Με τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου των τελευταίων ετών μπαίνει η Ευρώπη στη χειμερινή περίοδο, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο νέων εκρηκτικών αυξήσεων στις τιμές, σε περίπτωση που ο καιρός αποδειχθεί ιδιαίτερα ψυχρός ή συνεχιστούν οι πιέσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Όπως μεταδίδει το Reuters, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σήμερα λίγο κάτω από το 58% της συνολικής χωρητικότητας, το χαμηλότερο επίπεδο για αυτή την εποχή του έτους από το 2011, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe. Η Ευρώπη βρίσκεται περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες πίσω σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία στις αγορές.
Η κατάσταση θυμίζει τις συνθήκες της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις προμήθειες φυσικού αερίου, εκτόξευσε τις τιμές πάνω από τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα και επιβάρυνε σημαντικά νοικοκυριά και βιομηχανίες.
Από τότε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου, έχει επιταχύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ και έχει επενδύσει σε νέες υποδομές εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Ωστόσο, η μετάβαση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών σε μια πιο παγκοσμιοποιημένη αγορά LNG έχει δημιουργήσει νέες ευπάθειες. Η Ευρώπη βασίζεται πλέον περισσότερο στις διεθνείς αγορές για την κάλυψη των αναγκών της, γεγονός που σημαίνει ότι σε περίπτωση αυξημένης ζήτησης θα πρέπει να ανταγωνιστεί άλλους μεγάλους αγοραστές, κυρίως στην Ασία, για διαθέσιμα φορτία LNG.
Η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, επιδείνωσε την κατάσταση, καθώς περιόρισε την πρόσβαση σε σημαντικές ποσότητες LNG από το Κατάρ, το οποίο καλύπτει περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Φυσικό αέριο: Οι τιμές παραμένουν ευάλωτες σε νέα άνοδο
Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν σημαντικά μετά την ενεργειακή αναταραχή, σχεδόν διπλασιάζοντας τα επίπεδά τους πριν από την κρίση. Από περίπου 31 ευρώ ανά μεγαβατώρα ανήλθαν κοντά στα 60 ευρώ στα τέλη Ιουλίου, πριν υποχωρήσουν ελαφρώς λόγω των προσδοκιών για πιθανή αποκλιμάκωση στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η πορεία των τιμών τον χειμώνα θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των γεωπολιτικών εξελίξεων και τις καιρικές συνθήκες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Energy Aspects, εφόσον αποκατασταθεί η ομαλή ροή μέσω του Ορμούζ, οι τιμές μπορεί να κινηθούν σε ένα εύρος 60 έως 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Σε ένα δυσμενέστερο σενάριο, με περιορισμένες εισαγωγές LNG από το Κατάρ και έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα, η μέση τιμή φυσικού αερίου θα μπορούσε να φτάσει τα 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα την περίοδο Νοεμβρίου–Μαρτίου.
Φυσικό αέριο: Δύσκολη η αναπλήρωση των αποθεμάτων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει στόχο τα αποθέματα να φτάσουν στο 80% της χωρητικότητας έως τον Δεκέμβριο, μετά την προηγούμενη απαίτηση για πληρότητα 90% μέχρι τον Νοέμβριο. Οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι ο νέος στόχος είναι επαρκής για την ασφάλεια εφοδιασμού, όμως αρκετοί αναλυτές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί.
Οι προβλέψεις που έχουν εξεταστεί από το Reuters δείχνουν ότι τα αποθέματα πριν από την έναρξη του χειμώνα ενδέχεται να κορυφωθούν μόλις στο 67%-76%. Για να επιτευχθεί ακόμη και αυτό το επίπεδο, οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα πρέπει να αγοράσουν μεγαλύτερες ποσότητες LNG, προσφέροντας υψηλότερες τιμές προκειμένου να ανταγωνιστούν τους Ασιάτες αγοραστές.
Η αγορά δεν έχει κίνητρο να αποθηκεύσει αέριο
Ένα σημαντικό πρόβλημα είναι ότι οι σημερινές συνθήκες της αγοράς δεν ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να αυξήσουν τα αποθέματά τους. Η τιμή του φυσικού αερίου για άμεση παράδοση είναι υψηλότερη από τις τιμές μελλοντικών συμβολαίων, περιορίζοντας το οικονομικό όφελος από την αποθήκευση.
«Δεν υπάρχει ουσιαστικά οικονομικό κίνητρο για την πλήρωση των αποθηκών με βάση τις σημερινές τιμές», σημειώνουν αναλυτές της Aurora Energy Research, επισημαίνοντας ότι για να επιτευχθούν οι στόχοι αποθήκευσης ίσως χρειαστούν κρατικές παρεμβάσεις.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην πλήρη εφαρμογή της απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού LNG από το τέλος του έτους, στο πλαίσιο της προσπάθειας να περιορίσει τα έσοδα που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια στην Ουκρανία.
Φυσικό αέριο: Το κόστος θα μετακυλιστεί σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Ανεξάρτητα από το τελικό επίπεδο των τιμών, οι επιπτώσεις αναμένεται να περάσουν στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις μέσω υψηλότερων ενεργειακών λογαριασμών.
Η Ευρώπη έχει πλέον περισσότερες επιλογές προμήθειας σε σχέση με το 2022, όμως τα χαμηλά αποθέματα και η αυξημένη εξάρτηση από την παγκόσμια αγορά LNG δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον αβεβαιότητας. Ένας δύσκολος χειμώνας θα μπορούσε να επαναφέρει τις πιέσεις στις τιμές και να δοκιμάσει ξανά τις αντοχές της ευρωπαϊκής οικονομίας.
