Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε ένα πρόβλημα που η αμερικανική αμυντική βιομηχανία δεν μπορεί πλέον να αγνοήσει: οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντιμετωπίζουν φθηνά drones και μαζικές επιθέσεις με πυραύλους κόστους εκατομμυρίων δολαρίων.
Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman και Raytheon επιχειρούν τώρα να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν και παράγουν πυραύλους, ενώ το Πεντάγωνο στρέφεται παράλληλα σε μικρότερες εταιρείες που μπορούν να αναπτύξουν πολύ φθηνότερα όπλα.
Η ανάγκη έγινε ιδιαίτερα εμφανής στον πεντάμηνο πόλεμο με το Ιράν, καθώς τα αποθέματα κρίσιμων αναχαιτιστικών πυραύλων, μεταξύ των οποίων οι Patriot, δέχθηκαν σημαντική πίεση.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η παραγωγή περισσότερων όπλων. Είναι και το κόστος τους: οι πιο εξελιγμένοι αμερικανικοί πύραυλοι μπορεί να ξεπερνούν τα 4 εκατ. δολάρια ο καθένας, ενώ τα ιρανικά drones Shahed κοστίζουν περίπου 30.000 δολάρια.
Η πανάκριβη αμερικανική αμυντική τεχνολογία
Για δεκαετίες, η αμερικανική βιομηχανία ακολουθούσε την αντίθετη κατεύθυνση από την οικονομία. Κάθε νέα γενιά πυραύλων αποκτούσε πιο εξελιγμένους αισθητήρες, συστήματα πρόωσης και δυνατότητες εντοπισμού και καταστροφής στόχων. Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικά ικανά όπλα, αλλά ταυτόχρονα ακριβά και χρονοβόρα στην παραγωγή.
Τώρα το ζητούμενο είναι διαφορετικό: ένας πύραυλος δεν χρειάζεται να είναι ο τεχνολογικά τελειότερος εάν ο στόχος είναι ένα φθηνό drone. Η αμερικανική στρατηγική αρχίζει έτσι να μετακινείται από το «το καλύτερο δυνατό όπλο» στο «το κατάλληλο όπλο με το χαμηλότερο δυνατό κόστος».
Η Boeing επιχειρεί να μειώσει δραστικά το κόστος από ένα από τα ακριβότερα εξαρτήματα ενός πυραύλου, τον αισθητήρα που βρίσκεται στο ρύγχος του και εντοπίζει και παρακολουθεί τον στόχο. Σήμερα ο αισθητήρας μπορεί να αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% της συνολικής τιμής ενός πυραύλου.
Η εταιρεία αναπτύσσει έναν «ultra low-cost» αισθητήρα, βασισμένο σε εμπορικά εξαρτήματα, που θα μπορούσε να περιορίσει το μερίδιό του περίπου στο 10% του κόστους. Η Boeing έχει ήδη πραγματοποιήσει δοκιμές πτήσης και σχεδιάζει την πρώτη προσπάθεια αναχαίτισης το 2027.
Φθηνότεροι πύραυλοι Patriot κατά 50%
Η Lockheed Martin έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο, παρουσιάζοντας τον Patriot Advanced Capability-3 Adapted Capability Effector, γνωστό ως PAC-3 ACE. Ο νέος αναχαιτιστής αναμένεται να κοστίζει περίπου 2 εκατ. δολάρια, λιγότερο από τα μισά σε σχέση με τον προηγμένο PAC-3 Missile Segment Enhancement, η τιμή του οποίου φτάνει περίπου τα 4 εκατ. δολάρια.
Το ACE δεν προσπαθεί να διατηρήσει όλες τις δυνατότητες του ακριβότερου πυραύλου. Προσφέρει περίπου τα δύο τρίτα των δυνατοτήτων του κορυφαίου μοντέλου, ανάλογα με τον στόχο και την απόσταση.
Η Lockheed απλοποιεί επίσης ορισμένα εξαρτήματα και εξετάζει τεχνολογίες που δεν απαιτούν από τον αναχαιτιστή να χτυπήσει απευθείας τον στόχο. Αντί για το λεγόμενο direct hit, ο πύραυλος μπορεί να εκραγεί σε αρκετά μικρή απόσταση ώστε να τον καταστρέψει.
Η αλλαγή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αμερικανική βιομηχανία μπορεί να παράγει φθηνούς πυραύλους από τη μια μέρα στην άλλη.
Η Lockheed υποστηρίζει ότι το ACE σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε μέσα σε λίγους μήνες, αλλά η πρώτη δοκιμή πτήσης αναμένεται στις αρχές του 2028 και η παραγωγή περίπου 18 μήνες αργότερα. Ακόμη και στα 2 εκατ. δολάρια, επομένως, το ACE παραμένει πολύ ακριβότερο από ένα Shahed.
Η Northrop Grumman κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση με το Raid Hunter, ένα νέο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας με κατευθυνόμενο πυροβόλο 50 χιλιοστών.
Στόχος του είναι να αντιμετωπίζει ταυτόχρονες επιθέσεις από drones και πυραύλους cruise με πολύ χαμηλότερο κόστος ανά καταστροφή στόχου. Η λογική είναι ότι σε μια μαζική επίθεση δεν χρειάζεται κάθε εχθρικό αντικείμενο να αντιμετωπίζεται με έναν πανάκριβο αναχαιτιστικό πύραυλο.
Η Raytheon, θυγατρική της RTX, επιχειρεί επίσης να μειώσει το κόστος. Την περασμένη εβδομάδα συμφώνησε με τη Voyager Technologies για την παροχή φθηνότερης τεχνολογίας πρόωσης για τον αναχαιτιστή Standard Missile-3. Παράλληλα επεκτείνει την παραγωγή του Coyote, ενός οικονομικότερου αναχαιτιστή κατά drones που χρησιμοποιείται ήδη στη Μέση Ανατολή.
Η λογική πίσω από αυτές τις κινήσεις είναι πλέον σαφής. Εάν ένας αντίπαλος μπορεί να εκτοξεύει διαδοχικά drones αξίας 30.000 ή 50.000 δολαρίων, η χρήση ενός Patriot αξίας εκατομμυρίων για κάθε στόχο δημιουργεί ένα οικονομικό πρόβλημα ακόμη και για τις ΗΠΑ. Η άμυνα μπορεί να κερδίζει την κάθε αναχαίτιση και ταυτόχρονα να χάνει σταδιακά την οικονομική αντοχή της.
Νέες μικρότερες αμυντικές εταιρείες αναλαμβάνουν δράση
Γι’ αυτό το Πεντάγωνο πιέζει τις μεγάλες εταιρείες να αλλάξουν ταχύτητα, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει χώρο σε νεότερους κατασκευαστές. Τους τελευταίους μήνες ανέθεσε συμβάσεις στις Castelion, Anduril Industries, CoAspire και Zone 5, ζητώντας την ταχύτερη ανάπτυξη και δοκιμή αναχαιτιστών με πολύ χαμηλότερο κόστος από τα υπάρχοντα συστήματα.
Η αλλαγή αυτή δείχνει και μια ευρύτερη μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο το αμερικανικό Πεντάγωνο αντιλαμβάνεται το κόστος του πολέμου.
Δεν είναι πλέον αρκετό ένα όπλο να είναι αποτελεσματικό. Πρέπει να μπορεί να παραχθεί σε μεγάλους αριθμούς, αρκετά γρήγορα ώστε να αναπληρώνει τις απώλειες και αρκετά φθηνά ώστε να χρησιμοποιείται μαζικά χωρίς να εξαντλεί τα αποθέματα.
Και αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο μέρος της αλλαγής. Οι μεγάλες αμυντικές εταιρείες καλούνται να εγκαταλείψουν, τουλάχιστον για ένα μέρος του οπλοστασίου, την αντίληψη ότι κάθε νέα απειλή απαιτεί ένα ακόμη πιο σύνθετο και ακριβό όπλο.
