Η Μαρίν Λε Πεν επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την κρίση στην γαλλική ομολόγων και την κοινωνική αναταραχή και δεσμεύεται για μεγαλύτερη λιτότητα, σε μια προσπάθεια να ενισχύει το κυβερνητικό προφίλ της.
Η επικεφαλής της Εθνικής Συσπείρωσης (RN) παρουσίασε την Τρίτη (6/10) το οικονομικό της πρόγραμμα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, επιδιώκοντας να στείλει στους επενδυτές το μήνυμα ότι, σε περίπτωση εκλογής της, η Γαλλία θα ακολουθήσει μια πολύ πιο επιθετική πορεία δημοσιονομικής προσαρμογής. Σύμφωνα με το σχέδιό της, το δημοσιονομικό έλλειμμα θα περιοριστεί στο 3,7% του ΑΕΠ το 2027, έναντι περίπου 5% που προβλέπει το κυβερνητικό σχέδιο, και θα συνεχίσει να μειώνεται τα επόμενα χρόνια. Στόχος είναι να βρεθεί κάτω από το 3% του ΑΕΠ και να κινηθεί περαιτέρω χαμηλότερα έως το 2032. Στο σενάριο που επεξεργάστηκε το Bloomberg, το έλλειμμα θα μπορούσε να φτάσει το 2,2% του ΑΕΠ το 2032, ενώ άλλες παρουσιάσεις του προγράμματος τοποθετούν τον στόχο κάτω από το 2,5%.
Η κ. Λε Πεν υποστηρίζει ότι η δημοσιονομική προσαρμογή αποτελεί συνειδητή επιλογή προκειμένου να σταλεί στις αγορές ένα σαφές μήνυμα ότι η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών έχει τελειώσει και ότι η Γαλλία μπορεί να θεωρηθεί ξανά αξιόπιστος εκδότης κρατικού χρέους. Το συνολικό πρόγραμμα προβλέπει εξοικονομήσεις περίπου 140 δισ. ευρώ έως το 2032, έναντι περίπου 125 δισ. ευρώ που προέβλεπε προηγούμενη εκδοχή του σχεδίου. Η προσαρμογή θα βασιστεί κυρίως στον περιορισμό των κρατικών δαπανών, στις αλλαγές στο κοινωνικό κράτος, στη μείωση δαπανών που συνδέονται με τη μετανάστευση, στον περιορισμό της γαλλικής καθαρής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε εξοικονομήσεις από τη λειτουργία του δημόσιου τομέα.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης αυστηρότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της απάτης, ενώ η Λε Πεν έχει προτείνει σημαντικό περιορισμό της γαλλικής καθαρής συνεισφοράς στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Παράλληλα, έχει προτείνει τη θέσπιση μιας «χρυσής δημοσιονομικής ρήτρας», μέσω δημοψηφίσματος, ώστε οι μελλοντικές κυβερνήσεις να υποχρεούνται να ακολουθούν πορεία σταδιακής μείωσης του δημόσιου χρέους.
Από το σχεδόν 5% στο 4,75% το γαλλικό 10ετές
Η δημοσιονομική πρόταση της Μαρίν Λε Πεν έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη πίεση στην αγορά κρατικού χρέους. Το γαλλικό 10ετές είχε πλησιάσει το 5% τις προηγούμενες ημέρες, καθώς οι επενδυτές απαιτούσαν ολοένα υψηλότερη αποζημίωση για τον κίνδυνο που συνδέεται με τα δημόσια οικονομικά και την πολιτική αβεβαιότητα της χώρας.
Την Τρίτη 6/10, ωστόσο, η εικόνα αντιστράφηκε και οι αποδόσεις υποχώρησαν αισθητά. Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς διαμορφώνεται αυτή την ώρα στο 4,748%, σημειώνοντας πτώση περίπου 11,4 μονάδων βάσης, ενώ η απόδοση του 30ετούς βρίσκεται στο 5,319%, καταγράφοντας πτώση περίπου 7,9 μονάδων βάσης. Η κίνηση έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται αμέσως μετά το απότομο άλμα των προηγούμενων ημερών και την προσέγγιση της απόδοσης του 10ετούς στο επίπεδο του 5%.
Παράλληλα, το spread του γαλλικού 10ετούς έναντι του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου έχει υποχωρήσει περίπου στις 133 μονάδες βάσης, από επίπεδα κοντά στις 160 μονάδες βάσης που είχαν καταγραφεί πρόσφατα. Το spread είχε ξεπεράσει τις 150 μονάδες βάσης την προηγούμενη εβδομάδα, για πρώτη φορά από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης.
Η βελτίωση δεν αφορά αποκλειστικά τη Γαλλία, καθώς οι ευρωπαϊκές αγορές κρατικών ομολόγων καταγράφουν γενικότερα κέρδη. Ωστόσο, η γαλλική αγορά παραμένει στο επίκεντρο λόγω των ανησυχιών για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Μαύρη δημοσιονομική «τρύπα»
Η Γαλλία αναμένεται να εμφανίσει δημοσιονομικό έλλειμμα περίπου 5,4% του ΑΕΠ φέτος, ενώ η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο το 5% για το 2027. Για να επιτύχει τον στόχο της, η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει νέα μέτρα ύψους περίπου 43 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2027. Μαζί με προηγούμενες παρεμβάσεις, η συνολική δημοσιονομική προσπάθεια φτάνει περίπου τα 54 δισ. ευρώ.
Τα μέτρα αφορούν ευαίσθητες κατηγορίες δαπανών, όπως οι συντάξεις, οι κοινωνικές παροχές, οι κρατικά χρηματοδοτούμενες αναρρωτικές άδειες, οι μισθοί και το προσωπικό του δημόσιου τομέα. Το πρόγραμμά της απαιτεί επομένως πολύ μεγαλύτερη δημοσιονομική προσαρμογή από αυτή που επιχειρεί σήμερα η κυβέρνηση.
Η Λε Πεν ζητεί από την ΕΚΤ να μειώσει το κόστος δανεισμού
Η επικεφαλής του National Rally ζητά παράλληλα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να παρέμβει προκειμένου να μειωθεί το κόστος δανεισμού των χωρών της Ευρωζώνης και να απελευθερωθούν δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ δημοσιονομικού χώρου για επενδύσεις στην άμυνα, την τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση. Η ίδια υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να βοηθήσει τις χώρες της Ευρωζώνης να αποκτήσουν μεγαλύτερο περιθώριο χρηματοδότησης ώστε να μπορούν να επενδύσουν σε στρατηγικούς τομείς.
Το αίτημα, ωστόσο, αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς. Η ΕΚΤ δεν μπορεί να χρηματοδοτεί απευθείας τις κυβερνήσεις, ενώ οποιαδήποτε παρέμβασή της στις αγορές κρατικών ομολόγων υπόκειται σε αυστηρούς κανόνες και προϋποθέσεις.
Η σημερινή πτώση των γαλλικών αποδόσεων επομένως δεν αποτελεί αποτέλεσμα κάποιας άμεσης παρέμβασης της ΕΚΤ. Αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την αποκλιμάκωση της πίεσης μετά το ισχυρό sell off των προηγούμενων ημερών, τη βελτίωση στις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων και την προσπάθεια της Λε Πεν να παρουσιάσει ένα πιο αυστηρό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Το μεγάλο στοίχημα για τις αγορές
Η πολιτική αβεβαιότητα παραμένει σημαντική καθώς η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Sébastien Lecornu είναι μειοψηφική και αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσπάθεια να περάσει τον προϋπολογισμό του 2027 από ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο. Την ίδια στιγμή, οι προεδρικές εκλογές που απέχουν λιγότερο από επτά μήνες προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στις αγορές.
Η επικεφαλής του κόμματος RN έχει στο παρελθόν προκαλέσει ανησυχίες στους επενδυτές με πιο ριζοσπαστικές οικονομικές προτάσεις, μεταξύ των οποίων και θέσεις που αφορούσαν τη σχέση της Γαλλίας με το ευρώ. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει μετατοπίσει τη ρητορική της προς μεγαλύτερη έμφαση στη δημοσιονομική πειθαρχία.
Παράλληλα, εξακολουθεί να στηρίζει δαπανηρές πολιτικές δεσμεύσεις, όπως μειώσεις φόρων στα καύσιμα και τη δυνατότητα συνταξιοδότησης από τα 60 για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων. Αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο το σύνολο των προεκλογικών δεσμεύσεων μπορεί να συνδυαστεί με τόσο μεγάλη δημοσιονομική προσαρμογή.
Οι πολιτικοί της αντίπαλοι έχουν ήδη επικρίνει το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι οι περικοπές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα και να οδηγήσουν σε αντίθετα αποτελέσματα για το έλλειμμα.
