Ακυρώθηκαν οι προγραμματισμένες για σήμερα συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, όπως ανακοίνωσε το ελβετικό Υπουργείο Εξωτερικών, μια εξέλιξη που ακολούθησε τη νυχτερινή ενημέρωση από τον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με την οποία ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς, δεν θα μεταβεί τελικά στην Ελβετία, εκεί όπου επρόκειτο να συναντηθεί με την ιρανική πλευρά, ώστε να εκκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για την υλοποίηση της διμερούς συμφωνίας που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου.
Χαρακτηριστικά η ανακοίνωση της αμερικανικής προεδρίας ανέφερε πως «τα σχέδια για τις επικείμενες τεχνικές συνομιλίες δεν έχουν οριστικοποιηθεί», πάντως «η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι προετοιμασμένη να αναχωρήσει με την πρώτη ευκαιρία». Ωστόσο, οι λεπτομέρειες «αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλές ούτε προβλέψιμες» και «προς το παρόν, ο αντιπρόεδρος δεν θα αναχωρήσει απόψε».
Ο Βανς είχε πει νωρίτερα ότι η αντίστροφη μέτρηση ως την παρέλευση της προθεσμίας 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας ειρήνης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν άρχισε χθες και πως ανέμενε να μεταβεί στην Ελβετία αυτό το Σαββατοκύριακο, χωρίς όμως να είναι βέβαιος.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος άσκησε επίσης δριμεία κριτική σε Ισραηλινούς αξιωματούχους που δεν στηρίζουν τη συμφωνία με το Ιράν, διαμηνύοντάς τους σε αυστηρό ύφος να μην επιτίθενται στον μοναδικό ισχυρό σύμμαχό τους δηλαδή τις ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στο Axios, υπογράμμισε ότι κατέληξε στο μνημόνιο κατανόησης με πρωταρχικό στόχο να αποτρέψει μια παγκόσμια οικονομική ύφεση, αποδοκιμάζοντας παράλληλα με σφοδρότητα όσους κάνουν λόγο για μια ετεροβαρή συμφωνία που ευνοεί το Ιράν, ενώ συμπλήρωσε πως αναμένει την πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας και στο μέτωπο του Λιβάνου.
Η θέση του Ιράν
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη διατηρεί υψηλούς τόνους, με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, να προειδοποιεί ότι η χώρα του θα απαντήσει με αποφασιστικό και ισχυρό τρόπο σε περίπτωση που η άλλη πλευρά παραβεί τις δεσμεύσεις της, και τον Μοχσέν Ρεζαΐ, ανώτερο σύμβουλο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, να δηλώνει ότι το περήφανο ιρανικό έθνος γονάτισε τους διαβόλους του κόσμου και διέλυσε την κυριαρχία τους.
Το προσκείμενο στη Χεζμπολάχ δίκτυο Αλ Μαγιαντίν μετέδωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι η ιρανική αποστολή ανέβαλε την αναχώρησή της για την Ελβετία, παρά το γεγονός ότι ήταν πλήρως προετοιμασμένη για την έναρξη του προγραμματισμένου 60ήμερου διαπραγματευτικού κύκλου.
Η απόφαση αυτή ελήφθη εξαιτίας των συνεχιζόμενων ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στο νότιο Λίβανο, οι οποίες φτάνουν σε βάθος 10 χιλιομέτρων εντός των λιβανέζικων συνόρων.
Σύμφωνα με το δίκτυο, η Τεχεράνη είχε ήδη προειδοποιήσει την Ουάσιγκτον και τους διαμεσολαβητές ότι η κατάσταση στον Λίβανο αποτελεί κομβικό σημείο για την πορεία των συνομιλιών, θεωρώντας τη στάση του Ισραήλ ως κατάφωρη παραβίαση του πρώτου όρου της συμφωνίας-πλαισίου.
Το Ορμούζ και η δήλωση Βανς
Πάντως μετά από τις ανακοινώσεις για την επίτευξη συμφωνίας η παγκόσμια αγορά ενέργειας άρχισε να ξανά εισέρχεται σε τροχιά σταθεροποίησης, με τις αμερικανικές δυνάμεις να αίρουν επίσημα τον αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Όπως ανακοίνωσε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), τα αμερικανικά στρατεύματα δεν παρεμποδίζουν πλέον τη διέλευση πλοίων προς και από το Ιράν στον Αραβικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν, ανοίγοντας τον δρόμο για την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Ήδη, η κινητικότητα στην περιοχή είναι έντονη, καθώς δεξαμενόπλοια που μετέφεραν εγκλωβισμένα φορτία περίπου 10 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου άρχισαν να διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ. Ανάμεσά τους βρίσκονται και τα πρώτα πλοία σαουδαραβικών συμφερόντων που πλέουν στην περιοχή από την έναρξη του πολέμου πριν από τρεις μήνες.
Παράλληλα, η Τεχεράνη επιβεβαίωσε τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα για την εμπορική κίνηση στα νότια λιμάνια της, ενώ το Κουβέιτ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να αυξήσει την παραγωγή του.
Παρά τη θετική ανταπόκριση των αγορών, με την τιμή του Brent να υποχωρεί κοντά στα 79 δολάρια το βαρέλι καταγράφοντας εβδομαδιαίες απώλειες 9%, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι ροές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) θα χρειαστούν μήνες για να εξομαλυνθούν πλήρως. Εξάλλου, οι τιμές παραμένουν κατά 30% υψηλότερες σε ετήσια βάση.
Στο πολιτικό πεδίο, ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, ξεκαθάρισε ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα χωρίς διόδια αποτελεί απαράβατο όρο για την επίτευξη τελικής συμφωνίας, υποβαθμίζοντας τις ανησυχίες για επιβολή τελών από το Ιράν. Ο ίδιος εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι χώρες της περιοχής θα διαμορφώσουν από κοινού ένα σταθερό πλαίσιο ασφαλείας για τα Στενά στο μέλλον.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στο Axios, υπεραμύνθηκε της στρατιωτικής στρατηγικής των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας το μνημόνιο ως «όρους άνευ όρων παράδοσης» από την πλευρά του Ιράν. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι η απόφασή του να συνυπογράψει τη συμφωνία υπαγορεύθηκε από την έντονη πίεση στις διεθνείς τιμές των καυσίμων.
