Τα ξερά εδάφη και οι ακραίες θερμοκρασίες από τον σφοδρό καύσωνα απειλούν τη φθινοπωρινή περίοδο σποράς στην Ευρώπη, αυξάνοντας τους κινδύνους για τις παγκόσμιες προμήθειες τροφίμων, οι οποίες ήδη βρίσκονται υπό πίεση λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων.
Όπως περιγράφει το Bloomberg, τα πολλαπλά κύματα καύσωνα που έπληξαν την Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι έχουν ήδη ανατρέψει τα δεδομένα στις συγκομιδές και έχουν διαταράξει κρίσιμες διαδρομές μεταφοράς σιτηρών. Τώρα, καθώς ο ξηρός καιρός επιμένει, η ανησυχία στρέφεται στις καλλιέργειες της επόμενης χρονιάς, με ορισμένους αγρότες να καθυστερούν ήδη τη σπορά ή να επανεξετάζουν την έκταση της γης που θα καλλιεργήσουν.
«Θα έπρεπε να σπέρνουμε τώρα τις χειμερινές κτηνοτροφικές καλλιέργειες για τα πρόβατά μας, αλλά περιμένουμε μέχρι να έχουμε κάποια ουσιαστική βροχή», δήλωσε ο Τζέιμς Μιλς, ο οποίος καλλιεργεί σιτάρι, κριθάρι, βρώμη και φασόλια στο Γιορκσάιρ της Αγγλίας. Για το σιτάρι, η σπορά ξεκινά στα μέσα Σεπτεμβρίου, «αλλά το έδαφος είναι απίστευτα ξηρό και πιθανότατα χρειαζόμαστε 25 έως 50 χιλιοστά βροχής για να υπάρξει ουσιαστική διαφορά».
Οι πρόσφατες ανησυχίες για τον καιρό έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι παγκόσμιες ροές τροφίμων βρίσκονται ήδη υπό απειλή. Η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν κλιμακώσει τις επιθέσεις στις υποδομές και τα πλοία μεταφοράς σιτηρών η μία της άλλης στη Μαύρη Θάλασσα, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για την αξιοπιστία των αποστολών από μία από τις σημαντικότερες σιτοπαραγωγικές περιοχές του κόσμου.
Παράλληλα, το σχεδόν κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εξακολουθεί να δημιουργεί κινδύνους για τις τιμές βασικών εισροών, όπως τα λιπάσματα και το πετρέλαιο ντίζελ, ενώ ένα ασυνήθιστα ισχυρό φαινόμενο El Niño θα διατηρήσει τις ευρύτερες ανησυχίες για τις καιρικές συνθήκες στο επίκεντρο.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το σιτάρι στο Παρίσι και το Σικάγο έχουν αυξηθεί κατά 19% και 12% αντίστοιχα τους τελευταίους δύο μήνες. Οι τιμές του καλαμποκιού έχουν επίσης εκτοξευθεί και στις δύο αγορές.
Η πρώτη μεγάλη καλλιέργεια που είναι πιθανό να επηρεαστεί από την ξηρασία είναι η ελαιοκράμβη, της οποίας η περίοδος σποράς είναι τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο. Εάν οι ξηρές συνθήκες συνεχιστούν, κινδυνεύει και η σπορά σιταριού, κριθαριού και σίκαλης, καλλιέργειες που σπέρνονται το φθινόπωρο και συγκομίζονται την επόμενη χρονιά.
«Ήδη περιμένουμε σημαντικές βροχοπτώσεις για τη σπορά της ελαιοκράμβης, η οποία κανονικά θα πρέπει να πραγματοποιηθεί στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου», δήλωσε ο Μπενουά Μερλό, ο οποίος καλλιεργεί σε περιοχή βόρεια της Λυών στη Γαλλία. Στόχος είναι η παραγωγή «ανθεκτικής» ελαιοκράμβης, με «αρκετή βιομάζα ώστε να αντέξει τον χειμώνα και να αναπτυχθεί πολύ γρήγορα την άνοιξη». Για να επιτευχθεί αυτό, «είναι δύσκολο να εξετάσουμε το ενδεχόμενο σποράς ελαιοκράμβης μετά τις 10-15 Σεπτεμβρίου», πρόσθεσε.
Παρόμοιες ανησυχίες εμφανίζονται σε πολλές από τις σημαντικότερες γεωργικές περιοχές της Ευρώπης. Στη Βαυαρία, μία από τις σημαντικότερες αγροτικές περιοχές της Γερμανίας, οι βροχοπτώσεις από την 1η Απριλίου είναι οι χαμηλότερες από το 2015. Την ίδια ώρα, η Καστίλη και Λεόν, η σημαντικότερη περιοχή καλλιέργειας σιτηρών της Ισπανίας, έχει δεχθεί περίπου τα δύο τρίτα λιγότερη βροχή από το μακροπρόθεσμο φυσιολογικό επίπεδο, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg που βασίζεται σε δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων και της Meteomatics.
«Εάν οι σημερινές συνθήκες ξηρασίας του εδάφους συνεχιστούν, θα μπορούσαν να υπάρξουν καθυστερήσεις στην προετοιμασία της γης και στην ανάπτυξη των καλλιεργειών, γεγονός που θα οδηγούσε σε αυξημένους οικονομικούς κινδύνους για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις», δήλωσε ο Αγκουστίν Μιράντα Σοτίγιος, διευθύνων σύμβουλος της ASAJA, της μεγαλύτερης ένωσης αγροτών της Ισπανίας.
Η έκταση που καλλιεργείται με σιτηρά στην Ευρώπη, την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον κόσμο, έχει ήδη μειωθεί σταδιακά τα τελευταία 25 χρόνια, αφήνοντάς την ευάλωτη σε παγκόσμιες και εγχώριες διαταραχές της προσφοράς.
Ένα πέμπτο κύμα καύσωνα έπληξε με ιδιαίτερη ένταση τη βορειοδυτική Ευρώπη αυτή την εβδομάδα, όμως προβλέπεται ότι από το Σαββατοκύριακο θα επικρατήσουν πιο δροσερές και υγρές καιρικές συνθήκες. Η αλλαγή αναμένεται να ενισχύσει τις βροχοπτώσεις την επόμενη εβδομάδα, με τα μετεωρολογικά μοντέλα και την ανάλυση της MetDesk να δείχνουν αυξημένες βροχές καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου.
Ωστόσο, μετεωρολόγοι και αγρότες προειδοποιούν ότι απαιτούνται παρατεταμένες βροχοπτώσεις για να αποκατασταθεί η υγρασία του εδάφους και να καλυφθούν τα μακροχρόνια ελλείμματα νερού. Παρόλα αυτά, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει εάν σημειωθούν πολλές σταθερές βροχοπτώσεις πριν ξεκινήσει το μεγαλύτερο μέρος της φθινοπωρινής σποράς.
Τα μακροπρόθεσμα μετεωρολογικά μοντέλα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων και οι αναλύσεις της MetDesk δείχνουν ότι οι θερμές και ξηρές συνθήκες πιθανότατα θα συνεχιστούν έως τον Οκτώβριο, πριν από μια στροφή σε πολύ πιο υγρό καιρό τον Νοέμβριο. Για πολλούς καλλιεργητές, όμως, αυτό μπορεί να είναι πολύ αργά.
«Οι προοπτικές για αυτό το φθινόπωρο παραμένουν προς την ξηρότερη πλευρά, ιδιαίτερα στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της βόρειας Γαλλίας, της Γερμανίας και της Πολωνίας. Δεν πιστεύω ότι θα είναι σχεδόν τόσο άσχημα όσο το περασμένο καλοκαίρι, επομένως η σπορά θα πρέπει να μπορέσει να πραγματοποιηθεί», δήλωσε ο Ντόναλντ Κίνι, ανώτερος γεωργικός μετεωρολόγος στη Vaisala Xweather. «Ωστόσο, καθώς τα επίπεδα υγρασίας του εδάφους παραμένουν κάτω από τα φυσιολογικά σε πολλές περιοχές, θα δούμε προβλήματα στη βλάστηση και στην πρώιμη ανάπτυξη της ελαιοκράμβης και του χειμερινού σιταριού» ανέφερε.
