Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2016 και την επακόλουθη έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (επίσημα το 2020), η συζήτηση για τη σχέση της Μ. Βρετανίας με τους 27 επιστρέφει δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο.
Μεγάλη δημοσκόπηση της Messina Group, που αναδημοσιεύει ο Guardian, στην οποία συμμετείχαν 11.461 Βρετανοί, από τις 12 έως τις 24 Σεπτεμβρίου, δείχνει ότι το 49% τάσσεται υπέρ της επανένταξης της χώρας στην ΕΕ, έναντι 28,5% που διαφωνεί.
Η επιλογή μιας στενότερης σχέσης με την ΕΕ εμφανίζεται πλέον σε αρκετές εκδοχές ως δημοφιλέστερη από τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης απομόνωσης.
Το 48,2% υποστηρίζει τη διατήρηση της υφιστάμενης σχέσης με ταυτόχρονη μείωση των εμπορικών εμποδίων, ενώ το 47,1% τάσσεται υπέρ μιας τελωνειακής ένωσης.
Παράλληλα, το 45,5% στηρίζει το καθεστώς συνδεδεμένης συμμετοχής και το 45,1% την [επαν]ένταξη στην ενιαία αγορά.
Πόσο γρήγορα θα μπορούσε να γίνει
Η δημοσκόπηση καταγράφει διαφορετικές απόψεις για τον χρόνο μιας πιθανής επιστροφής. Το 25,9% θα ήθελε άμεση επανένταξη, ενώ το 22,9% τοποθετεί την επιστροφή μέσα στα επόμενα τρία χρόνια. Ένα ακόμη 8,4% θεωρεί ότι θα μπορούσε να συμβεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Σχεδόν το ένα τέταρτο, ποσοστό 23%, δεν επιθυμεί καθόλου στενότερη σχέση με την ΕΕ.
Παραμένει επίσης ανοιχτό το ερώτημα για το πώς θα λαμβανόταν μια τέτοια απόφαση.
Περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων θεωρεί απαραίτητο ένα νέο δημοψήφισμα, ενώ περισσότεροι από ένας στους έξι θεωρούν επαρκή μια νέα κυβερνητική εντολή μέσω των γενικών εκλογών. Παρόμοιο ποσοστό θεωρεί ότι θα μπορούσε να αποφασίσει το Κοινοβούλιο.
Η νέα γραμμή των Εργατικών
Η αλλαγή των διαθέσεων της κοινής γνώμης ενισχύει όσους στους κόλπους των Εργατικών υποστηρίζουν ότι το κόμμα θα μπορούσε στις επόμενες εκλογές να δεσμευτεί τουλάχιστον για διαπραγματεύσεις σχετικά με την επιστροφή στην ΕΕ.
Ο Άντι Μπέρναμ ανακοίνωσε στο συνέδριο των Εργατικών την έναρξη επανεξέτασης των επιλογών για τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την Ευρώπη, συμπεριλαμβάνοντας και το ενδεχόμενο πλήρους επανένταξης.
Η εξέλιξη προκαλεί, ωστόσο, επιφυλάξεις στο εσωτερικό του κόμματος, ιδιαίτερα μεταξύ βουλευτών που εκπροσωπούν εκλογικές περιφέρειες οι οποίες είχαν ψηφίσει υπέρ του Brexit. Περίπου τα δύο τρίτα των υπουργών της κυβέρνησης εκπροσωπούν τέτοιες περιφέρειες.
Το Brexit παραμένει διχαστικό
Παρά τη μετατόπιση της κοινής γνώμης, τα βασικά επιχειρήματα της περιόδου του Brexit δεν έχουν εξαφανιστεί. Ο έλεγχος της μετανάστευσης και η εθνική κυριαρχία εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος.
Ωστόσο, η αποτίμηση της τελευταίας δεκαετίας έχει αλλάξει αισθητά. Το 52,4% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ήταν λάθος η αποχώρηση από την ΕΕ, έναντι 29,7% που τη θεωρεί σωστή. Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στο ερώτημα για την έκβαση του Brexit: μόλις 12,2% το χαρακτηρίζει επιτυχία, ενώ 54,9% αποτυχία.
Εμπόριο, λίρα και ευρωπαϊκοί θεσμοί
Η δημοσκόπηση δείχνει επίσης ότι οι οικονομικές και θεσμικές σχέσεις με την Ευρώπη παραμένουν σημαντικές. Περισσότεροι από δύο στους τρεις θεωρούν σημαντικότερο το εμπόριο με την ΕΕ σε σχέση με το εμπόριο με τις ΗΠΑ ή την Κίνα, εφόσον η Βρετανία υποχρεωνόταν να επιλέξει.
Την ίδια στιγμή, τέσσερις στους πέντε επιθυμούν τη διατήρηση της λίρας, ενώ το 53,4% τάσσεται υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, έναντι 24,2% που διαφωνεί.
Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι μια πολιτική προσέγγισης της ΕΕ θα μπορούσε να μετακινήσει ψηφοφόρους προς τους Εργατικούς, κυρίως από τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες.
Την ίδια ώρα, όμως, η επαναφορά του Brexit στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας ενδέχεται να αναζωπυρώσει τις παλιές διαχωριστικές γραμμές. Και αυτό ίσως είναι κάτι που δεν το θέλει κανένας από τους Βρετανούς πολιτικούς.
