Στους Karl Deisseroth, Peter Hegemann και Georg Nagel απονεμήθηκε το Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας 2026, για τις ανακαλύψεις τους που άνοιξαν τον δρόμο στην Οπτογενετική, μία τεχνική που έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες μελετούν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Στοκχόλμης ανακοίνωσε ότι οι τρεις επιστήμονες τιμώνται για το έργο τους στα φωτοελεγχόμενα ιοντικά κανάλια και για τις ανακαλύψεις που κατέστησαν δυνατή την ανάπτυξη της Οπτογενετικής.
Πρόκειται για μία μέθοδο η οποία επιτρέπει στους ερευνητές να ενεργοποιούν ή να απενεργοποιούν συγκεκριμένα νευρικά κύτταρα σε έναν ζωντανό εγκέφαλο χρησιμοποιώντας φως. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να παρακολουθούν με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια ποια νευρικά κυκλώματα συνδέονται με συγκεκριμένες λειτουργίες, συμπεριφορές ή διαδικασίες του εγκεφάλου. Όπως ανέφερε η Επιτροπή των Νόμπελ, η μέθοδος χρησιμοποιείται πλέον σε εργαστήρια σε ολόκληρο τον κόσμο για τη διερεύνηση των μηχανισμών λειτουργίας του εγκεφάλου.
Ποιοι είναι οι τρεις επιστήμονες
Ο Karl Deisseroth είναι Αμερικανός επιστήμονας και καθηγητής Βιομηχανικής και Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Stanford. Το έργο του έχει συνδεθεί στενά με την ανάπτυξη και την εφαρμογή της Οπτογενετικής στις νευροεπιστήμες, προσφέροντας στους ερευνητές ένα νέο εργαλείο για τη μελέτη της δραστηριότητας μεμονωμένων νευρώνων και νευρωνικών δικτύων. Μαζί του τιμώνται οι Peter Hegemann και Georg Nagel, των οποίων οι έρευνες πάνω στα φωτοευαίσθητα ιοντικά κανάλια αποτέλεσαν βασικό επιστημονικό υπόβαθρο για την ανάπτυξη της νέας τεχνικής.
Η σημασία της ανακάλυψης βρίσκεται ακριβώς στη δυνατότητα ελέγχου της δραστηριότητας συγκεκριμένων κυττάρων με μεγάλη χρονική και χωρική ακρίβεια. Αντί οι επιστήμονες να παρακολουθούν απλώς τι συμβαίνει στον εγκέφαλο, η Οπτογενετική τους επιτρέπει να παρεμβαίνουν επιλεκτικά στη λειτουργία συγκεκριμένων νευρικών κυττάρων και να παρατηρούν το αποτέλεσμα. Η Επιτροπή Νόμπελ υπογράμμισε ότι οι ανακαλύψεις των τριών ερευνητών οδήγησαν σε μια τεχνολογία που σήμερα αποτελεί βασικό εργαλείο σε πολλά εργαστήρια νευροεπιστημών.
Χρηματικό έπαθλο 12 εκατ. σουηδικών κορωνών
Οι τρεις επιστήμονες θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο του φετινού Νόμπελ, το οποίο ανέρχεται σε 12 εκατ. σουηδικές κορώνες, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 1,2 εκατ. δολάρια.
Το 2025, το Νόμπελ Ιατρικής είχε απονεμηθεί στους Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell και Shimon Sakaguchi, για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα διακρίνει τους επικίνδυνους παθογόνους μικροοργανισμούς από τους ίδιους τους ιστούς του ανθρώπινου οργανισμού.
BREAKING NEWS
The 2026 #NobelPrize in Physiology or Medicine has been awarded to Karl Deisseroth, Peter Hegemann and Georg Nagel “for their discoveries concerning light-gated ion channels and optogenetics.” https://t.co/pkDDEBWtkz— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 5, 2026
