Οι καύσωνες στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 50.000 ανθρώπους σε ευρωπαϊκές πόλεις και κωμοπόλεις αυτό το καλοκαίρι, σύμφωνα με εκτιμήσεις που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή, 23/10, από επιστήμονες στο Λονδίνο και πρόκειται για στοιχεία που έχουν υποβληθεί σε επιστημονική αξιολόγηση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των NYT, ο αριθμός αυτός είναι τριπλάσιος από εκείνον των ανθρώπων που θα είχαν χάσει τη ζωή τους εάν η ανθρωπότητα δεν είχε προκαλέσει υπερθέρμανση του πλανήτη μέσω της καύσης πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, ανέφεραν οι ερευνητές. Οι εκτιμήσεις τους υποδεικνύουν ότι οι καύσωνες του φετινού καλοκαιριού ήταν, μακράν, οι πιο φονικοί στην Ευρώπη κατά τον τρέχοντα αιώνα.
Τα ευρήματα, τα οποία παρουσιάζονται αναλυτικά σε δύο μελέτες στο περιοδικό Nature Health, βασίζονται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που επηρεάζουν τους κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με τη ζέστη σε συγκεκριμένες τοποθεσίες, όπως τα δημογραφικά στοιχεία, οι κοινωνικοοικονομικοί δείκτες και η διαθεσιμότητα υπηρεσιών υγείας.
Οι εκτιμήσεις δεν βασίζονται σε επίσημες αναφορές θανάτων. Οι κυβερνήσεις συνήθως καταγράφουν τους θανάτους που οφείλονται σε θερμοπληξία, αλλά όχι απαραίτητα εκείνους που προκύπτουν από καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις, οι οποίες επιδεινώνονται από τις ακραίες θερμοκρασίες. Αυτό σημαίνει ότι ο πραγματικός απολογισμός των θανάτων κατά τη διάρκεια ενός κύματος καύσωνα συχνά υποεκτιμάται.
Οι θόλοι θερμότητας που έπληξαν την Ευρώπη
Μεγάλες περιοχές της Ευρώπης βίωσαν φέτος το καλοκαίρι μια σειρά από «θερμικούς θόλους» (heat domes) — εκτεταμένα μετεωρολογικά συστήματα που εγκλωβίζουν τη ζέστη για πολλές συνεχόμενες ημέρες. Η επιπλέον θερμότητα που παγιδεύεται γύρω από τη Γη λόγω των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου επιτρέπει στις θερμοκρασίες, κατά τη διάρκεια τέτοιων φαινομένων, να φτάνουν σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα, αυξάνοντας τους κινδύνους για την υγεία.
«Ακόμη και σε ένα κλίμα προ-βιομηχανικής εποχής, για ορισμένα από αυτά τα κύματα καύσωνα, θα αναμέναμε υψηλά ποσοστά θνησιμότητας», δήλωσε η Clair Barnes, κλιματολόγος στο Imperial College του Λονδίνου και επικεφαλής συντάκτρια και των δύο μελετών. «Ωστόσο, η θνησιμότητα αυτή αυξήθηκε σημαντικά εξαιτίας της ανθρωπογενούς θέρμανσης, η οποία προέρχεται κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων».
Οι θερμοκρασίες σημείωσαν επανειλημμένα ακραία επίπεδα σε πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις αυτό το καλοκαίρι, εκθέτοντας τους εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους σε επικίνδυνες συνθήκες και αναγκάζοντας εκατομμύρια άλλους ανθρώπους να αναζητούν απεγνωσμένα κάποια ανακούφιση. Οι συνθήκες που θύμιζαν καμίνι τροφοδότησαν τις μεγαλύτερες δασικές πυρκαγιές της σύγχρονης ιστορίας στη Γαλλία και την Ισπανία, αναγκάζοντας 300.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Συνολικά, επρόκειτο για το θερμότερο καλοκαίρι που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη, και το τρίτο θερμότερο για την ήπειρο στο σύνολό της.
Καύσωνας στην Ευρώπη © EPA
Οι συντάκτες των νέων μελετών υποστηρίζουν ότι αυτές οι πόλεις και οι κωμοπόλεις αντιστοιχούν περίπου στο 40% του συνολικού πληθυσμού των εν λόγω χωρών, ωστόσο δεν είναι απαραίτητα αντιπροσωπευτικές για το σύνολο της Ευρώπης. Οι ερευνητές τις επέλεξαν επειδή είχαν πρόσβαση στα απαραίτητα δεδομένα για την εκτίμηση της θνησιμότητας που σχετίζεται με τη ζέστη, για κάθε καλοκαίρι από το 2000 και μετά.
Εκτίμηση για 50.391 θανάτους σε πόλεις και κωμοπόλεις εξαιτίας της σφοδρής ζέστης για μεγάλα διαστήματα
Η εκτίμηση των επιστημόνων για 50.391 θανάτους σε αυτές τις πόλεις και κωμοπόλεις κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού υποδηλώνει μια σημαντική αύξηση των απωλειών σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Η ζέστη προκάλεσε τον θάνατο περίπου 29.480 ανθρώπων το 2022 —το δεύτερο πιο φονικό καλοκαίρι— και 28.462 ανθρώπων το καλοκαίρι του 2003, όταν τα καταστροφικά κύματα καύσωνα προκάλεσαν έντονη ανησυχία σχετικά με την ετοιμότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή.
Προκειμένου να αξιολογήσουν τον ρόλο της ανθρωπογενούς θέρμανσης στη θνησιμότητα που οφείλεται στη ζέστη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αρχικά υπολογιστικά μοντέλα του κλίματος, προσομοιώνοντας τις καλοκαιρινές θερμοκρασίες σε έναν κόσμο που δεν είχε θερμανθεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα —δηλαδή από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου. Στη συνέχεια, υπολόγισαν τον αριθμό των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη σε ολόκληρη την Ευρώπη, στο πλαίσιο αυτού του υποθετικού, ψυχρότερου κόσμου.
Ο κύριος λόγος για τη φετινή εκτιμώμενη αύξηση της θνησιμότητας είναι, πολύ απλά, η ένταση της φετινής ζέστης, η οποία έπληξε μεγάλες περιοχές της ηπείρου με ασυνήθιστη σφοδρότητα και για μεγάλα χρονικά διαστήματα, δήλωσε ο Γαρύφαλλος Κωνσταντινουδής, επιστήμονας με ειδίκευση στη μελέτη του κλίματος στο Imperial, ο οποίος συμμετείχε στις νέες μελέτες.
Ο εκτιμώμενος αριθμός των θανάτων ήταν σημαντικά υψηλότερος φέτος το καλοκαίρι σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την αύξηση του αστικού πληθυσμού, ανέφερε ο Δρ. Κωνσταντινουδής. Αυτό υποδηλώνει ότι η αύξηση που παρατηρήθηκε δεν οφείλεται σε δημογραφικές μεταβολές.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δίνουν πλέον μεγαλύτερη προσοχή στους κινδύνους που ενέχουν οι ακραία υψηλές θερμοκρασίες. Μια ένδειξη, σύμφωνα με τον Δρ. Barnes, είναι το γεγονός ότι οι υγειονομικές αρχές σε διάφορες χώρες —μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ισπανία— έχουν αρχίσει να δημοσιεύουν εκτιμήσεις για τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, ακόμη και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
