Σε πολλά μέρη του πλανήτη, η οικιακή φροντίδα, όπως το καθημερινό πλυντήριο, παραμένει μια βαριά, απλήρωτη αγγαρεία που επιβαρύνει δυσανάλογα τις γυναίκες.
Μελέτη του Centre for Global Development από το 2025 σε 50 χώρες έδειξε ότι οι γυναίκες αφιερώνουν κατά μέσο όρο 29,92 ώρες την εβδομάδα σε οικιακές εργασίες ως βασική δραστηριότητα, ενώ οι άνδρες μόλις 9,78 ώρες. Αυτό το τεράστιο αόρατο βάρος στερεί από τις γυναίκες πολύτιμες ευκαιρίες εκπαίδευσης, προσωπικής ανάπτυξης, απασχόλησης και οικονομικής ανεξαρτησίας. Αν και τα κοινωνικά προβλήματα δεν λύνονται αποκλειστικά μέσω της τεχνολογίας, η πρόσβαση σε απλά, ανθεκτικά και οικονομικά εργαλεία μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη σωματική καταπόνηση και να απελευθερώσει χρόνο για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Σε αυτό το πλαίσιο δημιουργήθηκε το πλυντήριο Divya, μια εφεύρεση του Ναβτζότ Σόανι, εκπαιδευμένου αεροναυπηγού μηχανικού που εργάστηκε στην Dyson UK. Ο Ναβτζότ Σόανι ίδρυσε την εταιρεία The Washing Machine Project, η οποία κατασκευάζει τη συσκευή στην Ινδία. Πρόκειται για ένα χειροκίνητο πλυντήριο ρούχων με μανιβέλα, το οποίο δεν απαιτεί καθόλου ηλεκτρικό ρεύμα, επισκευάζεται πανεύκολα και προορίζεται για ανθρώπους που δαπανούν αμέτρητες ώρες πλένοντας ρούχα στο χέρι.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το πλυντήριο Divya
Η ιδέα γεννήθηκε όταν ο Ναβτζότ Σόανι μετακόμισε από το Ηνωμένο Βασίλειο σε ένα μικρό χωριό της Νότιας Ινδίας.
Εκεί παρατήρησε με ανησυχία ότι η γειτόνισσά του, η Ντίβια, αφιέρωνε έως και 20 ώρες την εβδομάδα στο πλύσιμο των ρούχων στο χέρι. Όταν προσφέρθηκε να της αγοράσει ένα ηλεκτρικό πλυντήριο, εκείνη του εξήγησε πως δεν διέθετε σταθερή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, πρόσβαση σε γεννήτρια, ούτε καν επαρκείς ποσότητες νερού για τη λειτουργία μιας τέτοιας συσκευής. Έτσι, ο Ναβτζότ Σόανι αποφάσισε να σχεδιάσει μια πρακτική λύση και έδωσε στη συσκευή το όνομα της γυναίκας που τον ενέπνευσε.
Το χειροκίνητο πλυντήριο Divya έχει χωρητικότητα έως και 7 κιλά ρούχων και καταναλώνει μόλις 30 λίτρα νερού. Ο χρήστης μπορεί να το αποσυναρμολογήσει χρησιμοποιώντας μόνο δύο εργαλεία. Σύμφωνα με την εταιρεία, η αναλογική αυτή συσκευή μειώνει τον χρόνο εργασίας κατά 75% σε σύγκριση με το πλύσιμο στο χέρι, περιορίζει την κατανάλωση νερού κατά 50% και διαθέτει διάρκεια ζωής από πέντε έως δέκα χρόνια. Παραδίδεται μερικώς συναρμολογημένο σε ένα μόνο κουτί, συνοδευόμενο από απλές οδηγίες χρήσης.
Καθώς δεν απαιτεί ηλεκτρική ενέργεια, το Divya είναι ιδανικό για απόμακρες, φτωχές ή δοκιμαζόμενες από καταστροφές περιοχές. Η The Washing Machine Project έχει ήδη προσφέρει πρόσβαση σε περισσότερους από 105.000 ανθρώπους στο Ιράκ, τον Λίβανο, το Μεξικό, την Ουγκάντα και τις ΗΠΑ. Μέχρι το 2030, η εταιρεία σχεδιάζει να φτάσει το 1 εκατ. χρήστες σε συνεργασία με ανθρωπιστικούς οργανισμούς όπως η UNHCR, η Oxfam και η Plan International.
Όπως δήλωσε ο Ναβτζότ Σόανι στον Μάλκολμ Αζάνια: «Στα ανθρωπιστικά μας προγράμματα και σε αυτά που χρηματοδοτούνται από εταίρους, η συσκευή παρέχεται δωρεάν στους τελικούς χρήστες. Συνεργαζόμαστε επίσης με οργανισμούς που προμηθεύονται μηχανήματα για τα δικά τους προγράμματα. Δεν υπάρχει μία ενιαία τιμή λιανικής για τα νοικοκυριά». Για τη διασφάλιση των πραγματικών αναγκών, η εταιρεία πραγματοποίησε εθνογραφική έρευνα σε 13 χώρες και πήρε συνεντεύξεις από περισσότερες από 3.000 οικογένειες.
Γιατί απορρίφθηκε η κίνηση με πετάλια ποδηλάτου
Απαντώντας στο γιατί δεν επιλέχθηκε η κίνηση με πετάλια ποδηλάτου, ο Ναβτζότ Σόανι σημείωσε: «Θέλαμε μια μηχανή χωρίς ρεύμα που παραμένει αυτόνομη και φορητή, χωρίς να χρειάζεται ξεχωριστό ποδήλατο ή πλαίσιο πεταλιών. Η απλότητα, η δυνατότητα επισκευής και η ευκολία χρήσης στα νοικοκυριά και στους κοινόχρηστους χώρους καθοδήγησαν τον σχεδιασμό».
Στα άμεσα σχέδια της εταιρείας περιλαμβάνονται βελτιώσεις όπως ενσωματωμένη επιφάνεια τριβής, φαρδύτερο άνοιγμα για ογκώδη ρούχα, ταχύτερη αποστράγγιση, ανθεκτικότεροι τροχοί και τοπικά μοντέλα παραγωγής και συντήρησης στην Ινδία.