Στον προθάλαμο μιας υποβάθμισης πιστοληπτικής ικανότητας βρίσκεται η Γαλλία, καθώς η Moody’s προειδοποιεί ότι ο πολιτικός κατακερματισμός και η αβεβαιότητα γύρω από την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2027 δυσκολεύουν σημαντικά την προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης.
Ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης διατηρεί τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική ικανότητα στη βαθμίδα Aa3, αλλά με αρνητικές προοπτικές επαναξιολόγησης (outlook), γεγονός που σημαίνει ότι μια υποβάθμιση αποτελεί πιθανό επόμενο βήμα. Η επόμενη προγραμματισμένη αξιολόγηση της Γαλλίας από τη Moody’s έχει οριστεί για τις 23 Οκτωβρίου, με τις εξελίξεις στο Παρίσι να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της προσοχής των επενδυτών.
Σε ανάλυσή της, η Moody’s θεωρεί εξαιρετικά αβέβαιη την προοπτική έγκρισης του προϋπολογισμού του 2027, καθώς η Γαλλία οδεύει προς προεδρικές εκλογές και ο πολιτικός κατακερματισμός εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να δυσκολεύει τη λήψη αποφάσεων ακόμη και μετά την εκλογική αναμέτρηση.
Το βασικό ζήτημα για τον οίκο αξιολόγησης είναι πλέον κατά πόσο οι γαλλικοί θεσμοί μπορούν να διαχειριστούν τις μεγάλες οικονομικές και δημοσιονομικές προκλήσεις σε ένα Κοινοβούλιο χωρίς σταθερές πλειοψηφίες. «Η ικανότητα των θεσμών της Γαλλίας να αντιμετωπίσουν τις βασικές πολιτικές προκλήσεις, παρά τον πολιτικό κατακερματισμό στο Κοινοβούλιο, αποτελεί τον βασικό παράγοντα που αξιολογούμε για την επίλυση των αρνητικών προοπτικών», αναφέρει ο οίκος.
Στο 119% του ΑΕΠ το δημόσιο χρέος
Οι ανησυχίες της Moody’s έρχονται σε μία περίοδο κατά την οποία οι δημοσιονομικοί δείκτες της Γαλλίας επιδεινώνονται και η οικονομία εμφανίζει εξαιρετικά ασθενείς ρυθμούς ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του γαλλικού στατιστικού ινστιτούτου INSEE, το δημόσιο χρέος έφθασε στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2026 τα 3,5955 τρισ. ευρώ, αυξημένο κατά 59,6 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις τρεις μήνες. Ως ποσοστό του ΑΕΠ ανήλθε στο 119%, από 117,5% στο πρώτο τρίμηνο.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η ταχύτητα με την οποία αυξάνεται το χρέος. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους προστέθηκαν περισσότερα από 135 δισ. ευρώ στο συνολικό απόθεμα του γαλλικού δημόσιου χρέους.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιχειρεί μέσω του νέου προϋπολογισμού να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από περίπου 5,4% που προβλέπεται για φέτος, και να το επαναφέρει στο όριο του 3% της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2029. Ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ υποστήριξε ότι η Γαλλία παραμένει δεσμευμένη στην αποκατάσταση της δημοσιονομικής της αξιοπιστίας, αν και αρκετοί οικονομολόγοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το κατά πόσο οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν.
Βαρύς λογαριασμός στον προϋπολογισμό του 2027
Το Παρίσι παρουσίασε ένα ιδιαίτερα περιοριστικό σχέδιο προϋπολογισμού, το οποίο προβλέπει συνολική δημοσιονομική προσαρμογή περίπου 54 δισ. ευρώ, μέσω περικοπών δαπανών, περιορισμού φορολογικών ελαφρύνσεων και νέων φορολογικών μέτρων.
Μεταξύ άλλων προβλέπονται περιορισμοί στις αυξήσεις ορισμένων συντάξεων, αλλαγές στις φορολογικές ελαφρύνσεις για τους συνταξιούχους και εξοικονομήσεις στον τομέα της Υγείας μέσω χαμηλότερων τιμών φαρμάκων. Παράλληλα προβλέπονται αλλαγές στις φορολογικές απαλλαγές των επιχειρήσεων, αυξημένη φορολογία στις παραχωρήσεις αυτοκινητοδρόμων και διεύρυνση της φορολογίας σε προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη.
Το μεγάλο ερωτηματικό, ωστόσο, είναι εάν το σχέδιο θα επιβιώσει από τη διαδικασία στο κατακερματισμένο γαλλικό Κοινοβούλιο. Το Reuters επισημαίνει ότι το τελικό κείμενο ενδέχεται να αλλάξει σημαντικά κατά την κοινοβουλευτική διαπραγμάτευση.
Ανάπτυξη στο μηδέν
Το πρόβλημα για τη γαλλική κυβέρνηση είναι ότι η δημοσιονομική προσαρμογή καλείται να πραγματοποιηθεί σε ένα περιβάλλον σχεδόν μηδενικής ανάπτυξης.
Τα στοιχεία του INSEE δείχνουν ότι το γαλλικό ΑΕΠ παρέμεινε στάσιμο στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, μετά από συρρίκνωση 0,2% στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών ανά μονάδα κατανάλωσης μειώθηκε κατά 0,6%, υπογραμμίζοντας την πίεση που δέχεται η εσωτερική ζήτηση.
Η εικόνα αυτή περιορίζει τα περιθώρια της κυβέρνησης να μειώσει γρήγορα το έλλειμμα χωρίς να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να ενσωματώνουν το αυξημένο γαλλικό ρίσκο. Το κόστος δανεισμού της χώρας έχει κινηθεί στα υψηλότερα επίπεδα από το 2008, ενώ το Παρίσι σχεδιάζει για το 2027 εκδόσεις χρέους-ρεκόρ ύψους περίπου 340 δισ. ευρώ, προκειμένου να χρηματοδοτήσει το έλλειμμα και να αναχρηματοδοτήσει ομόλογα που λήγουν.
