Σε βαθιά αναδιάταξη των δημοσιονομικών της προτεραιοτήτων προχωρά η Γερμανία, με το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027 που ενέκρινε το υπουργικό συμβούλιο, να προβλέπει ισχυρή αύξηση των δαπανών για άμυνα και υποδομές, αλλά και σημαντικά υψηλότερο δανεισμό, νέες φορολογικές επιβαρύνσεις και περικοπές σε κοινωνικές δαπάνες.
Οι συνολικές ομοσπονδιακές δαπάνες για το 2027 προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 555,4 δισ. ευρώ, αυξημένες σε σχέση με τα 524,5 δισ. ευρώ του ισχύοντος προϋπολογισμού. Παρά την αύξηση των δαπανών και τα νέα μέτρα που σχεδιάζονται, το οικονομικό σχέδιο έως το 2030 εξακολουθεί να εμφανίζει χρηματοδοτικό κενό άνω των 100 δισ. ευρώ, το οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να καλύψει με έναν συνδυασμό αποθεματικών, περικοπών και νέων εσόδων.
Δανεισμός πάνω από 200 δισ. ευρώ
Κεντρικό στοιχείο του νέου προϋπολογισμού είναι η αύξηση του δημόσιου δανεισμού. Ο καθαρός νέος δανεισμός για το 2027 προβλέπεται να φθάσει τα 118,7 δισ. ευρώ, από 98 δισ. ευρώ που είχαν προγραμματιστεί για το 2026. Αν συνυπολογιστούν και τα ειδικά ταμεία για τις υποδομές, την κλιματική ουδετερότητα και τις ένοπλες δυνάμεις, ο συνολικός νέος δανεισμός εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 200 δισ. ευρώ.
Η επιλογή αυτή έχει και άμεσο δημοσιονομικό κόστος. Οι πληρωμές τόκων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστούν μέσα σε τρία χρόνια, από 41,9 δισ. ευρώ το 2027 σε 80,7 δισ. ευρώ το 2030. Πρόκειται για εξέλιξη που ήδη προκαλεί ανησυχία, καθώς περιορίζει τα μελλοντικά περιθώρια κινήσεων της κυβέρνησης σε άλλους τομείς πολιτικής.
Η άμυνα στην κορυφή των προτεραιοτήτων
Το μεγαλύτερο πολιτικό βάρος του σχεδίου πέφτει στην άμυνα. Ο βασικός αμυντικός προϋπολογισμός αυξάνεται στα 109,7 δισ. ευρώ για το 2027, περίπου κατά ένα τρίτο υψηλότερα σε σχέση με τον σημερινό σχεδιασμό. Η αύξηση δεν είναι προσωρινή, καθώς οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να συνεχίσουν να ανεβαίνουν τα επόμενα χρόνια και να προσεγγίσουν τα 183,7 δισ. ευρώ έως το 2030.
Παράλληλα, η Bundeswehr αναμένεται να ενισχυθεί με επιπλέον 30 δισ. ευρώ από το ειδικό ταμείο των ενόπλων δυνάμεων, ενώ για τη στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας έχουν προβλεφθεί 11,6 δισ. ευρώ μόνο για το 2027. Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με τη νέα στρατηγική του Βερολίνου για ενίσχυση της αμυντικής του αυτονομίας και μεγαλύτερη ανάληψη ευθύνης στο ευρωπαϊκό σκέλος της ασφάλειας.
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά και τις υποδομές. Για το 2027 προβλέπονται 117,5 δισ. ευρώ από το ειδικό ταμείο υποδομών, με βασικούς αποδέκτες έργα ανακαίνισης γεφυρών, αναβάθμισης δρόμων και εκσυγχρονισμού του σιδηροδρομικού δικτύου. Την ίδια ώρα, όμως, η κυβέρνηση σχεδιάζει εξοικονόμηση περίπου 3 δισ. ευρώ από το ασφαλιστικό σύστημα και την υγειονομική περίθαλψη. Οι παρεμβάσεις αναμένεται να αγγίξουν, μεταξύ άλλων, το γονικό επίδομα, τις κρατικές επιδοτήσεις προς το συνταξιοδοτικό σύστημα και το επίδομα στέγασης.
Στο τραπέζι βρίσκονται και νέες φορολογικές επιβαρύνσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται φόροι στα πλαστικά, που θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 1 δισ. ευρώ το 2027, καθώς και αυξήσεις σε αλκοολούχα ποτά και προϊόντα καπνού, με εκτιμώμενα έσοδα 1,2 δισ. ευρώ. Εξετάζεται επίσης η επιβολή φόρου στη ζάχαρη
