Οι ψηφοφόροι στην Καλιφόρνια ετοιμάζονται να αποφασίσουν για τη θέσπιση ενός ιστορικού μέτρου, της Πρότασης 40 (Proposition 40), η οποία προβλέπει την επιβολή της πρώτης στον κόσμο εφάπαξ φορολογίας ύψους 5% στην καθαρή περιουσία των δισεκατομμυριούχων της Πολιτείας.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία στοχεύει στη συγκέντρωση περίπου 100 δισ. δολαρίων, προκειμένου να καλυφθούν οι περικοπές της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης στο σύστημα υγείας, τις οποίες προκάλεσε η φορολογική και μεταρρυθμιστική πολιτική του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η Καλιφόρνια διαθέτει την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και φιλοξενεί πάνω από 200 υπερπλούσιους κατοίκους, μεταξύ των οποίων η Όπρα Ουίνφρεϊ, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, η Κιμ Καρντάσιαν, ο Τζορτζ Λούκας και ο Τζένσεν Χουάνγκ.
Παράλληλα, η Πολιτεία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό αστέγων στη χώρα και ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα πλούτου, γεγονός που τροφοδοτεί ένα ισχυρό λαϊκό αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη.
Όπως επισημαίνει ο Φραντσέσκο Τρέμπι, καθηγητής δημόσιας πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ «πιστεύω ότι αυτή είναι η πρώτη φορολόγηση δισεκατομμυριούχων – δηλαδή ένας φόρος περιουσίας που στοχεύει σε ένα εξαιρετικά ακραίο ποσοστό της κατανομής του πλούτου».
Ο ίδιος προσθέτει ότι το κίνητρο πίσω από αυτό το μέτρο είναι «ένα συναίσθημα κατά των ελίτ και κατά του συστήματος», τονίζοντας πως «ουσιαστικά δεν πρόκειται μόνο για την Πρόταση 40, αλλά για την προσπάθεια επαναφοράς μιας ισορροπίας».
Από την πλευρά των υποστηρικτών, η Σουζάν Χιμένεθ, διευθύντρια προσωπικού της ένωσης εργαζομένων στην υγεία SEIU-UHW West, υπογραμμίζει την κρισιμότητα της κατάστασης: «Αν δεν κάνουμε τίποτα, θα δούμε την κατάρρευση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, ενώ προσπαθούμε να βρούμε μια μακροπρόθεσμη λύση για τη χρηματοδότησή του».
Παράλληλα, ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, που πραγματοποίησε εκστρατεία υπέρ του μέτρου, ανέφερε σε ομιλία του: «Πιστεύουν, όπως οι μονάρχες του 19ου αιώνα, ότι έχουν θεόσταλτο δικαίωμα να κυβερνούν. Έχουν όλο τον πλούτο, έχουν όλη την εξουσία, και ποιος στο καλό νομίζετε ότι είστε εσείς που τους αμφισβητείτε; Λοιπόν, πιστεύω ότι στις 3 Νοεμβρίου θα λάβουν ένα πολύ ισχυρό μάθημα».
Οι αντιδράσεις
Ωστόσο, η Πρόταση 40 έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις και πολιτικό διχασμό.
Ο απερχόμενος Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, εκφράζει έντονες επιφυλάξεις, προειδοποιώντας ότι η φορολόγηση θα οδηγήσει σε φυγή κεφαλαίων και απώλεια κρίσιμων τακτικών φορολογικών εσόδων.
Ήδη, τουλάχιστον έξι δισεκατομμυριούχοι, ανάμεσα στους οποίους οι ιδρυτές της Google Λάρι Πέιτζ και Σέργκεϊ Μπριν, ο επενδυτής Πίτερ Θιλ, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Uber Τράβις Καλάνικ και ο Ντον Χάνκι, έχουν μεταφέρει τη διαμονή τους εκτός Πολιτείας.
Ο Ντον Χάνκι δήλωσε χαρακτηριστικά: «Πιστεύω ότι έχουμε δημιουργήσει πολλές θέσεις εργασίας στην Καλιφόρνια. Έχουμε μερικές χιλιάδες ανθρώπους που εργάζονται για εμάς και διαθέτουμε πρόγραμμα συμμετοχής στα κέρδη. Και πρέπει να φύγω από την Πολιτεία», συμπληρώνοντας ότι το μέτρο τον έκανε να νιώσει «λίγο σαν να μην ήταν επιθυμητός».
Παράλληλα, ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, ο οποίος ενδέχεται να επιβαρυνθεί με έως και 12,5 δισ. δολάρια, εξέτασε το ενδεχόμενο μεταφοράς της κατοικίας του. Για να εμποδίσει την αποχώρησή του, η εταιρεία ενέκρινε νέα συμφωνία μετοχών.
Αντίθετα, ορισμένοι υπερπλούσιοι, όπως ο Τομ Στάγερ και ο επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, υποστηρίζουν το μέτρο. Ο Τζένσεν Χουάνγκ δήλωσε σχετικά: «Δεν με πειράζει να πληρώνω φόρους. Όσο περισσότερα βγάζεις, τόσο περισσότερους φόρους πληρώνεις. Είμαι εντάξει με αυτό. Είμαι το απόλυτο αμερικανικό όνειρο».
Ειδικοί σε θέματα οικονομικής πολιτικής, όπως ο Δρ Κρίστιαν Νίμιτς από το Ινστιτούτο Οικονομικών Υποθέσεων, προειδοποιούν ότι οι φόροι περιουσίας συχνά δημιουργούν διοικητικά εμπόδια, καταστέλλουν τις επενδύσεις και τελικά αποδίδουν λιγότερα έσοδα από τα αναμενόμενα. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το μέτρο συγκεντρώνει 45% υπέρ, 42% κατά και 13% αναποφάσιστους, καθιστώντας το αποτέλεσμα της κάλπης οριακό.
