Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε την Τρίτη 8/9 σε νέο γύρο κυρώσεων κατά του Ιράν, βάζοντας στο στόχαστρο δεκάδες εταιρείες που, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, στηρίζουν τον αεροπορικό τομέα της χώρας.
Το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ πρόσθεσε στη λίστα των ειδικά χαρακτηρισμένων υπηκόων και οντοτήτων (SDN) σειρά ιρανικών εταιρειών, μεταξύ των οποίων οι Air Shiraz, Fly Persia Airlines, Fly Kish Airlines, Ata Airlines, Ava Airlines και Chabahar Airlines, καθώς και εταιρείες τουρισμού και logistics.
Προηγούμενες κυρώσεις περιλαμβάνουν και μεγαλύτερες εταιρείες όπως η Iran Air από το 2018 που παραμένουν σε ισχύ.
Κυρώσεις σε 36 ιρανικές οντότητες
Συνολικά, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε κυρώσεις σε 36 ιρανικές οντότητες, υποστηρίζοντας ότι συνδέονται με τη λειτουργία του ιρανικού αεροπορικού τομέα, τον οποίο η Τεχεράνη χρησιμοποιεί για τη μεταφορά όπλων, προσωπικού και παράνομου φορτίου.
Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές κατηγορούν τις συγκεκριμένες εταιρείες ότι συμμετέχουν σε δίκτυα εικονικών εταιρειών, ξένων μεσαζόντων και παραπλανητικών διαδρομών μεταφόρτωσης, μέσω των οποίων το Ιράν επιχειρεί να αποκτήσει αεροσκάφη αμερικανικής προέλευσης και ευαίσθητη τεχνολογία.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε όσους συνεχίζουν να συνεργάζονται με τις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες ότι «κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα».
Συνέχεια προηγούμενων μέτρων και κυρώσεων
Οι νέες κυρώσεις αποτελούν συνέχεια μιας σειράς μέτρων που έχει λάβει η Ουάσινγκτον τις τελευταίες εβδομάδες. Την προηγούμενη εβδομάδα είχε επιβληθεί αντίστοιχη κύρωση σε μικρή τουρκική τράπεζα, με κεφάλαια περίπου 34 εκατ. δολαρίων, ενώ στα τέλη Αυγούστου οι ΗΠΑ κινήθηκαν για να απομακρύνουν τα υποκαταστήματα της Banque Misr στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της νέας στρατηγικής κυρώσεων αμφισβητείται από ειδικούς. Οι σημαντικότεροι εμπορικοί εταίροι του Ιράν, από χώρες της Μέσης Ανατολής έως την Κίνα, δεν φαίνεται να έχουν μεταβάλει ουσιαστικά τη στάση τους απέναντι στην αμερικανική πίεση.
Η Ουάσινγκτον είχε παρουσιάσει την εντατικοποίηση των οικονομικών μέτρων ως ένα είδος «οικονομικής D-Day» κατά της Τεχεράνης. Παρ’ όλα αυτά, το Ιράν έχει αντιμετωπίσει επί δεκαετίες αυστηρές οικονομικές κυρώσεις, ενώ το τελευταίο διάστημα έχει βρεθεί αντιμέτωπο και με αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς, καθώς και με ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών του, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει αλλάξει τη βασική στρατηγική του.
Οι νέες κυρώσεις επικεντρώνονται σε μικρότερες εταιρείες
Το βασικό πρόβλημα για την αμερικανική εκστρατεία είναι ότι οι νέες κυρώσεις επικεντρώνονται κυρίως σε μικρότερες εταιρείες και φυσικά πρόσωπα.
Σύμφωνα με την ανάλυση που συνοδεύει τις νέες κυρώσεις, τέτοιες κινήσεις είναι πιθανό να έχουν περιορισμένο αντίκτυπο στις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης και στον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις που σχετίζονται με τον πόλεμο.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ αποφεύγουν μέχρι στιγμής να στοχεύσουν ευθέως την Κίνα ή κινεζικές τράπεζες.
Η Κίνα αγοράζει πάνω από το 90% του ιρανικού πετρελαίου, γεγονός που την καθιστά κρίσιμο οικονομικό εταίρο της Τεχεράνης. Μια άμεση επίθεση σε κινεζικές τράπεζες ή στις συναλλαγές τους με το Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αντίδραση από το Πεκίνο.
Έτσι, η νέα αμερικανική κίνηση αυξάνει μεν την πίεση στον ιρανικό αεροπορικό τομέα, αλλά αφήνει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο οι κυρώσεις μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την οικονομική και στρατηγική συμπεριφορά της Τεχεράνης.
