Η Ουκρανία προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές συμφωνίες από την έναρξη του πολέμου με τη Ρωσία, καθώς ανακοίνωσε την αγορά 20 νέων μαχητικών αεροσκαφών Saab Gripen E από τη Σουηδία, ενώ η Στοκχόλμη θα παραχωρήσει -ήδη από το 2027- ακόμη 16 παλαιότερα μαχητικά Gripen C/D για την άμεση ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας.
Η συμφωνία επιβεβαιώθηκε κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του Σουηδού πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον στην αεροπορική βάση της Ουψάλα, όπου παρουσιάστηκαν και δύο μαχητικά Gripen.
Οι δύο ηγέτες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στη στρατηγική σημασία της συνεργασίας, χαρακτηρίζοντάς την ως ένα νέο κεφάλαιο στις αμυντικές σχέσεις των δύο χωρών.
Συνολική αγορά έως και 150 Saab Gripen
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία σκοπεύει τελικά να αποκτήσει έως και 150 Gripen E, όπως προβλεπόταν ήδη από την περσινή επιστολή προθέσεων που είχαν υπογράψει οι δύο χώρες.
Όπως είπε, το Κίεβο έχει ήδη δεσμεύσει 2,5 δισ. ευρώ από το ευρωπαϊκό πακέτο δανεισμού ύψους 90 δισ. ευρώ που ενέκρινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Ένωση για την ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας.
Οι παραδόσεις των νέων Gripen E αναμένεται να ξεκινήσουν από το 2030, ωστόσο η Σουηδία θα καλύψει το μεταβατικό κενό με την παραχώρηση των 16 μεταχειρισμένων Gripen C/D ήδη από το επόμενο έτος.
Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη θεωρούνται ιδιαίτερα κατάλληλα για τις συνθήκες του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς μπορούν να επιχειρούν από μικρούς ή αυτοσχέδιους διαδρόμους, ακόμη και από τμήματα αυτοκινητοδρόμων, ενώ απαιτούν σημαντικά μικρότερο χρόνο συντήρησης, σε σχέση με πιο σύνθετα δυτικά μαχητικά.
Η επιλογή των Gripen θεωρείται επίσης πιο οικονομική σε σύγκριση με αεροσκάφη όπως το αμερικανικό F-35.
Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Σουηδία προσφέρει στην Ουκρανία ένα μοντέλο προσαρμοσμένο στις ανάγκες ενός παρατεταμένου πολέμου φθοράς, όπου η ταχύτητα επαναφοράς των αεροσκαφών σε επιχειρησιακή κατάσταση έχει τεράστια σημασία.
«Το επόμενο μεγάλο βήμα»
Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας χαρακτήρισε τη συμφωνία «το επόμενο μεγάλο βήμα» στη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος της Saab, Μίκαελ Γιόχανσον, δήλωσε στο Reuters ότι πρόκειται για «μεγάλη ημέρα» για τη σουηδική αμυντική βιομηχανία.
Οι μετοχές της Saab κατέγραψαν άνοδο άνω του 4% μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, αντανακλώντας τις προσδοκίες για αυξημένες εξαγωγές και ενίσχυση της παρουσίας του Gripen στη διεθνή αγορά.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη ευρωπαϊκή στροφή προς την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και τη μείωση της εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει τη Σουηδία ως έναν από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς εταίρους της Ουκρανίας μετά την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
Σημαντική η βοήθεια της Σουηδίας προς την Ουκρανία
Μέχρι σήμερα η Σουηδία έχει προσφέρει στην Ουκρανία στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια ύψους περίπου 13,7 δισ. δολαρίων, ενώ έχει ήδη προβλέψει επιπλέον χρηματοδότηση για τα επόμενα δύο χρόνια. Για τη Στοκχόλμη, η συμφωνία δεν αφορά μόνο τη στήριξη της Ουκρανίας αλλά και την ενίσχυση της δικής της γεωπολιτικής επιρροής στη Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη.
Την ίδια ώρα, η ουκρανική πολεμική αεροπορία επιχειρεί να μετασχηματιστεί από έναν στόλο βασισμένο κυρίως σε σοβιετικά αεροσκάφη σε ένα σύγχρονο δυτικό μοντέλο. Η ενσωμάτωση των Gripen έρχεται παράλληλα με τις παραδόσεις F-16 από ευρωπαϊκές χώρες, δημιουργώντας ένα νέο επιχειρησιακό περιβάλλον για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η συμφωνία μπορεί να επηρεάσει και άλλες χώρες που εξετάζουν την αγορά μαχητικών αεροσκαφών, καθώς το Gripen προβάλλεται πλέον ως μια ευέλικτη και οικονομικά αποδοτική επιλογή σε μια εποχή αυξημένων αμυντικών δαπανών και γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
