Οι Βρετανοί βουλευτές απέρριψαν την Παρασκευή, με ψήφους 286 έναντι 270, το νομοσχέδιο που θα επέτρεπε την υποβοηθούμενη αυτοκτονία στην Αγγλία και την Ουαλία για ασθενείς που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της ζωής τους.
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε σε συνεδρίαση της Βουλής των Κοινοτήτων. Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονη πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση.
Το νομοσχέδιο προέβλεπε ότι ενήλικοι με προσδόκιμο ζωής μικρότερο των έξι μηνών θα μπορούσαν να ζητήσουν ιατρικά υποβοηθούμενο θάνατο, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με την έγκριση δύο γιατρών και ειδικής ανεξάρτητης επιτροπής.
Το νομοσχέδιο είχε ήδη περάσει σε πρώτη φάση
Η υπόθεση είχε ξεκινήσει το 2024, όταν η βουλευτής των Εργατικών Κιμ Λίντμπιτερ κατέθεσε το νομοσχέδιο ως πρωτοβουλία βουλευτή και όχι ως κυβερνητικό σχέδιο.
Η Βουλή των Κοινοτήτων το είχε εγκρίνει τον Ιούνιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την εξέτασή του από τη Βουλή των Λόρδων.
Εκεί, όμως, η διαδικασία εξελίχθηκε πολύ πιο αργά. Οι Λόρδοι κατέθεσαν περισσότερες από 1.200 τροπολογίες, με αποτέλεσμα το νομοσχέδιο να μην προλάβει να ολοκληρώσει την κοινοβουλευτική του πορεία πριν από τη λήξη της προηγούμενης κοινοβουλευτικής περιόδου.
Η νέα προσπάθεια έγινε αυτή την εβδομάδα, με την Εργατική βουλευτή Λόρεν Έντουαρντς να υποστηρίζει ότι η βούληση της εκλεγμένης Βουλής δεν θα πρέπει να ακυρώνεται από την άνω Βουλή.
«Πρώτα να βελτιώσουμε την παρηγορητική φροντίδα»
Οι πολέμιοι του νομοσχεδίου υποστήριξαν ότι η Βρετανία πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις στην παρηγορητική και κοινωνική φροντίδα και στη συνέχεια να εξετάσει αλλαγές στη νομοθεσία για τον υποβοηθούμενο θάνατο.
Η βουλευτής των Εργατικών Άσλεϊ Ντάλτον, η οποία πάσχει από καρκίνο, τάχθηκε κατά της συγκεκριμένης μεταρρύθμισης, υποστηρίζοντας ότι οι ασθενείς δεν πρέπει να οδηγούνται στον φόβο πως το τέλος της ζωής τους θα είναι αναγκαστικά επώδυνο.
Το επιχείρημα των αντιπάλων είναι ότι η πρόσβαση σε ποιοτική παρηγορητική φροντίδα μπορεί να εξασφαλίσει αξιοπρεπές τέλος για τους περισσότερους ασθενείς, χωρίς να χρειάζεται η νομιμοποίηση της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.
Ο ρόλος του πρωθυπουργού
Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε εκφράσει ανάλογες επιφυλάξεις τον Ιούλιο. Ως ο πρώτος καθολικός πρωθυπουργός της Βρετανίας, έχει ιδιαίτερο πολιτικό και προσωπικό ενδιαφέρον για το ζήτημα, αν και η κυβέρνηση έχει διατηρήσει επίσημα ουδέτερη στάση.
Ο ίδιος δεν ψήφισε στην τελευταία ψηφοφορία, εξηγώντας ότι δεν ήθελε να επηρεάσει υπερβολικά την ελεύθερη συζήτηση μεταξύ των βουλευτών.
Η στάση της κυβέρνησης θεωρείται ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην οριακή επικράτηση των αντιπάλων, καθώς οι ψήφοι ήταν εξαρχής δύσκολο να προβλεφθούν.
Ο φόβος για τους ευάλωτους ηλικιωμένους και ανάπηρους
Ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα κατά της νομοθεσίας αφορά τον κίνδυνο πίεσης σε ηλικιωμένους, ανθρώπους με αναπηρίες ή ασθενείς που αισθάνονται ότι αποτελούν οικονομικό ή συναισθηματικό βάρος για τις οικογένειές τους.
Οι υποστηρικτές του νομοσχεδίου απαντούν ότι ακριβώς γι’ αυτό χρειάζονται αυστηρές ασφαλιστικές δικλίδες και ανεξάρτητος έλεγχος κάθε περίπτωσης.
Η αντιπαράθεση έχει διχάσει ακόμη και τα κόμματα, καθώς οι βουλευτές είχαν τη δυνατότητα να ψηφίσουν κατά συνείδηση και όχι βάσει κομματικής γραμμής.
Η κοινή γνώμη στηρίζει την αλλαγή
Παρά την απόρριψη στη Βουλή, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σημαντικό τμήμα της βρετανικής κοινής γνώμης τάσσεται υπέρ κάποιας μορφής νομιμοποίησης της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.
Σήμερα, η υποβοήθηση κάποιου να τερματίσει τη ζωή του μπορεί να τιμωρηθεί με ποινή φυλάκισης έως και 14 χρόνια.
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και σε άλλα μέρη του Ηνωμένου Βασιλείου. Στη Σκωτία αντίστοιχο νομοσχέδιο απορρίφθηκε τον Μάρτιο, ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία το θέμα αποτελεί αποκεντρωμένη αρμοδιότητα και δεν βρίσκεται στην τρέχουσα νομοθετική ατζέντα.
Η δεύτερη αποτυχία του νομοσχεδίου στην Αγγλία και την Ουαλία δεν κλείνει, επομένως, τη συζήτηση. Αντίθετα, αναμένεται να εντείνει την πίεση για μια νέα προσπάθεια, σε μια χώρα όπου η κοινωνική αποδοχή της αλλαγής συγκρούεται με τους φόβους για την προστασία των πιο ευάλωτων.
