Αλληλοκατηγορίες ΗΠΑ και Ιράν για παραβίαση της συμφωνίας και νέες εντάσεις στο πεδίο

Οι τελευταίες στρατιωτικές επιχειρήσεις απειλούν την εύθραυστη σταθερότητα στο Ιράν, προκαλώντας νέα διεθνή ανησυχία για τη ναυσιπλοΐα

Μια Ιρανή γυναίκα και ο γιος της κάνουν paddleboarding δίπλα από πλοία που έχουν κολλήσει στο Στενό του Ορμούζ, κατά μήκος της ακτής του Μπαντάρ Αμπάς, στο νότιο Ιράν © EPA/AMIRHOSSEIN KHORGOOEI

Νέα κλιμάκωση σημειώνεται στις επαφές ΗΠΑ και Ιράν, καθότι οι δύο χώρες επιρρίπτουν ευθύνες η μία στην άλλη για καταστρατήγηση της πρόσφατης εκεχειρίας, κατόπιν των βομβαρδισμών της αμερικανικής αεροπορίας κατά ιρανικών αμυντικών θέσεων και των ισχυρισμών της ασιατικής πλευράς πως απάντησε πλήττοντας στρατιωτικά στοιχεία των ΗΠΑ εντός του Κόλπου.

Κατά τις ιρανικές αρχές, το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης πραγματοποίησε πλήγματα κατά αμερικανικών δυνάμεων το Σάββατο, ως αντίποινα στις επιθέσεις που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες την Παρασκευή εναντίον κέντρων πυραυλικής αποθήκευσης και παράκτιων ραντάρ.

Η αμερικανική κυβέρνηση διατείνεται πως οι συγκεκριμένες ενέργειες εκτελέστηκαν ως αντίμετρο στην επιδρομή από τηλεκατευθυνόμενο μέσο, την οποία, βάσει της Ουάσιγκτον, διηύθυνε το Ιράν κατά εμπορικού σκάφους υπό σημαία Σιγκαπούρης κοντά στο Ορμούζ την Πέμπτη.

Ο πρόσφατος κύκλος εχθροπραξιών κινδυνεύει να ανατρέψει τη μερική ύφεση που είχε διαμορφωθεί στη Μέση Ανατολή. Πάντως, υψηλόβαθμος Αμερικανός διπλωμάτης ανέφερε στο CNN πως οι πρόσφατες αεροπορικές επιχειρήσεις δεν αποτελούν, προς το παρόν, έναυσμα για καθολική πολεμική σύρραξη.

Το διπλωματικό επιτελείο του Ιράν περιέγραψε την ενέργεια των ΗΠΑ ως «ρητή παραβίαση του πρώτου άρθρου του Συμφώνου Συνεννόησης» το οποίο υπογράφηκε τις προηγούμενες ημέρες ανάμεσα στα δύο κράτη.

Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν πως χτύπησαν αμερικανικές υποδομές σε απάντηση, δίχως όμως να προσδιορίσουν ποια σημεία επλήγησαν. Έως τώρα δεν υφίσταται εξωτερική επιβεβαίωση των ιρανικών δηλώσεων, ενώ η διοίκηση CENTCOM των ΗΠΑ απέφυγε να τοποθετηθεί επί του θέματος.

Βανς: «Η βία απαντάται με βία»

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ισχυρίστηκε πως η Ουάσιγκτον σεβάστηκε απόλυτα τις προβλέψεις της ειρηνευτικής διαδικασίας.

«Εάν υπάρχουν αντιρρήσεις για την τήρηση του Μνημονίου, μπορούν να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά. Όμως οι βίαιες πράξεις θα αντιμετωπίζονται αναλόγως», δήλωσε μέσω ανάρτησης στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Χ.

Μετά τη θεσμοθέτηση της εκεχειρίας των 60 ημερών την προηγούμενη εβδομάδα, ο ηγέτης των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε διαμηνύσει ότι θα ξεκινούσε εκ νέου το πολεμικό μέτωπο κατά της Τεχεράνης αν η τελευταία αθετούσε τις δεσμεύσεις.

Το σύμφωνο περιλαμβάνει την εξασφάλιση της ειρηνικής διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ και την έναρξη συζητήσεων αναφορικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, με αντάλλαγμα τον προοδευτικό περιορισμό των οικονομικών κυρώσεων.

Το κύριο ζήτημα πλέον αφορά το εάν η αναζωπύρωση των μαχών πρόκειται να καθυστερήσει την αποκατάσταση των εμπορικών δρομολογίων στα πρότερα επίπεδα.

Παρά τις προγενέστερες εντάσεις, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη πέτυχαν να συνυπάρξουν στην προσωρινή παύση πυρός, ακόμη και τη στιγμή που αντάλλασσαν σφοδρά στρατιωτικά χτυπήματα.

Συνεχίζεται η ναυσιπλοΐα

Το χτύπημα με το μη επανδρωμένο μέσο επανέφερε τον φόβο στις εμπορικές εταιρείες και τους ναυτικούς, δίχως πάντως να σταματήσει την κίνηση των πλοίων στην περιοχή.

Σύμφωνα με ραντάρ εντοπισμού θαλάσσιας κίνησης, αρκετά φορτηγά πλοία συνέχισαν σήμερα Σάββατο να πλέουν σε θαλάσσιες διόδους πλησίον της ιρανικής ακτογραμμής και του Ομάν.

Η Τεχεράνη επιμένει να δηλώνει ότι κανένα σκάφος δεν δικαιούται να περάσει από το Ορμούζ δίχως έγκριση, ενώ ορισμένα πετρελαιοφόρα άλλαξαν κατεύθυνση την Πέμπτη, κατόπιν υποδείξεων που εξέπεμψαν οι ιρανικές ναυτικές δυνάμεις.

Αντιθέτως, η αμερικανική CENTCOM υποσχέθηκε πως θα εξακολουθήσει να μεριμνά και να εγγυάται την ασφαλή μετακίνηση των εμπορικών πλοίων στα Στενά.

Το Ιράν επιμένει τα τέλη διέλευσης

Τα δύο μέρη συνεχίζουν να διασταυρώνουν τα ξίφη τους σε κομβικά σημεία της συνθήκης, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας επιβολής δασμών ή εναλλακτικών οικονομικών αντιτίμων στα πλοία που πλέουν στο Ορμούζ.

Βάσει στοιχείων που δημοσίευσε το Bloomberg, το Ομάν μετέφερε σε Ευρωπαίους διπλωμάτες ότι τελικώς ενδέχεται να υπάρξουν συγκεκριμένες χρεώσεις για την εμπορική ναυτιλία.

Η εντολή του Ντόναλντ Τραμπ για τη διεξαγωγή των αεροπορικών πληγμάτων αποδεικνύει, κατά ειδικούς, ότι οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν ένοπλη ισχύ για τη διατήρηση του ελεύθερου εμπορίου σε αυτή τη στρατηγική θαλάσσια αρτηρία.

Στον αντίποδα, η επίθεση που χρεώνεται στο Ιράν φανερώνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει τη διατήρηση των δικαιωμάτων στο Ορμούζ, το οποίο είχε αποκλείσει από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, καθιστώντας το βασικό όπλο στις συζητήσεις με τις ΗΠΑ.