Την επαναφορά των συζητήσεων για τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητεί η Κύπρος, με τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη να απευθύνει σχετική επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του POLITICO, το οποίο επικαλείται επιστολή με ημερομηνία 20 Οκτωβρίου, ο Κύπριος πρόεδρος υπογραμμίζει τη σημασία της συγκεκριμένης πρόβλεψης για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
«Δεν μπορώ να τονίσω περισσότερο τη σημασία αυτής της διάταξης για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της, ιδιαίτερα σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας», αναφέρει ο Νίκος Χριστοδουλίδης στην επιστολή του.
Επισημαίνει δε ότι, δεδομένης της σοβαρότητας των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, η Κύπρος θα χαιρετούσε την επανέναρξη των συζητήσεων στα αρμόδια προπαρασκευαστικά όργανα. Ζητά, μάλιστα, ενημέρωση για τις προτάσεις που βρίσκονται υπό εξέταση, καθώς και για το χρονοδιάγραμμα των επόμενων βημάτων.
Τι προβλέπει το άρθρο 42.7
Το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας προβλέπει ότι, σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά κράτους-μέλους της ΕΕ, τα υπόλοιπα κράτη έχουν υποχρέωση να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που διαθέτουν.
Η συζήτηση για την ενεργοποίηση και την πρακτική εφαρμογή της ρήτρας έχει αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της επιδείνωσης του διεθνούς περιβάλλοντος ασφαλείας. Στους παράγοντες που εντείνουν τις ανησυχίες της Ευρώπης περιλαμβάνονται η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι υβριδικές απειλές κατά ευρωπαϊκών κρατών και υποδομών, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και οι πιέσεις στις διατλαντικές σχέσεις υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Η κυπριακή προεδρία και τα drones στο Ακρωτήρι
Το ζήτημα είχε βρεθεί ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, όταν η Κύπρος ασκούσε την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Η προτεραιότητα αυτή αποκτούσε ιδιαίτερη σημασία μετά την επίθεση με ιρανικά drones κατά βρετανικής βάσης σε κυπριακό έδαφος τον Μάρτιο.
Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, η ΕΕ είχε πραγματοποιήσει ασκήσεις για να εξετάσει πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.
Ωστόσο, έκτοτε το θέμα έχει υποχωρήσει στην ευρωπαϊκή ατζέντα, καθώς το ενδιαφέρον των κρατών-μελών έχει στραφεί στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, καθώς και στην εξεύρεση πρόσθετων πόρων για τη στήριξη της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο τον οποίο επικαλείται το Politico, το άρθρο 42.7 δεν έχει προγραμματιστεί να συζητηθεί σε κάποια από τις προσεχείς συνόδους κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.
