν ζωντανή την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία. Το κινεζικό κρατικό δίκτυο CCTV μετέδωσε ότι ο Σι μίλησε για μια «νέα τοποθέτηση» στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, με στόχο μια πιο εποικοδομητική και στρατηγικά σταθερή πορεία.
Ιδιαίτερο βάρος είχε και η παρουσία κορυφαίων Αμερικανών επιχειρηματιών στην αποστολή Τραμπ. Σύμφωνα με το Reuters, αμερικανικοί όμιλοι προσβλέπουν σε επιχειρηματικά οφέλη από τη σύνοδο, με εταιρείες όπως οι Tesla, Meta, Mastercard και Visa να ενδιαφέρονται για την κινεζική αγορά, αλλά και να αντιμετωπίζουν σύνθετα πολιτικά και ρυθμιστικά εμπόδια.
Το παρασκήνιο με τα τσιπ της Nvidia
Σε αποκλειστικό ρεπορτάζ, το Reuters μετέδωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν εγκρίνει περίπου δέκα κινεζικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Alibaba, Tencent, ByteDance και JD.com, να αγοράσουν τα προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης H200 της Nvidia. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία παράδοση, καθώς οι συμφωνίες έχουν μπλοκάρει μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο του τεχνολογικού ανταγωνισμού ΗΠΑ-Κίνας.
Η παρουσία του επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, στο ταξίδι Τραμπ στο Πεκίνο αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Πριν από την αυστηροποίηση των αμερικανικών περιορισμών, η Nvidia κατείχε περίπου το 95% της κινεζικής αγοράς προηγμένων τσιπ, σύμφωνα με το Reuters, γεγονός που εξηγεί γιατί το θέμα των ημιαγωγών βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της αντιπαράθεσης για την τεχνητή νοημοσύνη.
Πέντε βασικά συμπεράσματα από τη σύνοδο κορυφής Τραμπ-Σι
Όπως σημειώνει το CNBC, οι ΗΠΑ και η Κίνα συμφώνησαν να αναπτύξουν στενότερους δεσμούς συνεργασίας κατά τη σύνοδο κορυφής τους στο Πεκίνο την Πέμπτη, σε μια συνάντηση υψηλού διακυβεύματος γεμάτη φιλικές χειρονομίες μεταξύ δύο χωρών που εδώ και χρόνια βρίσκονται σε αντιπαράθεση σε θέματα που κυμαίνονται από την πνευματική ιδιοκτησία και τα ανθρώπινα δικαιώματα έως την τεχνολογία και το εμπόριο.
Ακολουθούν πέντε βασικά σημεία, με βάση την ανακοίνωση του Κινέζου Προέδρου Σι Τζινπίνγκ σχετικά με τη συνάντηση.
- Νέα εποικοδομητική σχέση
Ο Σι και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συμφώνησαν να αναπτύξουν μια «εποικοδομητική σχέση στρατηγικής σταθερότητας μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ», σύμφωνα με την επίσημη αγγλική ανακοίνωση της συνόδου κορυφής από το Πεκίνο. Το Πεκίνο θα αντιμετωπίσει αυτό ως το κατευθυντήριο πλαίσιο για τα επόμενα τρία χρόνια και πέραν αυτών, είπε.
Η στρατηγική τοποθέτηση θα καθοδηγείται από τη συνεργασία και τον «μετρημένο ανταγωνισμό» με διαχειρίσιμες διαφορές, δήλωσε ο Σι, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τονίζοντας παράλληλα ότι το πλαίσιο πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες ενέργειες.
«Αυτό σηματοδοτεί μια περίοδο «ελεγχόμενης σταθερότητας» που θα διαρκέσει για κάποιο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο Τιαντσέν Ξου, ανώτερος οικονομολόγος στο Economist Intelligence Unit. Ενώ οι τριβές αναμένεται να συνεχιστούν, «θα υπάρχει ένα προστατευτικό φράγμα και τα πράγματα δεν θα ξεφύγουν από τον έλεγχο των δύο πλευρών, όπως σχεδόν συνέβη το 2025».
- Συνάντηση πριν από τη σύνοδο κορυφής: «ισορροπημένη και θετική»
Οι εμπορικοί απεσταλμένοι των δύο χωρών κατέληξαν σε «συνολικά ισορροπημένα και θετικά αποτελέσματα» στη προπαρασκευαστική σύνοδο κορυφής στη Νότια Κορέα την Τετάρτη, σύμφωνα με τον Σι. Η αποστολή αυτή ηγούνταν από τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ και τον Κινέζο αντιπρόεδρο Χε Λιφένγκ.
«Και οι δύο πλευρές πρέπει να συνεργαστούν για να διατηρήσουν αυτή τη θετική δυναμική που κερδήθηκε με κόπο», δήλωσε ο Σι. Το Πεκίνο χαιρετίζει την ενίσχυση της εμπορικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, πρόσθεσε, και «η πόρτα της Κίνας προς το άνοιγμα θα ανοίξει ακόμη περισσότερο».
Τα σχόλια αυτά έγιναν καθώς μια ντουζίνα επιχειρηματικών ηγετών από μερικές από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες συμμετείχαν στην επίσκεψη του Τραμπ, μεταξύ των οποίων ο Έλον Μασκ της Tesla και ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia.
- Εμβάθυνση της συνεργασίας
Και οι δύο πλευρές πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα τα διπλωματικά και στρατιωτικά κανάλια επικοινωνίας, δήλωσε ο Σι. Ζήτησε επίσης βαθύτερη συνεργασία σε οικονομικά και εμπορικά θέματα, στη γεωργία και στον τουρισμό.
- Ταϊβάν: «Το πιο σημαντικό ζήτημα»
Ο Σι χρησιμοποίησε την πιο σκληρή γλώσσα του για την Ταϊβάν, αποκαλώντας την «το πιο σημαντικό ζήτημα στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας».
Τα διακυβεύματα, είπε, δεν θα μπορούσαν να είναι μεγαλύτερα: «αν το χειριστούμε καλά, η σχέση θα διατηρηθεί· αν το χειριστούμε άσχημα, οι δύο χώρες κινδυνεύουν να έρθουν σε σύγκρουση ή να εμπλακούν σε σύγκρουση».
- Άλλα ζητήματα
Οι δύο πλευρές συζήτησαν επίσης τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, την κρίση στην Ουκρανία και την Κορεατική Χερσόνησο, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η οποία δεν παρέχει περισσότερες λεπτομέρειες.
Σε υψηλό τριετίας το γουάν, πιέσεις στις κινεζικές μετοχές
Οι αγορές αντέδρασαν με επιφυλακτικότητα. Το κινεζικό γουάν ενισχύθηκε σε υψηλό άνω των τριών ετών έναντι του δολαρίου, με το Reuters να μεταδίδει ότι το νόμισμα κινήθηκε γύρω στα 6,7877 ανά δολάριο στην εγχώρια αγορά και στα 6,7871 στην υπεράκτια. Η άνοδος αποδίδεται στις ισχυρές εξαγωγές της Κίνας και στο μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα, αν και η κεντρική τράπεζα επιχειρεί να συγκρατήσει υπερβολικές διακυμάνσεις.
Την ίδια ώρα, οι κινεζικές μετοχές υποχώρησαν από τα πρόσφατα υψηλά τους, καθώς οι επενδυτές κατοχύρωσαν κέρδη και ανέμεναν πιο συγκεκριμένα αποτελέσματα από τη σύνοδο. Σύμφωνα με το Reuters, ο Shanghai Composite υποχώρησε κατά 1,52% και ο CSI300 κατά 1,68%, στη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση των τελευταίων σχεδόν δύο μηνών.
Η εικόνα που προκύπτει από τα διεθνή μέσα είναι διπλή. Από τη μία πλευρά, Τραμπ και Σι εμφανίζονται διατεθειμένοι να κρατήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας και να αποφύγουν νέα κλιμάκωση στο εμπόριο. Από την άλλη, η Ταϊβάν, τα προηγμένα τσιπ, η τεχνητή νοημοσύνη και το Ιράν παραμένουν τα μεγάλα αγκάθια που θα κρίνουν αν η σύνοδος στο Πεκίνο θα οδηγήσει σε πραγματική σταθεροποίηση ή απλώς σε μια προσωρινή διπλωματική ανάπαυλα.
Η ιστορία της Ταϊβάν
Σε ξεχωριστή ανάλυσή του, το Reuters εξηγεί ότι η Ταϊβάν, επισήμως Δημοκρατία της Κίνας, κυβερνάται χωριστά από την ηπειρωτική Κίνα από το 1949, όταν η κυβέρνηση του Τσιανγκ Κάι-σεκ κατέφυγε στο νησί μετά την ήττα της από τις κομμουνιστικές δυνάμεις του Μάο Τσετούνγκ στον κινεζικό εμφύλιο. Παρότι λειτουργεί de facto ως ανεξάρτητο κράτος, με δική της κυβέρνηση, στρατό, νόμισμα και διαβατήριο, η Ταϊβάν δεν έχει ευρεία διεθνή αναγνώριση, καθώς το Πεκίνο την θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της Κίνας.
Το Reuters υπενθυμίζει επίσης ότι η Ταϊβάν υπήρξε ιαπωνική αποικία από το 1895 έως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ η δημοκρατική της μετάβαση ολοκληρώθηκε σταδιακά, με τις πρώτες άμεσες προεδρικές εκλογές να πραγματοποιούνται το 1996.
