Ευρωπαϊκή Ένωση και Καναδάς ετοιμάζονται να ενισχύσουν τη στρατηγική και οικονομική συνεργασία τους, εξετάζοντας ένα νέο καθεστώς συνδεδεμένης συμμετοχής της Οτάβα στην ΕΕ.
Στόχος είναι η εμβάθυνση των σχέσεων σε εμπόριο, ενέργεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, τεχνολογία και άμυνα, καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ.
Ο Καναδάς και η ΕΕ αναμένεται να εγκαινιάσουν μια νέα φάση στις σχέσεις τους κατά τη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στο Μόντρεαλ στις 29 και 30 Οκτωβρίου 2026.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν τα σχέδια για μια στενότερη στρατηγική συνεργασία, με προοπτική τη διαμόρφωση ενός πλαισίου συνδεδεμένης συμμετοχής του Καναδά στην ΕΕ έως το 2027.
Σύμφωνα με σχέδιο κοινής ανακοίνωσης που επικαλείται το Bloomberg, οι δύο πλευρές θα δεσμευτούν να οικοδομήσουν μια «βαθύτερη, πιο ολοκληρωμένη και στρατηγικά ευθυγραμμισμένη σχέση». Οι λεπτομέρειες του νέου πλαισίου αναμένεται να προσδιοριστούν έως τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Καναδά του 2027.
Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Στο επίκεντρο η οικονομική ασφάλεια
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια Ευρώπης και Καναδά να περιορίσουν την έκθεσή τους σε εμπορικούς εταίρους που θεωρούν λιγότερο αξιόπιστους και να διασφαλίσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους.
Η συνεργασία αναμένεται να καλύψει κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια, οι πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας, η τεχνητή νοημοσύνη, οι υπολογιστικές υποδομές, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και η άμυνα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η οικονομική ασφάλεια, με το σχέδιο ανακοίνωσης να προβλέπει ευνοϊκότερη μεταχείριση μεταξύ των δύο πλευρών, εφόσον ευθυγραμμίσουν τις αντίστοιχες πολιτικές τους. Η συγκεκριμένη κατεύθυνση συνδέεται και με τις ανησυχίες για την αυξανόμενη οικονομική και εμπορική επιρροή της Κίνας.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στην Κίνα
Οι εμπορικές πολιτικές των δύο πλευρών απέναντι στο Πεκίνο αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα των προκλήσεων που καλούνται να διαχειριστούν.
Η ΕΕ προωθεί μέτρα για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων και εξετάζει πρόσθετα εργαλεία εμπορικής προστασίας.
Ο Καναδάς, από την πλευρά του, συμφώνησε νωρίτερα το 2026 να επιτρέψει την εισαγωγή έως 49.000 κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων σε διάστημα 12 μηνών, με δασμολογικό συντελεστή περίπου 6%.
Προηγουμένως, η Οτάβα είχε ευθυγραμμιστεί με την Ουάσιγκτον, επιβάλλοντας δασμούς άνω του 100% στα συγκεκριμένα οχήματα.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις αναδεικνύουν την ανάγκη συντονισμού των εμπορικών και οικονομικών πολιτικών, εφόσον η νέα εταιρική σχέση αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.
Η βάση υπάρχει ήδη μέσω της CETA
Οι εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Καναδά διέπονται ήδη από τη συμφωνία CETA, η οποία ολοκληρώθηκε πριν από περίπου μία δεκαετία και κατάργησε τους δασμούς σχεδόν στο σύνολο των εμπορευμάτων, διευρύνοντας παράλληλα την πρόσβαση στις αγορές υπηρεσιών.
Η συμφωνία εφαρμόζεται προσωρινά, ωστόσο δέκα κράτη-μέλη της ΕΕ δεν την έχουν ακόμη επικυρώσει.
Το επόμενο βήμα είναι η διεύρυνση της συνεργασίας πέρα από το παραδοσιακό εμπόριο. Εφόσον οι σχεδιασμοί προχωρήσουν, η σχέση ΕΕ-Καναδά θα μπορούσε να αποκτήσει ισχυρότερη στρατηγική διάσταση, με έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια, την τεχνολογική ανάπτυξη, την άμυνα και τη διαφοροποίηση των διεθνών οικονομικών δεσμών των δύο πλευρών.
