Νέα ένταση καταγράφεται στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, μετά τη δημοσιοποίηση από ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης για προσχέδιο μνημονίου κατανόησης μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε άμεσα και με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, απορρίπτοντας πλήρως τα όσα μεταδόθηκαν από την Τεχεράνη και κάνοντας λόγο για «κατασκευασμένο έγγραφο».
Η αντιπαράθεση ξέσπασε όταν ιρανικά κρατικά ΜΜΕ υποστήριξαν ότι το υπό διαμόρφωση μνημόνιο προβλέπει «αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στο Ιράν, καθώς και άρση του αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών».
«Ψευδής εικόνα παραχωρήσεων»
Οι πληροφορίες αυτές προκάλεσαν έντονη κινητικότητα στην Ουάσινγκτον, καθώς θεωρήθηκε ότι δημιουργούν εικόνα παραχωρήσεων από την αμερικανική πλευρά πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.
Ο Λευκός Οίκος έσπευσε να διαψεύσει κατηγορηματικά το δημοσίευμα. Μέσω του λογαριασμού Rapid Response στην πλατφόρμα X, η αμερικανική προεδρία χαρακτήρισε το υποτιθέμενο μνημόνιο «πλήρη κατασκευή», τονίζοντας ότι «κανείς δεν πρέπει να πιστεύει όσα μεταδίδουν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν».
Η ανακοίνωση ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή, με την Ουάσινγκτον να επιχειρεί να περιορίσει τις εντυπώσεις και να αποτρέψει την εικόνα ότι βρίσκεται κοντά σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να θεωρηθεί υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη.
Τραμπ: Δεν βιάζομαι για συμφωνία διότι δεν με νοιάζει τι θα γίνει στις ενδιάμεσες εκλογές
Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι είναι αποφασισμένος να πετύχει μια συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να τον «εξαντλήσει πολιτικά» περιμένοντας τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
«Νόμιζαν ότι θα με περιμένουν να φύγω, σωστά; Ότι θα αντέξουν περισσότερο από εμένα επειδή έρχονται οι ενδιάμεσες εκλογές», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, απορρίπτοντας τις εκτιμήσεις ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να έχει πολιτικό κόστος στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Δεν με ενδιαφέρουν οι ενδιάμεσες εκλογές. Είδατε τι έγινε χθες το βράδυ. Αυτό ήταν προοίμιο των midterms. Ο κόσμος το καταλαβαίνει», ανέφερε, κάνοντας αναφορά στη νίκη υποψηφίου που είχε τη στήριξή του στις εσωκομματικές προκριματικές των Ρεπουμπλικανών για τη Γερουσία στο Τέξας.
Tραμπ: «Tα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοιχτά για όλους»
Τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοιχτά για όλους, καμία χώρα δεν θα έχει τον έλεγχό τους, ξεκαθάρισε σήμερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενώπιον δημοσιογράφων κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου του.
Ερωτηθείς εάν θα αποδεχόταν μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία που θα επέτρεπε σε Ιράν και Ομάν να έχουν τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, ο Τραμπ απάντησε: «Όχι, θα είναι ανοικτά για όλους».
«Πρόκειται για διεθνή ύδατα. Κανείς δεν πρόκειται να έχει τον έλεγχό τους. Θα τα επιβλέπουμε, αλλά κανείς δεν πρόκειται να έχει τον έλεγχο», συνέχισε ο Τραμπ. «Αυτό (το ζήτημα) περιλαμβάνεται στις διαπραγματεύσεις που κάνουμε», είπε.
Κατά την έναρξη της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, ο πρόεδρος Τραμπ υποστήριξε επίσης πως το Ιράν επιθυμεί διακαώς να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, επισημαίνοντας όμως ότι οι αξιώσεις της Ουάσινγκτον δεν έχουν ικανοποιηθεί ακόμη.
«Το Ιράν είναι πολύ πρόθυμο. Θέλουν πολύ να καταλήξουν σε συμφωνία. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν φτάσει εκεί… Δεν είμαστε ικανοποιημένοι, αλλά θα είμαστε (σ.σ. στο τέλος). Είτε θα είμαστε (ικανοποιημένοι) είτε θα πρέπει απλώς να τελειώσουμε τη δουλειά», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ ενώπιον δημοσιογράφων.
Συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία των διαπραγματεύσεων με την ιρανική πλευρά εξέφρασε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο. «Νομίζω πως έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος και κάποιο ενδιαφέρον», συμπληρώνοντας πως «θα δούμε τις επόμενες ώρες και ημέρες» εάν μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος.
Νωρίτερα ο Τραμπ ξεκαθάρισε στο PBS News πως οι ΗΠΑ δεν θα προσφέρουν στο Ιράν χαλάρωση κυρώσεων ως αντάλλαγμα για να παραδώσει η Τεχεράνη τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Η Ολίβια Γουέιλς, εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, δήλωσε σε δημοσιογράφους πως οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν προχωρούν ομαλά, συμπληρώνοντας πως ο πρόεδρος Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει τις κόκκινες γραμμές του.
Αισιόδοξος για συμφωνία αλλά υπό όρους
Ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταλήξουν σύντομα σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ξεκαθάρισε όμως ότι η Ουάσινγκτον δεν είναι ακόμη ικανοποιημένη από τους όρους που συζητούνται και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων αν δεν ικανοποιηθούν οι αμερικανικές απαιτήσεις.
«Δεν είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που υπάρχει τώρα, αλλά θα είμαστε», είπε χαρακτηριστικά. «Διαφορετικά, θα πρέπει απλώς να τελειώσουμε τη δουλειά».
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι η αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν αποτελεί ένδειξη ότι η σκληρή στάση του ιρανικού καθεστώτος αρχίζει να υποχωρεί, σημειώνοντας ότι «ολόκληρο το οικονομικό τους σύστημα έχει καταρρεύσει».
«Θέλουν απλώς να κλείσουν μια συμφωνία», δήλωσε ο Τραμπ. «Δεν νομίζω ότι έχουν άλλη επιλογή».
Πιθανή χαλάρωση περιορισμών στο Ιράν
Παρά τη δημόσια διάψευση, ορισμένα από τα στοιχεία που μετέδωσαν τα ιρανικά μέσα φαίνεται να συνδέονται με πτυχές των συνομιλιών που ήδη συζητούνται παρασκηνιακά.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο χαλάρωσης ορισμένων περιορισμών, υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα διασφαλίσει την ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η κρίσιμη σημασία των Στενών του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό, γεγονός που μετατρέπει κάθε ένταση στην περιοχή σε παράγοντα άμεσης ανησυχίας για τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου επανέλαβε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται αλλά υπογράμμισε πως ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχει θέσει σαφείς «κόκκινες γραμμές». Όπως δήλωσε, ο Τραμπ ενδιαφέρεται μόνο για μια συμφωνία που θα εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα και θα εγγυάται ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης
Το βασικό ζήτημα παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει αυστηρούς περιορισμούς στον εμπλουτισμό ουρανίου και ενισχυμένο μηχανισμό επιθεωρήσεων, ενώ το Ιράν ζητά άρση οικονομικών κυρώσεων και επανένταξη στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εμπορίου.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι, παρά τη δημόσια αισιοδοξία που κατά καιρούς εκφράζει η αμερικανική πλευρά για την πορεία των συνομιλιών, εξακολουθεί να υπάρχει βαθιά δυσπιστία ανάμεσα στις δύο χώρες.
Η σκληρή αντίδραση του Λευκού Οίκου απέναντι στα ιρανικά δημοσιεύματα αποτυπώνει και τη μάχη εντυπώσεων που εξελίσσεται παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις.
Χέγκσεθ: Το Ιράν δεν μπορεί να κατασκευάσει νέους πυραύλους
Από την πλευρά του ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, αναγνώρισε ότι το Ιράν διαθέτει ορισμένους πυραύλους, ακόμη και μετά τους αμερικανο-ισραηλινούς βομβαρδισμούς. Ωστόσο, ισχυρίστηκε ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί πλέον να κατασκευάσει νέους.
«Μπορεί να έχουν πυραύλους, αλλά δεν μπορούν να κατασκευάσουν περισσότερους αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Χέγκσεθ κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου.
«Δεν μπορούν να κατασκευάσουν περισσότερα drones αυτή τη στιγμή, και δεν μπορούν να κατασκευάσουν περισσότερα πλοία, και έτσι ήρθαν και παραδόθηκαν για να συζητήσουν», είπε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας. ισχυρίζεται ο Χέγκσεθ.
