Το Ιράν εξετάζει τη νέα πρόταση Τραμπ, αλλά ζητάει εγγυήσεις

Το Ιράν ζητάει σαφή δέσμευση για το ότι οι συγκρούσεις θα τερματιστούν σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου

Ιρανοί μπροστά από αφίσα με φωτογραφίες των εκλιπόντων ανώτατων ηγετών του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ

Το Ιράν αξιολογεί τη νέα ειρηνευτική πρόταση των ΗΠΑ, την ώρα που οι δύο πλευρές αναζητούν τρόπο να αποτρέψουν την αναζωπύρωση των συγκρούσεων, με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται σε εξαιρετικά λεπτή ισορροπία.

«Λάβαμε τις απόψεις της αμερικανικής πλευράς και τις μελετούμε», δήλωσε αργά την Τετάρτη ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ISNA.

Όπως ανέφερε, η ανταλλαγή μηνυμάτων βασίζεται στο κείμενο 14 σημείων που είχε παρουσιάσει το Ιράν πριν από μερικές εβδομάδες. Το σχέδιο αυτό προβλέπει, ουσιαστικά, μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία, βάσει της οποίας η Τεχεράνη θα ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Στη συνέχεια, οι εμπλεκόμενες πλευρές θα προχωρήσουν σε βαθύτερες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η Τεχεράνη δεν έδωσε χρονοδιάγραμμα για την απάντησή της, επαναλαμβάνοντας ωστόσο ότι ζητάει σαφή δέσμευση πως οι συγκρούσεις θα τερματιστούν «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Ο Μπαγαΐ ζήτησε επίσης την αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων που έχουν παγώσει λόγω κυρώσεων.

Στην Τεχεράνη την Πέμπτη ο στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ

Σύμφωνα με το ISNA, ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος θεωρείται πλέον η ισχυρότερη προσωπικότητα στο Πακιστάν, επισκέπτεται την Πέμπτη την Τεχεράνη. Το Ισλαμαμπάντ έχει αναλάβει τον ρόλο του βασικού διαμεσολαβητή μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι εξελίξεις έρχονται μετά τις νέες απειλές κλιμάκωσης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, καθώς το αδιέξοδο παρατείνεται. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται στα «τελικά στάδια» της διπλωματικής διαδικασίας με την Τεχεράνη, ενισχύοντας αρχικά τις προσδοκίες των επενδυτών ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά. Οι τιμές των αμερικανικών κρατικών ομολόγων αντέδρασαν ανοδικά, ενώ το πετρέλαιο υποχώρησε. Ωστόσο, λίγο αργότερα ο Τραμπ προειδοποίησε ότι ενδέχεται να ξαναρχίσει τις επιθέσεις τις επόμενες ημέρες, εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί τους όρους του. Πρόκειται για απειλή που έχει επαναλάβει αρκετές φορές από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, στις 8 Απριλίου.

«Είτε θα έχουμε συμφωνία είτε θα κάνουμε ορισμένα πράγματα που θα είναι λίγο δυσάρεστα», είπε χαρακτηριστικά. «Ελπίζω, όμως, να μην χρειαστεί να συμβεί αυτό».

Η ένταση διατηρήθηκε και στην αγορά πετρελαίου, με το Brent να περιορίζει την Πέμπτη τις αρχικές απώλειες και να ενισχύεται περίπου 1%, στα 106 δολάρια το βαρέλι. Από την έναρξη της σύγκρουσης, ο διεθνής δείκτης καταγράφει άνοδο σχεδόν 50%.

Τα «αγκάθια» ανάμεσα σε Ιράν – ΗΠΑ

Τα βασικά σημεία τριβής μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν ο εμπλουτισμός ουρανίου από το Ιράν και τα αποθέματα υψηλά επεξεργασμένου ουρανίου που διαθέτει. Οι ΗΠΑ ζητούν από την Τεχεράνη να παραδώσει τα αποθέματα αυτά, υπό τον φόβο ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, καθώς και να δεσμευθεί ότι θα σταματήσει τον εμπλουτισμό για τουλάχιστον μία δεκαετία. Η ιρανική ηγεσία έχει απορρίψει δημοσίως αυτές τις απαιτήσεις, όπως αναφέρει το Bloomberg.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, επέμεινε ότι η χώρα του δεν βρίσκεται στα πρόθυρα υποχώρησης. «Το να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να αναγκάσει το Ιράν να παραδοθεί μέσω εξαναγκασμού δεν είναι παρά ψευδαίσθηση», έγραψε την Τετάρτη στην πλατφόρμα X.

Ένα ακόμη κρίσιμο πεδίο αντιπαράθεσης είναι ο Λίβανος, όπου το Ισραήλ -του οποίου οι επιθέσεις κατά του Ιράν, μαζί με τις ΗΠΑ, πυροδότησαν τον πόλεμο στα τέλη Φεβρουαρίου- συγκρούεται με τη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ. Το Ισραήλ έχει απορρίψει την προοπτική αποχώρησης των στρατευμάτων του από τη χώρα, ενώ η εκεχειρία στο συγκεκριμένο μέτωπο παραμένει εύθραυστη, με τις δύο πλευρές να συνεχίζουν καθημερινά τις επιθέσεις.

Σύμφωνα με το Axios, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν την Τρίτη μια έντονη τηλεφωνική συνομιλία. Το δημοσίευμα δεν ανέφερε λεπτομέρειες για όσα είπε ο Αμερικανός πρόεδρος στον Νετανιάχου, ο οποίος έχει δηλώσει ότι δεν εμπιστεύεται το Ιράν πως θα τηρήσει οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία και έχει αφήσει να εννοηθεί ότι τα πλήγματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα πρέπει να επαναληφθούν κάποια στιγμή.

Το δημοσίευμα ήρθε λίγο μετά τη δήλωση Τραμπ σε δημοσιογράφους ότι ο Νετανιάχου «θα κάνει ό,τι του ζητήσω».

Νωρίτερα, το Ιράν είχε προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει και πέραν της Μέσης Ανατολής, εάν οι ΗΠΑ ή το Ισραήλ επαναλάβουν τις εχθροπραξίες. «Εάν η επίθεση κατά του Ιράν επαναληφθεί, ο περιφερειακός πόλεμος που είχε προαναγγελθεί αυτή τη φορά θα επεκταθεί πέρα από την περιοχή», ανέφεραν οι Φρουροί της Επανάστασης, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη επιρροή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Τεχεράνη μετά το ξέσπασμα του πολέμου, προειδοποίησε για «συντριπτικά πλήγματα σε σημεία που δεν περιμένετε».