Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε αναζήτηση ενόχων για υποθέσεις που δεν του πάνε και τόσο καλά, σε μικρή όσο και σε μεγάλη κλίμακα – και ειδικά στην Ευρώπη.
Και αν τα πράγματα πάνε άσχημα για τον Πρόεδρο, πρέπει να βρεθεί ένας υπεύθυνος. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τον πόλεμο στο Ιράν – και εδώ είναι που οι Ευρωπαίοι προσελκύουν την οργή του Τραμπ πάνω τους.
Γι’ αυτόν τον λόγο, ο Ομοσπονδιακός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς συναντήθηκε την Τετάρτη 24/6 στο Βερολίνο με τους ομολόγους του από τη Γαλλία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Πολωνία και την Ιταλία.
Ήταν μια προετοιμασία της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις αρχές Ιουλίου, δήλωσε ο Mερτς σε κοινή δήλωση τύπου στην Καγκελαρία. Οι Ευρωπαίοι θέλουν να καταστήσουν την Άγκυρα «μια επιτυχία».
Το ερώτημα είναι αν ο Τραμπ θα συμπράξει. Έχει επανειλημμένα απειλήσει να εγκαταλείψει την αμυντική συμμαχία του ΝΑΤΟ.
Πρόσφατα, οι Ευρωπαίοι κατάφεραν, αν και με δυσκολία, να τον κατευνάσουν: Η Σύνοδος Κορυφής της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας έληξε χωρίς ανοιχτή ρήξη. Όμως στο μεταξύ η διάθεση του Τραμπ θολώνει εκ νέου.
Σκληρή επίθεση Τραμπ στους Ευρωπαίους συμμάχους
Ο Τραμπ είχε επιτεθεί πρόσφατα σκληρά στους εταίρους του ΝΑΤΟ: Κράτη του ΝΑΤΟ όπως η Ισπανία και η Ιταλία είχαν αρνηθεί στις ΗΠΑ τη χρήση των στρατιωτικών τους βάσεων για επιθέσεις εναντίον του Ιράν. «Δεν ήταν εκεί για εμάς», εξοργίστηκε ο Τραμπ.
Ο Πρόεδρος αισθάνεται προφανώς πόσο δύσκολο θα είναι να πουλήσει ως επιτυχία το ειρηνευτικό σχέδιο με τους Ιρανούς. Ακόμη και στο στρατόπεδο των υποστηρικτών του Τραμπ γίνεται λόγος για μια ήττα για την Αμερική. «Ο Τραμπ θα βρει έναν αποδιοπομπαίο τράγο», λένε κορυφαίοι διπλωμάτες.
Γι’ αυτό και η κατάσταση είναι προς το παρόν τόσο κρίσιμη. «Οι Ευρωπαίοι πρέπει τώρα να κάνουν τα πάντα για να ενισχύσουν τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ».
Μειωμένες αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη
Η συνάντηση των ηγετών στο Βερολίνο έστειλε μήνυμα ότι η Ευρώπη παραμένει ενωμένη. Οι Ευρωπαίοι εταίροι του ΝΑΤΟ βρίσκονται ενώπιον μιας σκληρής πολιτικής πραγματικότητας: Οι ΗΠΑ θέλουν να μειώσουν τη δέσμευσή τους στην Ευρώπη και να στραφούν εντονότερα στον ανταγωνισμό τους με την Κίνα.
Αυτό αρχικά έχει ελάχιστη σχέση με τις διαθέσεις του Τραμπ, αλλά αποτελεί έναν στρατηγικό υπολογισμό. Και όταν αυτή η διαδικασία εξελίσσεται ανεξέλεγκτα, μπορεί να κλονίσει την εμπιστοσύνη στη Συμμαχία, πράγμα που εντείνει την αβεβαιότητα των πολλών κρατών του ΝΑΤΟ. Επιπλέον, ο Τραμπ φέρνει ένα στοιχείο μη προβλεψιμότητας στη Συμμαχία.
Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έριξε «λάδι στη φωτιά» πρόσφατα στο αρχηγείο του ΝΑΤΟ, επικρίνοντας τους Ευρωπαίους: «Ορισμένες από τις μεγαλύτερες εθνικές οικονομίες στον κόσμο, ορισμένες από τις πλουσιότερες χώρες, Σύμμαχοι που προτιμούν να μιλούν για τη -βασισμένη σε κανόνες- διεθνή τάξη και τη συνεργασία των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης, φαίνεται να πιστεύουν ακόμη ότι η εποχή του λαθρεπιβάτη (τζαμπατζή) συνεχίζεται».
Μείωση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη
Προηγουμένως είχε γίνει γνωστό ότι η κυβέρνηση στην Ουάσιγκτον θέλει να μειώσει σημαντικό στρατιωτικό εξοπλισμό, τον οποίο είχε δηλώσει στο ΝΑΤΟ για την υπεράσπιση της Ευρώπης. Έτσι, ο στόλος των αεροσκαφών ανεφοδιασμού και των μαχητικών αεροσκαφών, αλλά και πυραύλων, πρόκειται να μικρύνει, και ένας σχηματισμός αεροπλανοφόρου να αποσυρθεί.
Σημαντικό είναι τώρα, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ να αντικαταστήσουν τις δυνατότητες που παρείχαν μέχρι τώρα οι ΗΠΑ – και για να αποδείξουν στον Τραμπ ότι μπορούν να δράσουν αυτόνομα.
Σημαντικό είναι επίσης, οι Αμερικανοί να αποσύρουν τις δυνάμεις τους μόνο όταν οι άλλοι Σύμμαχοι μπορούν να τις αντικαταστήσουν, τόνισε ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Πιστόριους: «Επικίνδυνες τρύπες ασφαλείας δεν είναι ούτε προς το συμφέρον των Ευρωπαίων ούτε των Αμερικανών», τόνισε.
Στο ΝΑΤΟ υπήρξαν εν τω μεταξύ σκέψεις να ενσωματωθεί η ειδική ναυτική αποστολή στα στενά του Ορμούζ στις δομές της Συμμαχίας. Όμως γι’ αυτό δεν απομένει πλέον χρόνος.
Στο ΝΑΤΟ πρέπει όλες οι αποφάσεις να λαμβάνονται με ομοφωνία. Και το να συμφωνήσουν τα 32 κράτη-μέλη της Συμμαχίας, στη Σύνοδο Κορυφής στην Άγκυρα σε μια κοινή πορεία, θεωρείται στο Βερολίνο – και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες – κάτι το σχεδόν αδύνατο.
