Την αύξηση της προσφοράς προσιτών κατοικιών και την έγκαιρη στήριξη των νοικοκυριών που κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους, θέτει στο επίκεντρο νέα σύσταση που υιοθέτησε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη συνεδρίαση των υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων στις 19 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συμβουλίου, η παρέμβαση συνδέει την αντιμετώπιση της αστεγίας με την πρόσβαση σε ασφαλή και οικονομικά προσιτή στέγη. Αποτελεί μέρος των πρωτοβουλιών που ακολούθησαν το ευρωπαϊκό σχέδιο για την προσιτή κατοικία, το οποίο παρουσίασε η Κομισιόν τον Δεκέμβριο του 2025.
Η σύσταση δίνει κατευθύνσεις προς τις εθνικές κυβερνήσεις. Η εφαρμογή των επιμέρους παρεμβάσεων περνά από τις πολιτικές και τα εργαλεία που θα επιλέξουν τα κράτη-μέλη.
Παρέμβαση πριν από την απώλεια της κατοικίας
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται ο εντοπισμός νοικοκυριών που κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς στέγη και η παροχή βοήθειας πριν η κατάσταση εξελιχθεί σε κρίση. Στα προτεινόμενα εργαλεία συγκαταλέγονται η συμβουλευτική για χρέη, η έκτακτη ενίσχυση για το ενοίκιο, η διαμεσολάβηση και οι δικλίδες προστασίας απέναντι στις αναγκαστικές εξώσεις.
Το Συμβούλιο ζητά επίσης απλούστερη πρόσβαση στις υπηρεσίες υποστήριξης, μέσα από ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης που θα διευκολύνει τη σύνδεση με κοινωνικές παροχές, υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας. Ειδική μέριμνα προβλέπεται για παιδιά και νέους που εγκαταλείπουν δομές ή αναδοχή και χρειάζονται κατοικία και υποστήριξη.
Περισσότερα σπίτια και αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος
Το κείμενο της σύστασης συνδέει την αντιμετώπιση του προβλήματος με νέες κατασκευές, ανακαινίσεις και καλύτερη αξιοποίηση ακινήτων που παραμένουν κενά ή υποχρησιμοποιούνται. Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, σε κίνητρα για την εκμίσθωση ιδιωτικών κατοικιών και στη δυνατότητα μετατροπής υφιστάμενων κτιρίων, όπως γραφείων, σε κατοικίες.
Περιγράφει ακόμη διαφορετικά μοντέλα στέγασης, όπως κοινωνικές και δημόσιες κατοικίες, στεγαστικούς συνεταιρισμούς και σχήματα περιορισμένου κέρδους, ανάλογα με τις συνθήκες κάθε χώρας.
Η πίεση αποτυπώνεται στα στοιχεία που παραθέτει: μεταξύ 2013 και 2024 οι ονομαστικές τιμές κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν περισσότερο από 60%, ενώ τα μέσα ενοίκια περίπου 20%. Παράλληλα, οι άδειες κατασκευής κατοικιών μειώθηκαν κατά 22% μεταξύ 2021 και 2024.
Τα κράτη-μέλη ενθαρρύνονται να ενημερώνουν την Κομισιόν ανά πενταετία για την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών τους. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει την πρόοδο και θα υποβάλει σχετική έκθεση στο Συμβούλιο.
Τι συζητήθηκε για τα εργασιακά
Στην ίδια συνεδρίαση, οι υπουργοί συζήτησαν την προετοιμασία της ευρωπαϊκής πράξης για τις ποιοτικές θέσεις εργασίας, με αντικείμενο τη χρήση αλγορίθμων και τεχνητής νοημοσύνης, την τηλεργασία, το δικαίωμα αποσύνδεσης και τα δικαιώματα στις αλυσίδες υπεργολαβίας. Η συζήτηση αφορά τη διαμόρφωση της επικείμενης πρωτοβουλίας, χωρίς να έχουν εγκριθεί νέοι κανόνες για τα συγκεκριμένα ζητήματα στη συνεδρίαση.
Εγκρίθηκε, ωστόσο, η αναθεώρηση της οδηγίας για την προστασία των εργαζομένων από καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες. Θεσπίζονται όρια επαγγελματικής έκθεσης για πρόσθετες ουσίες, ενώ προστίθενται οι αναθυμιάσεις συγκόλλησης στο σχετικό παράρτημα. Τα κράτη-μέλη θα έχουν δύο χρόνια από την έναρξη ισχύος για την ενσωμάτωση των κανόνων στο εθνικό δίκαιο.
