Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ διευρύνει την επιχείρηση επιβολής της μεταναστευτικής της πολιτικής πέρα από τα αμερικανικά σύνορα, αναθέτοντας σε ιδιωτικές εταιρείες τον εντοπισμό μεταναστών που έχουν ήδη απελαθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από τους οποίους ζητούνται τώρα απλήρωτα πρόστιμα και τέλη.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg, η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ (CBP – U.S. Customs and Border Protection) επιχειρεί να εισπράξει περίπου 423 εκατομμύρια δολάρια από περισσότερα από 66.300 άτομα που έχουν απομακρυνθεί από τη χώρα.
Τον περασμένο μήνα, η υπηρεσία ανέθεσε συμβάσεις συνολικής αξίας έως και 36 εκατομμυρίων δολαρίων σε τέσσερις ιδιωτικές εταιρείες, προκειμένου να εντοπίσουν οφειλέτες στο Μεξικό, την Ονδούρα και τη Γουατεμάλα.
Οι συμβάσεις, διάρκειας δύο ετών, κατακυρώθηκαν στις Global Recovery Group, The Baptiste Group, Caduceus Inc. και Response AI Solutions, με ανώτατη αξία 9 εκατομμυρίων δολαρίων για καθεμία.
Αναζητούν διευθύνσεις, εργασία και περιουσιακά στοιχεία
Τα έγγραφα των συμβάσεων προβλέπουν τη συλλογή στοιχείων που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον εντοπισμό των απελαθέντων και στην εκτίμηση της οικονομικής τους δυνατότητας.
Οι ιδιωτικοί συνεργάτες ενδέχεται να φωτογραφίζουν κατοικίες ή να αναζητούν λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, στοιχεία απασχόλησης και δικαστικά έγγραφα.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές με ποιον ακριβώς νομικό μηχανισμό οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να υποχρεώσουν ανθρώπους που έχουν ήδη απελαθεί να καταβάλουν τα συγκεκριμένα ποσά. Τα συμβατικά έγγραφα δεν διευκρινίζουν ούτε τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να επιβληθεί η πληρωμή ούτε τον ρόλο που θα έχουν οι κυβερνήσεις των χωρών όπου βρίσκονται οι απελαθέντες.
Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η ίδια η δυνατότητα πληρωμής. Πολλοί από τους ενδιαφερόμενους ενδέχεται να διαθέτουν περιορισμένους οικονομικούς πόρους ή να μην έχουν πρόσβαση σε αμερικανικό τραπεζικό λογαριασμό, ο οποίος περιλαμβάνεται μεταξύ των προβλεπόμενων τρόπων πληρωμής.
Πάνω από 84 δισ. δολάρια σε πρόστιμα
Τα 423 εκατομμύρια δολάρια που προσπαθεί να εισπράξει η CBP αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος των προστίμων που έχουν επιβληθεί από το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ.
Από την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία, στις 20 Ιανουαρίου 2025, έως τις 16 Ιουλίου 2026, η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής (ICE) επέβαλε περισσότερα από 103.000 αστικά πρόστιμα, συνολικού ύψους άνω των 84 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου.
Η Κολομβία υποδέχεται απελαθέντες μετανάστες από τις ΗΠΑ © EPA/COLOMBIAN PRESIDENCY
Μέχρι τις 16 Ιουλίου, ωστόσο, είχαν εισπραχθεί μόλις 1,2 εκατομμύρια δολάρια.
«Το μήνυμά μας είναι σαφές: Οι παράνομοι αλλοδαποί που βρίσκονται παράνομα στη χώρα πρέπει να φύγουν τώρα ή να αντιμετωπίσουν συνέπειες — συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών κυρώσεων», ανέφερε το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας.
Πρόστιμα έως σχεδόν 1.000 δολάρια την ημέρα
Η επιβολή των προστίμων βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε διάταξη της μεταναστευτικής νομοθεσίας του 1996, η οποία επιτρέπει στην αμερικανική κυβέρνηση να επιβάλλει ημερήσιες οικονομικές κυρώσεις σε ορισμένα άτομα που δεν αποχωρούν από τη χώρα μετά την έκδοση εντολής απομάκρυνσης.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα χρησιμοποιούνταν σπάνια μέχρι την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, όταν η κυβέρνησή του άρχισε να αποστέλλει μεγάλα χρηματικά πρόστιμα σε οικογένειες μεταναστών.
Η κυβέρνηση Τζο Μπάιντεν τερμάτισε την πρακτική το 2021, κρίνοντας ότι ήταν αναποτελεσματική και ότι απορροφούσε πόρους από άλλες προτεραιότητες στον τομέα της μεταναστευτικής επιβολής.
Τώρα η κυβέρνηση Τραμπ την επαναφέρει σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Για ορισμένους μετανάστες, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν σχεδόν τα 1.000 δολάρια για κάθε ημέρα παραμονής στις ΗΠΑ μετά την εντολή αποχώρησης, με αποτέλεσμα οι οφειλές να συσσωρεύονται σε εκατοντάδες χιλιάδες ή ακόμη και εκατομμύρια δολάρια.
Πρόστιμα του 1 εκατ. δολαρίων
Η είσπραξη των προστίμων αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής της κυβέρνησης, η οποία επιδιώκει να καταστήσει την παραμονή στις ΗΠΑ ολοένα πιο δύσκολη και δαπανηρή για τους μετανάστες χωρίς νόμιμο καθεστώς.
Η κυβέρνηση έχει προσφύγει στη δικαιοσύνη για την είσπραξη οφειλών, έχει προχωρήσει σε κατασχέσεις επιστροφών φόρου και έχει παρακρατήσει χρήματα από μισθούς.
Ορισμένοι μετανάστες που εξακολουθούν να προσπαθούν μέσω της δικαιοσύνης να εξασφαλίσουν το δικαίωμα παραμονής στη χώρα έχουν λάβει λογαριασμούς οφειλής/πρόστιμα που ξεπερνούν το 1 εκατομμύριο δολάρια.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προσφέρει οικονομικά κίνητρα σε όσους επιλέγουν να αποχωρήσουν οικειοθελώς. Μέσω της εφαρμογής CBP Home, οι μετανάστες μπορούν να δηλώσουν την πρόθεσή τους να εγκαταλείψουν τη χώρα, λαμβάνοντας κάλυψη των εξόδων ταξιδιού και χρηματική ενίσχυση.
Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας έχει επίσης αναφέρει ότι ορισμένα από τα υφιστάμενα πρόστιμα μπορεί να διαγραφούν.
Ήδη φτάνουν επιστολές στο Μεξικό
Η προσπάθεια είσπραξης έχει ήδη περάσει τα αμερικανικά σύνορα.
Μεξικανοί πολίτες που απελάθηκαν φέτος έχουν λάβει επιστολές από την CBP στις διευθύνσεις τους στο Μεξικό, σύμφωνα με τον Χουάν Κουελάρ Τόρες, διευθυντή του τμήματος συνηγορίας της ανθρωπιστικής οργάνωσης Kino Border Initiative.
Τα πρόστιμα ανέρχονται συνήθως σε περίπου 250 δολάρια, ενώ οι επιστολές προειδοποιούν ότι η οφειλή μπορεί να επιβαρυνθεί με τόκους εάν δεν εξοφληθεί.
Παράλληλα, οι παραλήπτες ενημερώνονται ότι μια απλήρωτη οφειλή θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη σε μελλοντικές μεταναστευτικές διαδικασίες στις ΗΠΑ. Αυτό θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους θελήσουν αργότερα να υποβάλουν αίτηση για βίζα ή να ζητήσουν άδεια επιστροφής στη χώρα.
Οι επιστολές προειδοποιούν επίσης ότι οι οφειλές μπορεί να μεταβιβαστούν σε ιδιωτικές εταιρείες είσπραξης.
Ο δικηγόρος μετανάστευσης Ντέιβιντ Λέοπολντ, από το Κλίβελαντ, χαρακτήρισε την προσπάθεια είσπραξης στο εξωτερικό υπερβολικά τιμωρητική.
«Το να πηγαίνουν σε αυτές τις χώρες και να κυνηγούν ανθρώπους που έχουν ήδη απελαθεί είναι ακόμη ένα βήμα τρομοκράτησης ανθρώπων χωρίς λόγο», δήλωσε. «Είναι το κερασάκι στην τούρτα της σκληρότητας».
