Πέντε βασικοί παράγοντες βρίσκονται πίσω από το κύμα ρευστοποιήσεων στις αγορές, μεταξύ των οποίων η δημόσια εγγραφή της Anthropic, τα αυξανόμενα προβλήματα της Nvidia και η αδυναμία της Fed να περιορίσει τον πληθωρισμό, εκτιμά ο Τζέρεμι Σίγκελ, καθηγητής Χρηματοοικονομικής του Wharton, εκτιμώντας ότι η διόρθωση αποτελεί επαναπροσαρμογή των προσδοκιών, έπειτα από τρία χρόνια κατά τα οποία οι μετοχές κατέγραψαν ετήσιες αποδόσεις άνω του 10%.
Ο διακεκριμένος καθηγητής, συγγραφέας του βιβλίου «Stocks for the Long Run», φημίζεται για την ψύχραιμη στάση του. Ωστόσο, δεν μπορεί να ισχύει το ίδιο όταν ο S&P 500 και ο Dow Jones έχουν υποχωρήσει περισσότερο από 10% από τα ιστορικά υψηλά τους, ενώ ο Nasdaq Composite έχασε όλα τα κέρδη που είχε καταγράψει από την αρχή του έτους και ο συγκεντρωμένος Nasdaq-100 εισήλθε ενδοσυνεδριακά σε bear market.
«Είναι σαν τη σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι. Όλοι λένε: “Δεν με νοιάζει, δεν με νοιάζει, γιατί όλα τα υπόλοιπα πηγαίνουν καλά”. Όταν όμως αυτές οι σταγόνες συνεχίζουν να συσσωρεύονται… Μπαμ!», δήλωσε ο Σίγκελ στο CNBC.
Μόλις πριν από ενάμιση μήνα, ο S&P 500 και ο Nasdaq Composite βρίσκονταν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι αρνητικοί παράγοντες είχαν ήδη αρχίσει να συσσωρεύονται. Η αγορά απλώς αρνούνταν να τους αναγνωρίσει και μόλις τώρα αρχίζει να συνειδητοποιεί τη σημασία τους.
Ακολουθούν οι πέντε βασικοί λόγοι πίσω από το κύμα πωλήσεων.
Η δημόσια εγγραφή της Anthropic και η μαζική κατοχύρωση κερδών
Το σημείο καμπής ήρθε αυτή την εβδομάδα με τη μορφή της IPO της Anthropic, κορυφαίας εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και με την ενίσχυση των πιέσεων πώλησης στη μετοχή της Nvidia, η οποία μέχρι πρότινος αποτελούσε τον κυρίαρχο παίκτη στην αγορά των ημιαγωγών τεχνητής νοημοσύνης.
Η Anthropic αύξησε το ύψος της δημόσιας προσφοράς της μία μέρα πριν από την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, παρά το γεγονός ότι το κλίμα γύρω από τις μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη είχε ήδη αρχίσει να επιδεινώνεται.
Η κίνηση αυτή διασφάλισε ότι η IPO θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή όλων των εποχών. Παράλληλα, όμως, ενίσχυσε τους φόβους ότι η συγκεκριμένη εισαγωγή, η οποία ακολούθησε την τεράστια δημόσια προσφορά της SpaceX το περασμένο καλοκαίρι, θα αποτελούσε μια συλλογική στιγμή μαζικής ρευστοποίησης επενδύσεων στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, αφήνοντας τους μικροεπενδυτές να επωμιστούν τις απώλειες.
Με άλλα λόγια, ενδέχεται να πρόκειται για την απόλυτη περίπτωση του φαινομένου «sell the news» στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης: οι επενδυτές αγοράζουν με βάση τις προσδοκίες και πωλούν όταν τελικά πραγματοποιείται το γεγονός.
Την Πέμπτη, η μετοχή της Anthropic ξεκίνησε από την τιμή δημόσιας προσφοράς των 83 δολαρίων και έφτασε προσωρινά πάνω από τα 115 δολάρια, προτού υποχωρήσει απότομα, παρασύροντας μαζί της και τις υπόλοιπες μετοχές του κλάδου τεχνητής νοημοσύνης.
Οι πιέσεις στη μετοχή της Anthropic εντάθηκαν την Παρασκευή και, όταν ολοκληρώθηκε η συνεδρίαση, η εβδομαδιαία τιμή κλεισίματός της διαμορφώθηκε στα 88,91 δολάρια.
Ο Nasdaq κατέγραψε τη χειρότερη εβδομάδα του από την κατάρρευση των αγορών τον Μάρτιο του 2020, κατά την έναρξη της πανδημίας Covid-19, σημειώνοντας απώλειες 10%.
Τα αυξανόμενα προβλήματα της Nvidia
Η Nvidia υποχώρησε κατά 14% την Παρασκευή, ενώ οι πιέσεις εντάθηκαν μετά τη δημοσίευση από το Reuters ότι η λογιστική πρακτική της εταιρείας κατασκευής μικροεπεξεργαστών βρίσκεται στο επίκεντρο έρευνας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC).
Η Nvidia έχει πλέον υποχωρήσει σχεδόν κατά 40% μόνο μέσα στον Νοέμβριο, έναν μήνα κατά τον οποίο ο Τζένσεν Χουάνγκ, μέχρι πρότινος επικεφαλής και βασικός εκπρόσωπος της ανοδικής πορείας της αγοράς τεχνητής νοημοσύνης, παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου εξαιτίας εξωσυζυγικής σχέσης με γυναίκα που φέρεται να ήταν κατάσκοπος της Κίνας.
Η υπόθεση προκάλεσε εικασίες σχετικά με το κατά πόσο τα μικροκυκλώματα της εταιρείας κατέληγαν στα χέρια του Πεκίνου, παρά τους κυβερνητικούς περιορισμούς.
Στις αρχές της εβδομάδας, το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ αυστηροποίησε τους περιορισμούς σχετικά με τα μικροκυκλώματα αμερικανικής κατασκευής, προκειμένου να εμποδίσει την Κίνα να αποκτά πρόσβαση σε αυτά εξ αποστάσεως, μέσω άλλων χωρών.
Μια θετική ανακοίνωση οικονομικών αποτελεσμάτων την Τρίτη δεν κατάφερε να εντυπωσιάσει την αγορά, καθώς το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia απέκλεισε κατηγορηματικά κάθε πιθανότητα επιστροφής του Χουάνγκ, απογοητεύοντας ορισμένους φανατικούς υποστηρικτές της μετοχής, οι οποίοι εξακολουθούσαν να ελπίζουν σε μια εξαιρετικά απίθανη επιστροφή του.
Η Nvidia ολοκλήρωσε την εβδομάδα με απώλειες 23%.
Ο S&P 500 διασπά την κρίσιμη μακροπρόθεσμη τεχνική τάση
Την Τρίτη, ο S&P 500 υποχώρησε κάτω από τον κινητό μέσο όρο των 200 ημερών, ο οποίος θεωρείται σημαντικός δείκτης της μακροπρόθεσμης τάσης μιας χρηματιστηριακής αξίας.
Την Πέμπτη, ο δείκτης διέσπασε πειστικά αυτό το επίπεδο.
Η εξέλιξη αυτή ενεργοποίησε αυτόματες εντολές πώλησης από πολλούς συμμετέχοντες στη Wall Street, όπως οι Commodity Trading Advisors (CTA).
Πρόκειται για φυσικά ή νομικά πρόσωπα που παρέχουν συμβουλές και διαχειρίζονται στρατηγικές συναλλαγών σε futures και swaps, σε ευρύ φάσμα περιουσιακών στοιχείων.
«Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν πολλοί επενδυτές που ακολουθούν τις τάσεις αυτών των αγορών», δήλωσε ο Σίγκελ.
«Έχουν τις δικές τους γραμμές τάσης. Ακολούθησαν την ανοδική πορεία της αγοράς και, μόλις αυτή άρχισε να υποχωρεί, ξεκίνησαν να πουλούν, να πουλούν και να πουλούν. Με αυτόν τον τρόπο διαιωνίζουν και ενισχύουν την πτώση», πρόσθεσε.
Ο πληθωρισμός αναγκάζει τη Fed να αλλάξει στάση
Η σύγκρουση με το Ιράν προκάλεσε απότομη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Παρότι οι τιμές έχουν υποχωρήσει από τα υψηλότερα επίπεδά τους, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα 83 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, τα τέλη διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ και την ευρύτερη περιοχή εξακολουθούν να ασκούν επίμονες ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Σειρά οικονομικών στοιχείων που δημοσιεύθηκαν μέσα στον μήνα έδειξε ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Fed.
Αυτό οδήγησε αρκετούς αξιωματούχους της κεντρικής τράπεζας να προειδοποιήσουν ότι ενδέχεται να χρειαστεί μια πιο επιθετική πολιτική επιτοκίων.
Αφού αύξησε τα επιτόκια κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες τον Σεπτέμβριο, η Fed αποφάσισε να μην προχωρήσει σε νέα αύξηση στα τέλη Οκτωβρίου. Η απόφαση προκάλεσε ανησυχίες στους επενδυτές της αγοράς ομολόγων, οι οποίοι φοβήθηκαν ότι η κεντρική τράπεζα καθυστερεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τον πληθωρισμό.
Στη συνέχεια, η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κρατικού ομολόγου ξεπέρασε το 5% και παρέμεινε πάνω από αυτό το επίπεδο μέχρι την Παρασκευή, όταν η αυξημένη ζήτηση για ασφαλή επενδυτικά καταφύγια στην αγορά ομολόγων την οδήγησε ξανά χαμηλότερα.
Ο διοικητής της Fed Κρίστοφερ Γουόλερ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι ενδέχεται να χρειαστεί αύξηση επιτοκίων κατά μισή ποσοστιαία μονάδα τον επόμενο μήνα, προκειμένου να καλυφθεί το χαμένο έδαφος.
«Ανησυχώ πάρα πολύ για τον πληθωρισμό. Φαίνεται να κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση και να εξαπλώνεται σε όλο και περισσότερους τομείς», δήλωσε στο CNBC.
Το γνωστό χρηματιστηριακό αξίωμα «Don’t fight the Fed» (Μην πηγαίνεις κόντρα στη Fed) αποτελεί εδώ και χρόνια βασική αρχή της Wall Street.
Αυτή τη στιγμή, οι προσδοκίες της αγοράς είναι ότι η κεντρική τράπεζα θα χρειαστεί να αυξήσει τα επιτόκια τον Δεκέμβριο και ξανά τον Ιανουάριο.
Επιπλέον, αργά την Παρασκευή, δημοσίευμα των Financial Times ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο επανέναρξης των στρατιωτικών επιθέσεων κατά του Ιράν.
Επιβραδύνεται ο ρυθμός αύξησης των εταιρικών κερδών
Πριν ακόμη καταγραφούν τα ιδιαίτερα αρνητικά χρηματιστηριακά ορόσημα της Παρασκευής, η αγορά είχε ήδη χάσει τη δυναμική της εξαιτίας των φόβων ότι επιβραδύνεται ο ρυθμός ανάπτυξης που τροφοδοτείται από τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Καθώς η Anthropic προετοιμαζόταν για την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, τα οικονομικά στοιχεία του τρίτου τριμήνου, που δημοσιεύθηκαν μέσα στον μήνα, έδειξαν ότι η αύξηση των εσόδων της το τελευταίο τρίμηνο ήταν 47%, έναντι 144% το δεύτερο τρίμηνο.
Επενδυτικές τοποθετήσεις που βασίζονται στη δυναμική της τεχνητής νοημοσύνης, όπως το διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο (ETF) VanEck Semiconductor και το iShares MSCI USA Momentum Factor ETF, έφτασαν στο υψηλότερο σημείο τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Οι ανησυχίες για την επιβράδυνση της ανάπτυξης ενισχύθηκαν μετά την πρόσφατη νίκη των Δημοκρατικών και την ανάληψη του ελέγχου του Κογκρέσου και σημαντικών κυβερνητικών θέσεων σε πολιτείες.
Η εξέλιξη τροφοδότησε τις εκτιμήσεις ότι ορισμένες πολιτείες ή ακόμη και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ενδέχεται να επιβάλουν αυστηρότερους κανόνες για την κατασκευή data centers.
Η CoreWeave, εταιρεία που κατασκευάζει data centers χρησιμοποιώντας υψηλά επίπεδα δανεισμού, έχει υποχωρήσει κατά 71% από το ιστορικό υψηλό της.
Η Caterpillar, η οποία έχει μετατραπεί σε μια έμμεση επενδυτική επιλογή για την αγορά τεχνητής νοημοσύνης, λόγω της δραστηριοποίησής της στον εξοπλισμό κατασκευής data centers και ηλεκτροπαραγωγικών συστημάτων, έχει υποχωρήσει περισσότερο από 50% από το υψηλό της.
Επαναπροσαρμογή των προσδοκιών
Η άποψη του Σίγκελ και πολλών παρατηρητών της αγοράς είναι ότι η οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται σε αρκετά καλή κατάσταση.
Κατά συνέπεια, εκτιμούν ότι η τρέχουσα πτώση δεν είναι παρά μια συνηθισμένη χρηματιστηριακή διόρθωση, η οποία θα επαναφέρει σε πιο ρεαλιστικά επίπεδα τις προσδοκίες των επενδυτών, μετά από μια ανοδική αγορά που είχε δημιουργήσει υπερβολικά υψηλές απαιτήσεις εξαιτίας της ιδιαίτερα ισχυρής πορείας της.
Ο S&P 500 κατέγραψε αποδόσεις άνω του 20% το 2023 και το 2024, ενώ πέρυσι σημείωσε άνοδο 16%.
«Η μέση μακροπρόθεσμη ετήσια απόδοση του χρηματιστηρίου είναι περίπου 8% έως 9%», δήλωσε ο Σίγκελ.
«Οι επενδυτές άρχισαν να πιστεύουν ότι αποδόσεις της τάξης του 15% έως 20% θα αποτελούσαν τον κανόνα χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη. Πρέπει, όμως, να επαναφέρουμε τις προσδοκίες στην πραγματικότητα».
«Παραμείνετε επενδεδυμένοι στις μετοχές σας», συμβούλευσε.
Το μοναδικό πρόβλημα με αυτή τη θεωρία είναι ότι το χρηματιστήριο και η επίδραση του πλούτου που δημιουργεί αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες στήριξης της αμερικανικής οικονομίας.
Οι μετοχές αποτελούν πλέον μεγαλύτερη πηγή πλούτου για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα για τη γενιά των Baby Boomers, απ’ ό,τι στο παρελθόν.
Δεδομένου ότι ο S&P 500 διατηρεί πλέον με δυσκολία κέρδη μόλις 1% από την αρχή του έτους, η τρέχουσα χρηματιστηριακή αναταραχή ενδέχεται τελικά να πυροδοτήσει έναν αρνητικό οικονομικό κύκλο.
Σ’ ένα τέτοιο σενάριο, η πτώση των μετοχών θα μπορούσε να επιβραδύνει την οικονομία, γεγονός που με τη σειρά του θα οδηγούσε σε ακόμη μεγαλύτερες χρηματιστηριακές απώλειες.
