Οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου στην Ελβετία κατέγραψαν σημαντική πρόοδο, με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να κάνει λόγο για μια «πολύ, πολύ καλή» εξέλιξη και να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα οικονομικά οφέλη που, όπως υποστήριξε, θα προκύψουν για τους πολίτες μέσω της αποκλιμάκωσης στην αγορά ενέργειας.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά τις πολύωρες διαβουλεύσεις, ο Βανς υπερασπίστηκε τη συμφωνία που επιτεύχθηκε την προηγούμενη εβδομάδα και υποστήριξε ότι η εξομάλυνση των σχέσεων με την Τεχεράνη θα συμβάλει στη μείωση των τιμών των καυσίμων και συνολικά του ενεργειακού κόστους.
Όπως τόνισε, η σταθεροποίηση της αγοράς πετρελαίου θα προσφέρει άμεση ανακούφιση στους καταναλωτές, σε μια περίοδο που οι υψηλές τιμές ενέργειας έχουν επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος ανέφερε ακόμη ότι τυχόν αποδεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, όπως σόγια, σιτάρι και καλαμπόκι, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα ενισχύσει το εισόδημα των Αμερικανών παραγωγών και θα καλύψει ανάγκες του ιρανικού πληθυσμού.
Υπογράμμισε μάλιστα ότι οι ΗΠΑ και το Κατάρ θα έχουν λόγο στην έγκριση της διαδικασίας αξιοποίησης των συγκεκριμένων πόρων.
Άρση κυρώσεων από ΗΠΑ
Λίγο μετά τις δηλώσεις Βανς, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την άρση ορισμένων κυρώσεων που αφορούν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, εξέλιξη που αποτελούσε βασικό όρο του μνημονίου κατανόησης μεταξύ των δύο πλευρών. Η Τεχεράνη έχει ήδη αυξήσει τις εξαγωγές της, καθώς έχει χαλαρώσει και ο ναυτικός αποκλεισμός που είχε περιορίσει σημαντικά την οικονομική της δραστηριότητα.
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας στο ελβετικό θέρετρο Μπίργκενστοκ, παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υφίστανται. Μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν έκαναν λόγο για «ενθαρρυντική πρόοδο», ανακοινώνοντας τη δημιουργία επιτροπής υψηλού επιπέδου που θα επιβλέπει τις συνομιλίες, καθώς και ειδικών ομάδων εργασίας για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.
Παράλληλα, οι δύο χώρες συμφώνησαν στη δημιουργία απευθείας διαύλου επικοινωνίας για την αποφυγή επεισοδίων στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η αποκλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή έχει ήδη επηρεάσει τις αγορές, με την τιμή του πετρελαίου Brent να υποχωρεί περισσότερο από 3% στις αρχές των συναλλαγών της Δευτέρας, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία που ξεκίνησε την προηγούμενη εβδομάδα.
Ωστόσο, αρκετά εμπόδια παραμένουν ανοιχτά, με κυριότερο το μέτωπο του Λιβάνου και τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε την κατάσταση στον Λίβανο ως το «πρώτο πραγματικό τεστ» για την επιτυχία της προσέγγισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συνέχισε να συνδυάζει τα μηνύματα υπέρ της ειρήνης με προειδοποιήσεις για στρατιωτική δράση σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης.
Παρά τις αντιδράσεις που προκαλεί η συμφωνία τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο Ισραήλ, η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι η διπλωματική οδός μπορεί να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν, ενώ ταυτόχρονα θα συμβάλει στη σταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών και στη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές.
