Η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, ενώ παράλληλα λειτούργησε ως πεδίο δοκιμών για νέα οπλικά συστήματα.
Η εξέλιξη αυτή θέτει ένα αμείλικτο ερώτημα για τη Βορειοατλαντική Συμμαχία: Είναι έτοιμη για τον επόμενο πόλεμο που μπορεί να χρειαστεί να διεξαγάγει;
Ουκρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι άμυνας επισημαίνουν ότι οι αλλαγές στο πεδίο της μάχης συντελούνται με εξαιρετικά ταχείς ρυθμούς.
Ενώ η Ουκρανία προσαρμόζεται μέσα σε λίγες εβδομάδες, το ΝΑΤΟ χρειάζεται χρόνια ή και δεκαετίες για την προμήθεια και την ανάπτυξη νέων συστημάτων.
Παράλληλα, οι πιέσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους έχουν οδηγήσει σε αύξηση των αμυντικών δαπανών, την ώρα που το Πεντάγωνο επανεξετάζει τη στρατιωτική του παρουσία στην Ευρώπη.
Τα φθηνά drones και οι τακτικές του παρελθόντος
Τα φθηνά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν μεταμορφώσει ριζικά τη μορφή των επιχειρήσεων. Ένα drone που κοστίζει περίπου 5.000 δολάρια μπορεί πλέον να καταστρέψει ένα άρμα μάχης, καθιστώντας τις μεγάλες συγκεντρώσεις στρατευμάτων και τις φάλαγγες οχημάτων εύκολους στόχους.
Ουκρανοί διοικητές τονίζουν ότι οι στρατιώτες άλλων κρατών, παρά την εκπαίδευσή τους στις εφόδους, συχνά παραβλέπουν την απειλή που πλανάται ακριβώς πάνω από τα κεφάλια τους.
Ακόμη και σε νατοϊκές ασκήσεις, όπως αυτές που πραγματοποιήθηκαν στην Εσθονία, η εκπαίδευση βασίστηκε στην παραδοχή ότι η συμμαχία θα κατέχει την απόλυτη κυριαρχία στον εναέριο χώρο πάνω από τα νοσοκομεία εκστρατείας.
Ωστόσο, στην εποχή των αθόρυβων drones μεγάλου βεληνεκούς, η παραδοχή αυτή δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Η γραφειοκρατία του ΝΑΤΟ και τα μαθήματα του πολέμου
Αντί να λαμβάνουν απλώς εκπαίδευση και βοήθεια, οι Ουκρανοί αξιωματούχοι αναλαμβάνουν πλέον όλο και πιο ενεργό ρόλο, μεταδίδοντας στο ΝΑΤΟ τα διδάγματα της σύγκρουσης. Ωστόσο, η στρατιωτική γραφειοκρατία της συμμαχίας δυσκολεύεται να αφομοιώσει αυτή τη γνώση.
Ουκρανός αξιωματικός που συμμετείχε σε εκπαίδευση ψυχολογικών επιχειρήσεων στη Ρουμανία ανέφερε ότι ορισμένα εκπαιδευτικά εγχειρίδια βασίζονταν ακόμη σε μελέτες περιπτώσεων από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Παρά τις αδυναμίες, το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας υπογραμμίζει ότι οι στρατιώτες του και εκείνοι του ΝΑΤΟ έχουν πολλά να διδαχθούν αμοιβαία, εξαίροντας την ουκρανική τεχνογνωσία στα drones και στον ηλεκτρονικό πόλεμο, καθώς και τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των πυραυλικών επιθέσεων.
Εξάρτηση της Ευρώπης από τα αμερικανικά συστήματα Patriot
Οι συνεχείς ρωσικοί βομβαρδισμοί αποκάλυψαν τη μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από τα αμερικανικά συστήματα Patriot, τα οποία παρουσιάζουν κρίσιμες ελλείψεις και μειωμένα αποθέματα που δεν αναπληρώνονται εύκολα, καθώς ο αμερικανικός πύραυλος είναι πανάκριβος και η παραγωγή του περιορισμένη.
Φοβούμενη ότι η εξάρτηση αυτή αποτελεί στρατηγική αδυναμία, η Ευρώπη επιδιώκει την ανάπτυξη δικών της εναλλακτικών λύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ουκρανία αναμένει την παράδοση του νέου γαλλικο-ιταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T-NG, ενώ παράλληλα συμμετέχει με εννέα ευρωπαίους συμμάχους στην κοινοπραξία για τη δημιουργία του νέου αντιβαλλιστικού συστήματος Freya, με συμμετοχή της ουκρανικής Fire Point.
Στόχος του προγράμματος είναι η κατασκευή ενός συστήματος φθηνότερου και ταχύτερου στην παραγωγή από το Patriot, διασφαλίζοντας ότι ο έλεγχος της κατασκευής θα παραμείνει στην Ευρώπη και όχι στις ΗΠΑ, ώστε να διαφυλαχθεί η αυτόνομη ασφάλεια της γηραιάς ηπείρου.
