Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί την ερχόμενη Τρίτη στη Νέα Υόρκη με ηγέτες ή υπουργούς Εξωτερικών των έξι χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου -Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ομάν- στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το Axios, η συνάντηση θα επικεντρωθεί στα επόμενα βήματα του πολέμου και στις αμερικανικές προτάσεις για τη μεταπολεμική στρατηγική. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έστειλε τις πρώτες προσκλήσεις την Τετάρτη, ενώ δεν αποκλείεται να συμμετάσχουν και άλλοι Άραβες ή μουσουλμάνοι ηγέτες.
Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις χώρες του Κόλπου, καθώς αρκετές από αυτές φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και έχουν δεχθεί ιρανικές επιθέσεις, ενώ έχουν υποστεί σημαντικές οικονομικές απώλειες από τις διαταραχές στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι «ελπίζει» πως ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του, επαναλαμβάνοντας παράλληλα τον ισχυρισμό του ότι η Τεχεράνη επιθυμεί συμφωνία. Το Reuters επιβεβαιώνει ότι η προγραμματισμένη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης, σημειώνοντας ωστόσο ότι ο πόλεμος βρίσκεται ήδη στον έβδομο μήνα.
Ο Νετανιάχου επιδιώκει συνάντηση με τον Τραμπ – Το Ιράν εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές
Στο ίδιο διπλωματικό πλαίσιο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδιώκει επίσης συνάντηση με τον Τραμπ στη Νέα Υόρκη, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει οριστικοποιηθεί ραντεβού. Το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον στρέφεται πλέον όχι μόνο στη στρατιωτική εξέλιξη της σύγκρουσης αλλά και στη διαμόρφωση ενός σχεδίου για την επόμενη ημέρα.
Την ίδια ώρα, στο οικονομικό μέτωπο, η προσπάθεια του Ιράν να περιορίσει τις συνέπειες του αποκλεισμού των θαλάσσιων οδών μεταφέροντας μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου του από ξηράς συναντά σοβαρά εμπόδια. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, εκατοντάδες Ιρανοί οδηγοί φορτηγών έχουν εγκλωβιστεί στα σύνορα με το Πακιστάν, ενώ αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται στα σύνορα με την Τουρκία, το Τουρκμενιστάν και το Αφγανιστάν. Γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, περιορισμένες υποδομές και αυξημένο κόστος έχουν δημιουργήσει bottlenecks στις εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές.
Οι συνέπειες φτάνουν μέχρι τα ίδια τα προϊόντα. Φορτία βερίκοκων έχουν καταστραφεί λόγω των καθυστερήσεων, ενώ ποσότητες σιδηρομεταλλεύματος, τσιμέντου και εμφιαλωμένου αερίου παραμένουν εγκλωβισμένες στα συνοριακά περάσματα. Στο βασικό πέρασμα προς το Πακιστάν, περίπου 700 φορτηγά φέρεται να περιμένουν ανά πάσα στιγμή, ενώ μόνο περίπου 40 μπορούν να περάσουν, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η WSJ. Στα σύνορα με την Τουρκία, Ιρανός αξιωματούχος του κλάδου των μεταφορών ανέφερε ότι 3.700 φορτηγά είχαν εγκλωβιστεί στην ιρανική πλευρά, με τις καθυστερήσεις να φτάνουν έως και τις 20 ημέρες.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να αξιοποιήσει άλλες διαδρομές. Οι διαμετακομίσεις μέσω της Κασπίας Θάλασσας έχουν αυξηθεί κατά 70% τους τελευταίους πέντε μήνες, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, ενώ έχει αυξηθεί και η συχνότητα των σιδηροδρομικών δρομολογίων προς την Κίνα. Ωστόσο, οι εναλλακτικές αυτές οδοί δεν μπορούν εύκολα να υποκαταστήσουν τις θαλάσσιες μεταφορές. Η μεταφορά ενός εμπορευματοκιβωτίου από την Κίνα προς το Ιράν μέσω χερσαίων διαδρομών κοστίζει περίπου 12.000 δολάρια, έναντι 3.000 δολαρίων διά θαλάσσης, σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει η WSJ.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις κυρώσεις και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, που έχουν περιορίσει περαιτέρω τις ιρανικές θαλάσσιες εξαγωγές. Παράλληλα, η Mahan Air, αεροπορική εταιρεία που υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις, ανακοίνωσε την αναστολή πτήσεων προς Ομάν και Τουρκία, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα που επικαλείται η WSJ.
Το κόστος των εναλλακτικών διαδρομών εκτοξεύει τις τιμές
Οι πιέσεις στις μεταφορές μεταφέρονται τελικά στις τιμές. Η WSJ, επικαλούμενη Ιρανούς οικονομολόγους και παράγοντες της αγοράς, αναφέρει ότι το κόστος των χερσαίων μεταφορών και των εκτροπών μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να προσθέσει έως και το ένα τρίτο στην τελική τιμή βασικών αγαθών που φτάνουν στην Τεχεράνη. Η επίσημη στατιστική υπηρεσία του Ιράν κατέγραψε πληθωρισμό τροφίμων 128% τον Αύγουστο.
Έτσι, ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διαμορφώσει το πλαίσιο της επόμενης ημέρας και να συντονίσει τις χώρες του Κόλπου, η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα πιο σύνθετο πρόβλημα: οι εναλλακτικές εμπορικές οδοί υπάρχουν, αλλά η περιορισμένη χωρητικότητα, οι συνοριακές καθυστερήσεις και το υψηλό κόστος δυσκολεύουν την αποτελεσματική αξιοποίησή τους.
Η συνάντηση του Τραμπ με τους ηγέτες του Κόλπου στη Νέα Υόρκη θα αποτελέσει έτσι ένα ακόμη βήμα στις προσπάθειες διαμόρφωσης της μεταπολεμικής στρατηγικής των ΗΠΑ. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν η διπλωματική κινητικότητα μπορεί να οδηγήσει σε μια συμφωνία που θα περιορίσει τη σύγκρουση και θα αποκαταστήσει τις εμπορικές και ενεργειακές ροές ή αν η οικονομική και στρατιωτική πίεση θα συνεχιστεί.
