Την ώρα που ο Κιρ Στάρμερ επιχειρεί να παρουσιάσει την εικόνα μιας οικονομίας που ανακάμπτει, τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι η Βρετανία εισέρχεται σε πιο δύσκολη φάση. Η επιβράδυνση του ιδιωτικού τομέα, η αύξηση του δημόσιου δανεισμού, οι πιέσεις στην αγορά εργασίας και η υποχώρηση της κατανάλωσης περιορίζουν το κυβερνητικό αφήγημα περί ισχυρής ανάπτυξης, ενώ οι διεθνείς αναταράξεις στην ενέργεια προσθέτουν νέους κινδύνους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Με χαμόγελο στο πρόσωπο, ο Κιρ Στάρμερ εμφανίστηκε την Πέμπτη έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ, επιχειρώντας να αναδείξει τα πρόσφατα στοιχεία που έδειχναν ότι η Βρετανία ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία μεταξύ των χωρών της G7, αναφέρει το Bloomberg
«Είμαι πραγματικά υπερήφανος που προχωράμε και παραδίδουμε έργο», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός, απαριθμώντας θετικά στοιχεία για τη μετανάστευση, τις λίστες αναμονής στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και την οικονομία. «Όλα αυτά είναι πολύ καλά νέα μέσα σε διάστημα περίπου μίας εβδομάδας», πρόσθεσε.
Ωστόσο, την ώρα που ο Στάρμερ και η υπουργός Οικονομικών επιχειρούσαν να προβάλουν το κυβερνητικό τους έργο, προκειμένου να αποτρέψουν ενδεχόμενη αμφισβήτηση της ηγεσίας, τα νεότερα οικονομικά στοιχεία έστελναν προειδοποιητικά σήματα.
Τα δεδομένα έδειξαν συρρίκνωση του ιδιωτικού τομέα για πρώτη φορά σε διάστημα άνω του ενός έτους, αύξηση του δημόσιου δανεισμού, περικοπές θέσεων εργασίας, πτώση των λιανικών πωλήσεων και επιδείνωση της εμπιστοσύνης των νοικοκυριών, λόγω ενός ακόμη σοκ στις τιμές της ενέργειας.
Τα στοιχεία αυτά αφορούν περιόδους του δεύτερου τριμήνου, ενώ ο Στάρμερ αναφερόταν στα δεδομένα του πρώτου τριμήνου για το ΑΕΠ, τα οποία έδειξαν ισχυρή ανάπτυξη 0,6%. Η εικόνα αυτή, ωστόσο, φαίνεται πως έχει ήδη ξεπεραστεί από τις εξελίξεις, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της χώρας.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει νέο πληθωριστικό σοκ στη βρετανική οικονομία, η οποία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή πλήττει την ήδη εύθραυστη εμπιστοσύνη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Την ίδια ώρα, οι βαριές απώλειες του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος στις τοπικές εκλογές έχουν αποσταθεροποιήσει σοβαρά την κυβέρνηση Στάρμερ. Ο δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, εμφανίζεται να τοποθετείται για ενδεχόμενη διεκδίκηση της ηγεσίας, εφόσον κερδίσει ειδική εκλογική διαδικασία για την είσοδό του στο Κοινοβούλιο τον επόμενο μήνα.
Σε υψηλό εξαετίας ο δανεισμός, στα 33 δισ. δολάρια το έλλειμμα
Τα στοιχεία της Παρασκευής έδειξαν ότι ο δημόσιος δανεισμός αυξανόταν ήδη πριν ακόμη αποτυπωθεί οποιαδήποτε επίπτωση από την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων, μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, ο δανεισμός της κυβέρνησης ήταν ο υψηλότερος για μήνα Απρίλιο τα τελευταία έξι χρόνια, με το έλλειμμα των 24,3 δισ. λιρών, περίπου 33 δισ. δολαρίων, να υπερβαίνει τις προβλέψεις της δημοσιονομικής αρχής της χώρας.
Ξεχωριστά στοιχεία έδειξαν υποτονική εικόνα στην κατανάλωση, καθώς οι λιανικές πωλήσεις, εξαιρουμένων των καυσίμων που έχουν εμφανίσει έντονη μεταβλητότητα μετά τον πόλεμο στο Ιράν, μειώθηκαν κατά 0,4% τον Απρίλιο, έπειτα από οριακή αύξηση 0,1% τον προηγούμενο μήνα.
«Η πτώση των όγκων λιανικών πωλήσεων και η υπέρβαση στον δημόσιο δανεισμό αναδεικνύουν την επιδείνωση των προοπτικών ανάπτυξης και το εύθραυστο δημοσιονομικό περιβάλλον που θα αντιμετωπίσει όποιος βρίσκεται στην Ντάουνινγκ Στριτ», δήλωσε η Ρουθ Γκρέγκορι, αναπληρώτρια επικεφαλής οικονομολόγος για τη Βρετανία στην Capital Economics.
Η ίδια προειδοποίησε ότι η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών είναι «αναπόφευκτη τα επόμενα τρίμηνα», λόγω της αύξησης των αποδόσεων των βρετανικών ομολόγων, της αποδυνάμωσης της οικονομίας και των μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στο ενεργειακό κόστος.
Τα στοιχεία αυτά ήρθαν να ολοκληρώσουν μια ιδιαίτερα αρνητική εβδομάδα για την οικονομία. Ο δείκτης υπευθύνων προμηθειών έδειξε την Πέμπτη ότι ο ιδιωτικός τομέας συρρικνώθηκε τον Μάιο για πρώτη φορά σε διάστημα άνω του ενός έτους. Παράλληλα, οι εκτιμήσεις για την αγορά εργασίας έδειξαν ότι οι Βρετανοί εργοδότες προχώρησαν τον Απρίλιο στις μεγαλύτερες περικοπές θέσεων εργασίας από την περίοδο της πανδημίας, αν και τα στοιχεία αυτά, που βασίζονται σε φορολογικά δεδομένα, υπόκεινται συχνά σε σημαντικές αναθεωρήσεις.
Ακόμη και τα πιο ενθαρρυντικά στοιχεία, εκείνα για τον πληθωρισμό, συνοδεύτηκαν από σοβαρές επιφυλάξεις. Ο πληθωρισμός υποχώρησε τον Απρίλιο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων άνω των δώδεκα μηνών, στο 2,8%, ωστόσο αναμένεται να κινηθεί εκ νέου ανοδικά αργότερα μέσα στο έτος, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν θα περάσουν στους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών.
Συνολικά, τα στοιχεία δείχνουν ότι η ανάπτυξη επιβραδύνεται απότομα στο δεύτερο τρίμηνο, καθώς η οικονομία δέχεται πιέσεις από τις διεθνείς εξελίξεις. Παράλληλα, παραμένουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η ανάπτυξη του πρώτου τριμήνου ήταν πράγματι τόσο ισχυρή όσο έδειξαν οι αρχικές εκτιμήσεις, καθώς υπάρχουν ανησυχίες ότι ζητήματα εποχικής προσαρμογής ενδέχεται να ωραιοποιούν την εικόνα.
«Φαίνεται πως έχει υπάρξει κάποια αλλαγή στο εποχικό μοτίβο της ανάπτυξης», δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, σε κοινοβουλευτική ακρόαση. «Αν λάβει κανείς μαζί το τέταρτο τρίμηνο και το πρώτο τρίμηνο, τότε η εικόνα εξομαλύνεται», ανέφερε.
