Η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων αναμένεται να περιορίσει την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη και παράλληλα να μειώσει τον βαθμό στον οποίο το αυξημένο ενεργειακό κόστος περνά στις τιμές, σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ.
Μιλώντας τη Δευτέρα ενώπιον ευρωβουλευτών στις Βρυξέλλες, η Λαγκάρντ επισήμανε ότι, παρότι η οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτική, τα μακροπρόθεσμα επιτόκια έχουν αυξηθεί αισθητά μετά την τελευταία συνεδρίαση της ΕΚΤ. Η εξέλιξη αυτή, όπως ανέφερε, αναμένεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη και να περιορίσει περισσότερο απ’ όσο προβλεπόταν τον Σεπτέμβριο τη μετακύλιση του ενεργειακού σοκ στον πληθωρισμό.
Η τοποθέτησή της έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΚΤ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις νέες πληθωριστικές πιέσεις από την ενέργεια και στη σύσφιξη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών που προκαλεί η άνοδος των αποδόσεων στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
«Μετρημένη» αντίδραση από την ΕΚΤ
Σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις από το ενεργειακό σοκ, δηλαδή ευρύτερη μετάδοση των αυξήσεων των τιμών σε μισθούς και άλλες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών. Υπό αυτές τις συνθήκες, η πρόεδρος της ΕΚΤ υποστήριξε ότι ενδείκνυται μια «μετρημένη αντίδραση» της νομισματικής πολιτικής ώστε να διατηρηθεί ο πληθωρισμός υπό έλεγχο.
Η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει τα βασικά της επιτόκια δύο φορές μέσα στο 2026, κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και άλλες 25 μονάδες τον Σεπτέμβριο. Στις 10 Σεπτεμβρίου το Διοικητικό Συμβούλιο είχε αιτιολογήσει τη νέα αύξηση με τις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, προβλέποντας μέσο πληθωρισμό 3% για το 2026, 2,5% για το 2027 και 2,1% για το 2028. European Central Bank
Στο 3,7% αναμένεται ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο
Οι νέες ενδείξεις για τις τιμές διατηρούν την πίεση προς την ΕΚΤ. Σύμφωνα με έρευνα οικονομολόγων που επικαλείται το Bloomberg, τα στοιχεία που αναμένονται αυτή την εβδομάδα εκτιμάται ότι θα δείξουν επιτάχυνση του πληθωρισμού της Ευρωζώνης στο 3,7% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο. Το επίπεδο αυτό παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% της ΕΚΤ. Την ίδια στιγμή, έχουν αυξηθεί και οι προσδοκίες των καταναλωτών για τον μελλοντικό πληθωρισμό.
Στις τελευταίες επίσημες προβλέψεις της, η ΕΚΤ αναγνώρισε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις, ενώ αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό το 2027 και το 2028.
Οι αγορές βλέπουν σχεδόν τέσσερις ακόμη αυξήσεις
Η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου, καθώς εξασθενούν οι προσδοκίες για άμεση διπλωματική πρόοδο στη Μέση Ανατολή, επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο νέας ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων. Οι αγορές χρήματος τιμολογούν πλέον σχεδόν τέσσερις ακόμη αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης στο επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ μέσα στον επόμενο χρόνο, πέρα από τις δύο αυξήσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.
Ωστόσο, η παράλληλη άνοδος των μακροπρόθεσμων αποδόσεων λειτουργεί από μόνη της ως μηχανισμός σύσφιξης της οικονομίας. Υψηλότερες αποδόσεις σημαίνουν ακριβότερο δανεισμό για επιχειρήσεις, νοικοκυριά και κυβερνήσεις, γεγονός που μπορεί να περιορίσει επενδύσεις και κατανάλωση. Για την ΕΚΤ, αυτό δημιουργεί ένα νέο σημείο ισορροπίας: από τη μία βρίσκεται η ανάγκη να αποτραπεί η μονιμοποίηση του ενεργειακού πληθωρισμού και από την άλλη ο κίνδυνος η ήδη ισχυρή άνοδος του κόστους χρηματοδότησης να επιβαρύνει περισσότερο την οικονομική δραστηριότητα. Η διεθνής πτώση στις αγορές ομολόγων αποτελεί επιπλέον πηγή ανησυχίας για την κεντρική τράπεζα, ιδιαίτερα για τις χώρες της Ευρωζώνης που διαθέτουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια.
