Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι το Ιράν τον διαβεβαίωσε πως δεν θα επιβληθούν διόδια, ασφαλιστικές επιβαρύνσεις ή οποιαδήποτε άλλη χρέωση στα πλοία που διέρχονται από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Οι δύο χώρες, οι οποίες ολοκλήρωσαν τον πρώτο γύρο διαπραγματεύσεων στην Ελβετία τη Δευτέρα, έχουν παρουσιάσει αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με τα οικονομικά κίνητρα για το Ιράν, τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και τον παράλληλο πόλεμο του Ισραήλ στον Λίβανο. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι, αν οι πληροφορίες του Ιράν αποδειχθούν ανακριβείς, οι διαπραγματεύσεις θα τερματιστούν άμεσα.
«Το Ιράν ενημέρωσε τις ΗΠΑ ότι, παρά τις προβληματικές ψευδείς ειδήσεις που αναφέρουν το αντίθετο, «ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΟΔΙΑ, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΔΑ ΚΑΙ ΚΑΜΙΑ ΑΛΛΗ ΧΡΕΩΣΗ ΟΠΟΙΟΥΔΗΠΟΤΕ ΕΙΔΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΡΑΝ ΣΕ ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ ΣΤΟ ΣΤΕΝΟ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ. Εάν πρόκειται για ψευδείς πληροφορίες, οι διαπραγματεύσεις θα τερματιστούν αμέσως! ανέφερε.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ σημείωσε ακόμη: «Δεν έχει δοθεί κανένα χρηματικό ποσό στο Ιράν ούτε έχουν αποδεσμευτεί χρήματά του από τις ΗΠΑ. Θα αποδεσμεύσουμε μέρος των χρημάτων τους, τα οποία βρίσκονται πλήρως υπό τον έλεγχό μας, προς όφελος των Αμερικανών αγροτών και κτηνοτρόφων για την αγορά καλαμποκιού, σιταριού, σόγιας και άλλων προϊόντων».
Πρόσθεσε επίσης: «Το Ιράν έχει απελπιστική ανάγκη από τρόφιμα και θα τα προμηθεύσουμε αποκλειστικά από τις ΗΠΑ».
Μέχρι στιγμής, το Ιράν δεν έχει σχολιάσει δημόσια τις δηλώσεις αυτές.
Οι δηλώσεις Τραμπ ακολουθούν την υπογραφή της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ωστόσο, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν σε ορισμένα σημεία του μνημονίου κατανόησης των 14 σημείων.
Σύμφωνα με το μνημόνιο, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά χωρίς διόδια για τουλάχιστον 60 ημέρες, θα τερματιστούν όλες οι εχθροπραξίες, ενώ προβλέπεται αποκλιμάκωση και στον Λίβανο, όπου συνεχίζονταν συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, υποστηριζόμενης από το Ιράν.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δεχθεί επικρίσεις από ορισμένους Ρεπουμπλικάνους βουλευτές, οι οποίοι θεωρούν ότι ορισμένες πτυχές της συμφωνίας μπορεί να αποτελούν λανθασμένη στρατηγική κατεύθυνση για τις ΗΠΑ.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά «σημεία συμφόρησης» (chokepoints) παγκοσμίως, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Η ναυτιλιακή κίνηση στην περιοχή είχε επιβραδυνθεί σημαντικά το προηγούμενο Σαββατοκύριακο εξαιτίας των γεωπολιτικών κινδύνων και της αβεβαιότητας σχετικά με πιθανά τέλη διέλευσης ή περιορισμούς.
Παράλληλα, το Ιράν και το Oμάν ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για συμφωνία σχετικά με τις υπηρεσίες ναυσιπλοΐας στα Στενά, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών χρεώσεων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.
Οι αγορές πετρελαίου αντέδρασαν θετικά στις εξελίξεις. Το πετρέλαιο Brent υποχωρεί κατά 4,5%, στα 73,5 δολάρια ανά βαρέλι και το αμερικανικό WTI σημειώνει πτώση 4,5%, στα 69,9 δολάρια ανά βαρέλι.
Η αποκλιμάκωση του κινδύνου διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μειώνει το γεωπολιτικό «ασφάλιστρο κινδύνου» που είχε ενσωματωθεί στις τιμές του πετρελαίου τις προηγούμενες εβδομάδες.
