Σε υψηλό 11 μηνών σκαρφάλωσε ο πληθωρισμός στη Βρετανία τον Σεπτέμβριο, καθώς οι ανατιμήσεις στη βενζίνη και το ντίζελ επιβάρυναν το κόστος ζωής, ενισχύοντας τις προσδοκίες για την πρώτη αύξηση επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια.
Σύμφωνα με τη βρετανική στατιστική υπηρεσία (ONS), ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,5%, από 3,1% τον Αύγουστο, υπερβαίνοντας ελαφρώς τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων, που ανέμεναν άνοδο στο 3,4%. Πρόκειται για τον τρίτο διαδοχικό μήνα επιτάχυνσης των τιμών.
Βασικός παράγοντας ήταν το αυξημένο κόστος των καυσίμων κίνησης. Οι τιμές του ντίζελ έφτασαν σε ιστορικό υψηλό στα τέλη Σεπτεμβρίου, με το πετρέλαιο να διαπραγματεύεται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, τον οποίο παρακολουθεί στενά η κεντρική τράπεζα ως ένδειξη των εγχώριων πιέσεων στις τιμές, ενισχύθηκε στο 3,7%. Πέρα από τα καύσιμα, ανοδικά επέδρασαν τα αεροπορικά εισιτήρια, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και οι ζωντανές εκδηλώσεις, κατηγορίες που συχνά παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις. Αντίθετα, η εστίαση και τα ξενοδοχεία είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στη συγκράτησή του.
Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία από την παραγωγή. Το κόστος εισροών των παραγωγών αυξήθηκε κατά 8,3% σε ετήσια βάση, έναντι 6,7% τον Αύγουστο. Οι τιμές πώλησης των βιομηχανικών προϊόντων ενισχύθηκαν κατά 4,6%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αύξηση από τον Απρίλιο του 2023 και προμηνύοντας πρόσθετες πιέσεις στις τιμές.
Έρχεται αύξηση επιτοκίων τον Νοέμβριο
Οι αγορές θεωρούν πλέον σχεδόν βέβαιη μια αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της 5ης Νοεμβρίου. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες, θα είναι η πρώτη αύξηση από το 2023, ενώ οι επενδυτές προεξοφλούν ακόμη τρεις μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Η αναζωπύρωση των ενεργειακών ανατιμήσεων, σε συνδυασμό με την ανθεκτικότητα της οικονομικής ανάπτυξης, περιορίζει τα περιθώρια αναμονής για την Τράπεζα της Αγγλίας.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, έχει επισημάνει ότι, μέχρι στιγμής, υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις σημαντικής διάχυσης του ενεργειακού σοκ στις υπόλοιπες τιμές και στους μισθούς. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι όσο παρατείνονται η ενεργειακή αναταραχή και ο πόλεμος στο Ιράν τόσο δυσκολότερη γίνεται η αποφυγή μιας αύξησης επιτοκίων.
Ο επικεφαλής παγκόσμιας οικονομικής ανάλυσης της Schroders, Ντέιβιντ Ρις, περιγράφει έναν συνδυασμό έντονων εισαγόμενων πληθωριστικών πιέσεων. Όπως εκτιμά, η ισχυρή ανάπτυξη και η άνοδος του δομικού πληθωρισμού και των τιμών στις υπηρεσίες καθιστούν πλέον εξαιρετικά πιθανή μια αύξηση επιτοκίων τον Νοέμβριο.
Νέες επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά
Οι πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς αναμένεται να ενταθούν, καθώς τον Οκτώβριο αυξάνεται το ανώτατο όριο τιμών που καθορίζει τις χρεώσεις ενέργειας για τα νοικοκυριά. Η κεντρική τράπεζα προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα ξεπεράσει το 4% στις αρχές του 2027.
Το νέο κύμα ακρίβειας διαμορφώνει και το περιβάλλον μέσα στο οποίο ο υπουργός Οικονομικών, Τζον Χίλι, θα παρουσιάσει τον πρώτο προϋπολογισμό του την επόμενη Τετάρτη. Ο ίδιος έχει δεσμευθεί να προσφέρει μεγαλύτερες οικονομικές ανάσες σε καταναλωτές και επιχειρήσεις.
