Νέα ένταση καταγράφεται στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, μετά τη δημοσιοποίηση από ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης για προσχέδιο μνημονίου κατανόησης μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε άμεσα και με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, απορρίπτοντας πλήρως τα όσα μεταδόθηκαν από την Τεχεράνη και κάνοντας λόγο για «κατασκευασμένο έγγραφο».
Η αντιπαράθεση ξέσπασε όταν ιρανικά κρατικά ΜΜΕ υποστήριξαν ότι το υπό διαμόρφωση μνημόνιο προβλέπει «αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στο Ιράν, καθώς και άρση του αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών».
«Ψευδής εικόνα παραχωρήσεων»
Οι πληροφορίες αυτές προκάλεσαν έντονη κινητικότητα στην Ουάσινγκτον, καθώς θεωρήθηκε ότι δημιουργούν εικόνα παραχωρήσεων από την αμερικανική πλευρά πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.
Ο Λευκός Οίκος έσπευσε να διαψεύσει κατηγορηματικά το δημοσίευμα. Μέσω του λογαριασμού Rapid Response στην πλατφόρμα X, η αμερικανική προεδρία χαρακτήρισε το υποτιθέμενο μνημόνιο «πλήρη κατασκευή», τονίζοντας ότι «κανείς δεν πρέπει να πιστεύει όσα μεταδίδουν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν».
Η ανακοίνωση ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή, με την Ουάσινγκτον να επιχειρεί να περιορίσει τις εντυπώσεις και να αποτρέψει την εικόνα ότι βρίσκεται κοντά σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να θεωρηθεί υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη.
Τραμπ: Δεν βιάζομαι για συμφωνία διότι δεν με νοιάζει τι θα γίνει στις ενδιάμεσες εκλογές
Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι είναι αποφασισμένος να πετύχει μια συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να τον «εξαντλήσει πολιτικά» περιμένοντας τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
«Νόμιζαν ότι θα με περιμένουν να φύγω, σωστά; Ότι θα αντέξουν περισσότερο από εμένα επειδή έρχονται οι ενδιάμεσες εκλογές», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, απορρίπτοντας τις εκτιμήσεις ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να έχει πολιτικό κόστος στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Δεν με ενδιαφέρουν οι ενδιάμεσες εκλογές. Είδατε τι έγινε χθες το βράδυ. Αυτό ήταν προοίμιο των midterms. Ο κόσμος το καταλαβαίνει», ανέφερε, κάνοντας αναφορά στη νίκη υποψηφίου που είχε τη στήριξή του στις εσωκομματικές προκριματικές των Ρεπουμπλικανών για τη Γερουσία στο Τέξας.
Αισιόδοξος για συμφωνία αλλά υπό όρους
Ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταλήξουν σύντομα σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ξεκαθάρισε όμως ότι η Ουάσινγκτον δεν είναι ακόμη ικανοποιημένη από τους όρους που συζητούνται και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων αν δεν ικανοποιηθούν οι αμερικανικές απαιτήσεις.
«Δεν είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που υπάρχει τώρα, αλλά θα είμαστε», είπε χαρακτηριστικά. «Διαφορετικά, θα πρέπει απλώς να τελειώσουμε τη δουλειά».
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι η αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν αποτελεί ένδειξη ότι η σκληρή στάση του ιρανικού καθεστώτος αρχίζει να υποχωρεί, σημειώνοντας ότι «ολόκληρο το οικονομικό τους σύστημα έχει καταρρεύσει».
«Θέλουν απλώς να κλείσουν μια συμφωνία», δήλωσε ο Τραμπ. «Δεν νομίζω ότι έχουν άλλη επιλογή».
Πιθανή χαλάρωση περιορισμών στο Ιράν
Παρά τη δημόσια διάψευση, ορισμένα από τα στοιχεία που μετέδωσαν τα ιρανικά μέσα φαίνεται να συνδέονται με πτυχές των συνομιλιών που ήδη συζητούνται παρασκηνιακά.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο χαλάρωσης ορισμένων περιορισμών, υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα διασφαλίσει την ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η κρίσιμη σημασία των Στενών του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό, γεγονός που μετατρέπει κάθε ένταση στην περιοχή σε παράγοντα άμεσης ανησυχίας για τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου επανέλαβε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται αλλά υπογράμμισε πως ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχει θέσει σαφείς «κόκκινες γραμμές». Όπως δήλωσε, ο Τραμπ ενδιαφέρεται μόνο για μια συμφωνία που θα εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα και θα εγγυάται ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης
Το βασικό ζήτημα παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει αυστηρούς περιορισμούς στον εμπλουτισμό ουρανίου και ενισχυμένο μηχανισμό επιθεωρήσεων, ενώ το Ιράν ζητά άρση οικονομικών κυρώσεων και επανένταξη στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εμπορίου.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι, παρά τη δημόσια αισιοδοξία που κατά καιρούς εκφράζει η αμερικανική πλευρά για την πορεία των συνομιλιών, εξακολουθεί να υπάρχει βαθιά δυσπιστία ανάμεσα στις δύο χώρες.
Η σκληρή αντίδραση του Λευκού Οίκου απέναντι στα ιρανικά δημοσιεύματα αποτυπώνει και τη μάχη εντυπώσεων που εξελίσσεται παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις.
