Νέα πλήγματα κατά στρατιωτικών στόχων στο Ιράν ανακοίνωσε το Ισραήλ, σε αντίποινα για τις πυραυλικές επιθέσεις της Τεχεράνης, παρά την έκκληση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να αποφύγει περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανέφεραν ότι έπληξαν στόχους στο δυτικό και κεντρικό Ιράν, ενώ ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για πολλαπλές εκρήξεις στην Τεχεράνη και στην πόλη Καράτζ, δυτικά της ιρανικής πρωτεύουσας.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλέστηκε το Axios, οι ισραηλινές επιδρομές ήταν «σχετικά περιορισμένες» ως προς το εύρος τους. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης υποστήριξε ότι το Ισραήλ χρησιμοποίησε βαλλιστικούς πυραύλους εκτοξευόμενους από αέρος για να πλήξει στόχους εντός της ιρανικής επικράτειας.
Νωρίτερα, ο ισραηλινός στρατός είχε ανακοινώσει ότι εντόπισε και αναχαίτισε πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν προς το Ισραήλ, προσθέτοντας ότι οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν ανέφεραν θύματα. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι στόχευσε την αεροπορική βάση Ραμάτ Νταβίντ, κοντά στη Ναζαρέτ.
Η ανταλλαγή πυρών αποτελεί μία από τις σοβαρότερες δοκιμασίες της εκεχειρίας που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου, με στόχο την παύση των συγκρούσεων στις οποίες εμπλέκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν. Η νέα ένταση εκδηλώνεται ενώ η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη εμφανίζονται να σημειώνουν περιορισμένη πρόοδο προς μια ενδιάμεση συμφωνία για τον τερματισμό της ευρύτερης σύγκρουσης, παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις του Τραμπ ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά.
Οι τελευταίες επιθέσεις εντείνουν τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Μετά το νέο ισραηλινό πλήγμα στο Ιράν, στη Σαουδική Αραβία σήμανε συναγερμός για πυραυλική απειλή σε περιοχή όπου βρίσκεται η αεροπορική βάση Πρίγκιπα Σουλτάν, η οποία φιλοξενεί αμερικανικές δυνάμεις, σύμφωνα με το Associated Press.
Ξεπέρασε τα 96 δολάρια το πετρέλαιο
Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών προκάλεσε άμεση αντίδραση και στις αγορές. Η τιμή του πετρελαίου κινήθηκε ανοδικά, με το Brent να ενισχύεται κατά περίπου 3% και να ξεπερνά τα 96 δολάρια το βαρέλι. Το δολάριο, που λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, κατέγραψε κέρδη έναντι των κυριότερων νομισμάτων της Ομάδας των 10.
Τα futures που συνδέονται με τον βιομηχανικό δείκτη Dow Jones υποχώρησαν κατά 75 μονάδες ή 0,15%. Αντίθετα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του S&P 500 ενισχύθηκαν κατά 0,24%, ενώ τα futures του Nasdaq 100 σημείωσαν άνοδο 0,67%.
Πιέσεις καταγράφηκαν και στις ασιατικές αγορές. Ο δείκτης Kospi της Νότιας Κορέας βρέθηκε να υποχωρεί άνω του 8%, προτού περιορίσει τις απώλειες περίπου στο 4%. Στο Χονγκ Κονγκ, ο Hang Seng σημείωσε πτώση 1,8%, ενώ ο CSI 300 της ηπειρωτικής Κίνας υποχώρησε κατά 1,6%. Στην Ιαπωνία ο Nikkei 225 κατέγραψε απώλειες 3,7%.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και η παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Σύμφωνα με το Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό την Κυριακή, κατά την οποία τον κάλεσε να μην απαντήσει στην ιρανική πυραυλική επίθεση και να δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματία.
Αμερικανός αξιωματούχος και ισραηλινή πηγή με γνώση της συνομιλίας ανέφεραν ότι ο Τραμπ ζήτησε από τον Νετανιάχου να αποφύγει νέα πλήγματα, καθώς η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι βρίσκεται κοντά σε μια συμφωνία με την Τεχεράνη. Ο Λευκός Οίκος και το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού δεν σχολίασαν άμεσα τις πληροφορίες.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τραμπ εμφανίστηκε αποφασισμένος να διατηρήσει τον έλεγχο των εξελίξεων, δηλώνοντας ότι ο Νετανιάχου θα πρέπει να αποδεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία στην οποία θα καταλήξουν οι Ηνωμένες Πολιτείες με το Ιράν.
«Εγώ παίρνω τις αποφάσεις. Εγώ παίρνω όλες τις αποφάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας ότι ο Νετανιάχου «δεν παίρνει τις αποφάσεις». Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η πρόσφατη ανταλλαγή επιθέσεων δεν θα επηρεάσει την πορεία των συνομιλιών με την Τεχεράνη.
Τραμπ: «Εφικτή μια συμφωνία με το Ιράν»
Παρά τη νέα κλιμάκωση, ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει ότι μια συμφωνία παραμένει εφικτή. Σε συνέντευξή του στο NBC, που μεταδόθηκε την Κυριακή, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι «πολύ κοντά» σε συμφωνία με το Ιράν, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο σκληρότερων μέτρων σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματικής προσπάθειας.
Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι βασικός όρος οποιασδήποτε συμφωνίας είναι να αποτραπεί η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων από το Ιράν. Παράλληλα, εμφανίζεται υπό πίεση να πετύχει όρους αυστηρότερους από εκείνους της συμφωνίας του 2015, την οποία είχε αποκηρύξει κατά την πρώτη του θητεία.
Το Ιράν, από την πλευρά του, ζητάει την άρση των κυρώσεων, την αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και αναγνώριση του ρόλου του στα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το ζήτημα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής. Στην Ουάσιγκτον, η ομάδα του Τραμπ φέρεται να εξετάζει σχέδιο ώστε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια στις ΗΠΑ να κατευθυνθούν προς συμμάχους στον Περσικό Κόλπο, για την αποκατάσταση ζημιών που προκάλεσε η Τεχεράνη.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε, πάντως, ότι, στο πλαίσιο μιας αρχικής συμφωνίας, δεν πρόκειται να αποδεσμεύσει ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, ούτε να άρει κυρώσεις κατά του Ιράν. «Αν συμπεριφερθούν σωστά, αν κάνουν καλή δουλειά, θα αρχίσουμε να μιλάμε» για την αποδέσμευση των κεφαλαίων, είπε στην Κρίστεν Γουέλκερ, σε συνέντευξη που ηχογραφήθηκε για την εκπομπή Meet the Press του NBC.
Η Τεχεράνη απέρριψε έντονα το ενδεχόμενο διοχέτευσης ιρανικών κεφαλαίων σε συμμάχους των ΗΠΑ. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπάντι, δήλωσε σε ανάρτησή του στο X ότι τα περιουσιακά στοιχεία της χώρας του «δεν είναι ούτε λάφυρα πολέμου της Ουάσιγκτον ούτε ταμείο για την πληρωμή των συμμάχων της». Πρόσθεσε επίσης ότι το Ιράν εξακολουθεί να απαιτεί «πλήρη αποζημίωση» για τις ζημιές που, όπως υποστηρίζει, υπέστη από τον πόλεμο που ξεκίνησαν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες στις 28 Φεβρουαρίου.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στο Ιράν συνδέονται άμεσα με την κλιμάκωση στο μέτωπο του Λιβάνου. Οι τελευταίες επιθέσεις προκάλεσαν νέα ένταση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ. Νωρίς την Κυριακή, η λιβανέζικη οργάνωση επιτέθηκε σε στόχους στο βόρειο Ισραήλ, προκαλώντας ισραηλινή επιδρομή στα νότια προάστια της Βηρυτού. Σύμφωνα με τις αναφορές, από το πλήγμα σκοτώθηκαν δύο άνθρωποι και τραυματίστηκαν 11.
Ο στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, δήλωσε στο ημιεπίσημο Ιρανικό Φοιτητικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι η εκτόξευση πυραύλου προς το Ισραήλ αποτέλεσε «προειδοποίηση για τον τερματισμό των εχθρικών ενεργειών» στον Λίβανο.
Η Χεζμπολάχ απέρριψε την περασμένη εβδομάδα εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, η οποία είχε ανακοινωθεί από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών λίγες ώρες νωρίτερα. Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι απαιτεί εκεχειρία στον Λίβανο προτού επιτευχθεί συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες της Ουάσιγκτον συμπίπτουν με νέες στρατιωτικές ενέργειες στο Ιράν, στο Ισραήλ, στον Λίβανο και στην ευρύτερη περιοχή. Παρά τις εκκλήσεις Τραμπ για αυτοσυγκράτηση και την επιμονή του ότι η συμφωνία με την Τεχεράνη παραμένει στο τραπέζι, η νέα ανταλλαγή πληγμάτων δείχνει ότι η εκεχειρία δοκιμάζεται πλέον στα όριά της.
