Αρνητική απόδοση 0,5% ήτοι 30 δισ. δολ. κατέγραψε το τρίτο τρίμηνο του 2026 το επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, το μεγαλύτερο κρατικό fund στον κόσμο, με υπό διαχείριση κεφάλαια ύψους 2,3 τρισ. δολαρίων.
Πρόκειται για τη δεύτερη τριμηνιαία ζημία μέσα στα τελευταία τρία τρίμηνα, γεγονός που αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν ακόμη και οι μεγαλύτεροι θεσμικοί επενδυτές διεθνώς, σε ένα περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων και έντονων διαφοροποιήσεων στις αποδόσεις των αγορών.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που ανακοίνωσε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου η Norges Bank Investment Management (NBIM), η οποία διαχειρίζεται το ταμείο, οι επενδύσεις σε μετοχές απέδωσαν μόλις 0,5%, ενώ το χαρτοφυλάκιο σταθερού εισοδήματος κατέγραψε απώλειες 3,5%.
Όπως δήλωσε ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της NBIM, Τροντ Γκράντε, η συνολική απόδοση του ταμείου κινήθηκε κοντά στο μηδέν, καταλήγοντας οριακά σε αρνητικό έδαφος, καθώς η αύξηση των επιτοκίων επηρέασε δυσμενώς τις τοποθετήσεις σε τίτλους σταθερού εισοδήματος.
Εξετάζεται η μείωση της έκθεσης στα ομόλογα
Οι απώλειες από τα ομόλογα επαναφέρουν στο προσκήνιο την πρόταση της διαχειρίστριας αρχής για αλλαγή της επενδυτικής στρατηγικής του ταμείου. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, τουλάχιστον το 70% του χαρτοφυλακίου ομολόγων πρέπει να τοποθετείται σε κρατικούς τίτλους. Η NBIM έχει προτείνει στην κυβέρνηση της Νορβηγίας τη μείωση του συγκεκριμένου ποσοστού στο 50%, περιορίζοντας μεταξύ άλλων την έκθεση σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί μεγαλύτερο περιθώριο επενδύσεων σε τίτλους υψηλότερου κινδύνου, οι οποίοι μπορούν να προσφέρουν αυξημένες αποδόσεις. Η πρόταση αναμένεται να διαβιβαστεί στο νορβηγικό Κοινοβούλιο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης της κυβέρνησης για τη διαχείριση του κρατικού επενδυτικού ταμείου.
Nvidia, Microsoft και Apple στις μεγαλύτερες συμμετοχές
Το νορβηγικό ταμείο, το οποίο δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1990 με σκοπό την επένδυση των εσόδων της χώρας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στις διεθνείς αγορές, διαθέτει σήμερα συμμετοχές σε περισσότερες από 7.200 επιχειρήσεις παγκοσμίως. Μεταξύ των μεγαλύτερων τοποθετήσεών του συγκαταλέγονται οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί Nvidia, Microsoft, Apple, Alphabet, Amazon και Meta Platforms.
Η αυξημένη βαρύτητα αυτών των εταιρειών στους διεθνείς χρηματιστηριακούς δείκτες καθιστά τις επιδόσεις του ταμείου ολοένα περισσότερο εξαρτημένες από τις διακυμάνσεις των μετοχών τεχνολογίας και των επιχειρήσεων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Παρά τη θετική συνολική απόδοση των μετοχικών επενδύσεων, οι διαφορές μεταξύ των επιμέρους κλάδων ήταν σημαντικές. Οι εταιρείες ενέργειας εμφάνισαν τις υψηλότερες αποδόσεις κατά το τρίτο τρίμηνο, ενώ αντίθετα οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και ο κλάδος ακινήτων επηρεάστηκαν αρνητικά από την άνοδο των επιτοκίων.
Κέρδη 7,5% στις υποδομές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Διαφορετική ήταν η εικόνα στις εναλλακτικές επενδύσεις του ταμείου, όπου καταγράφηκαν θετικές αποδόσεις. Ειδικότερα, το χαρτοφυλάκιο μη εισηγμένων ακινήτων εμφάνισε απόδοση 0,4%, ενώ οι επενδύσεις σε μη εισηγμένες υποδομές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας απέδωσαν 7,5%.
Η επίδοση των ενεργειακών υποδομών ξεχώρισε σε μια περίοδο κατά την οποία τόσο οι μετοχές όσο και τα ομόλογα αντιμετώπισαν πιέσεις, καταδεικνύοντας τη σημασία της διαφοροποίησης των επενδύσεων.
Μείωση της αξίας
Η συνολική αξία του κρατικού επενδυτικού ταμείου μειώθηκε κατά 670 δισ. νορβηγικές κορώνες στη διάρκεια του τρίτου τριμήνου. Η μεγαλύτερη επίδραση προήλθε από την ενίσχυση του νορβηγικού νομίσματος, η οποία περιόρισε κατά 472 δισ. κορώνες την αποτίμηση των επενδύσεων που είναι εκφρασμένες σε ξένα νομίσματα.
Παράλληλα, οι επενδυτικές απώλειες ανήλθαν σε 278 δισ. κορώνες, ενώ οι νέες εισροές κεφαλαίων, ύψους 80 δισ. κορωνών, αντιστάθμισαν μέρος της υποχώρησης.
Αλλαγές και στο πλαίσιο ηθικών επενδύσεων
Τα οικονομικά αποτελέσματα δημοσιοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία στη Νορβηγία βρίσκεται σε εξέλιξη ευρύτερη συζήτηση για την αναθεώρηση των κανόνων που διέπουν τις επενδύσεις του ταμείου. Η αντιπαράθεση εντάθηκε μετά τις επικρίσεις για συμμετοχές σε εταιρείες που συνδέονται με τον πόλεμο στη Γάζα, αναδεικνύοντας ερωτήματα σχετικά με τα κριτήρια αποκλεισμού επιχειρήσεων από το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο.
Επιτροπή που συγκροτήθηκε από τη νορβηγική κυβέρνηση κατέθεσε μέσα στον Οκτώβριο προτάσεις για τη διαμόρφωση νέου πλαισίου ηθικών επενδύσεων, οι οποίες έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να παρουσιάσει τις τελικές της εισηγήσεις στο Κοινοβούλιο την άνοιξη του 2027.
