Έρευνα του BBC Panorama και του Bureau of Investigative Journalism αποκαλύπτει εκτεταμένα στοιχεία για πλαστογράφηση εγγράφων με στόχο τη συστηματική φοροδιαφυγή και την απόκρυψη του αμύθητου πλούτου του Ρώσου ολιγάρχη Ρομάν Αμπράμοβιτς.
Στο επίκεντρο της αποκάλυψης βρίσκεται η λογιστική Deloitte Κύπρου, η οποία φαίνεται να συνέβαλε ενεργά στη σύνταξη και έγκριση εκπρόθεσμων ή παραποιημένων οικονομικών στοιχείων, επιτρέποντας την εξαφάνιση περιουσιακών στοιχείων ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από τις επίσημες εταιρικές καταστάσεις.
Η υπόθεση στηρίζεται σε διαρροή χιλιάδων εγγράφων από την εταιρεία παροχής εταιρικών υπηρεσιών MeritServus με έδρα τη Λεμεσό, η οποία διατηρούσε στενούς δεσμούς με την Deloitte. Όταν το 2006 η κυπριακή νομοθεσία επέβαλε τη δημοσιοποίηση των εταιρικών λογαριασμών απειλώντας τη μυστικότητα του ολιγάρχη, οι σύμβουλοί του σχεδίασαν τη μεταφορά υπερπολυτελών ακινήτων, γιοτ και ιδιωτικών αεροσκαφών αξίας 672 εκατ. δολαρίων σε μητρική εταιρεία στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους.
Για να παρακάμψουν τον νόμο, προχώρησαν σε αναδρομική τροποποίηση των εγγράφων κατά τρία έτη, κάνοντας τη μεταβίβαση να φαίνεται ότι πραγματοποιήθηκε το 2003, με την Deloitte να εγκρίνει τις παραπλανητικές αυτές καταστάσεις.
Σχήματα φοροδιαφυγής και εικονικές μεταβιβάσεις
Εκτός από την απόκρυψη περιουσίας, η έρευνα έφερε στο φως οργανωμένο σχέδιο αποφυγής φορολογικών υποχρεώσεων μέσω της εταιρείας Kravin Investments.
Η εν λόγω εταιρεία διατηρούσε καταθέσεις ύψους σχεδόν 2 δισ. δολαρίων με μεγάλες αποδόσεις τόκων, οι οποίοι υπόκειντο σε φορολόγηση. Έπειτα από συνεννόηση με την Deloitte, η MeritServus συνέταξε πλαστά αναδρομικά έγγραφα που παρουσίαζαν την Kravin να διακρατεί τα κεφάλαια απλώς για λογαριασμό της μητρικής της εταιρείας στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους, απαλλάσσοντας την από την υποχρέωση καταβολής εκατομμυρίων ευρώ σε φόρους προς τις κυπριακές αρχές.
Σε μια τρίτη περίπτωση, η MeritServus παραποίησε την ημερομηνία μεταβίβασης περιουσίας άνω των 10 δισ. δολαρίων από την κυπριακή Electus Investments σε ομώνυμη εταιρεία με έδρα τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους. Με αυτόν τον τρόπο, όταν οι λογαριασμοί της κυπριακής οντότητας δημοσιοποιήθηκαν, η τεράστια αυτή περιουσία είχε εξαφανιστεί, εμφανίζοντας υπόλοιπο μόλις 145.000 δολαρίων.
Αντιδράσεις και η υπερασπιστική γραμμή
Νομικοί και οικονομικοί εμπειρογνώμονες χαρακτήρισαν τις αποκαλύψεις ως ξεκάθαρη περίπτωση καραμπινάτης φοροδιαφυγής και σοβαρή παραβίαση των επαγγελματικών καθηκόντων των ελεγκτικών αρχών, ενώ Κύπριοι βουλευτές ζητούν τη διερεύνηση της υπόθεσης για την αναζήτηση ευθυνών.
Από την πλευρά του, ο Ρομάν Αμπράμοβιτς αρνείται κάθε εμπλοκή σε παράνομες πράξεις, υποστηρίζοντας μέσω των δικηγόρων του ότι δεν συμμετείχε στη καθημερινή διαχείριση των επιχειρήσεων και ότι βασιζόταν νόμιμα στις συμβουλές επαγγελματιών.
Η Deloitte Κύπρου δήλωσε ότι λειτουργεί πάντα σύμφωνα με τη νομοθεσία, αποφεύγοντας να σχολιάσει τα συγκεκριμένα έγγραφα λόγω παλαιότητας, ενώ η MeritServus έχει πλέον βάλει λουκέτο.
