Η Ρωσία επιτρέπει προσωρινά σε εγχώριες επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν κέντρα δεδομένων (data centers) εκτός της επικράτειάς της, μετά τις ουκρανικές επιθέσεις που έπληξαν εγκαταστάσεις της Yandex, του μεγαλύτερου τεχνολογικού ομίλου της χώρας.
Η απόφαση αποτυπώνει την αυξανόμενη σημασία των ψηφιακών υποδομών για τη λειτουργία της ρωσικής οικονομίας, αλλά και την ευπάθειά τους απέναντι σε στρατιωτικά πλήγματα.
Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, υπέγραψε σήμερα Δευτέρα, 2 Νοεμβρίου, διάταγμα που επιτρέπει την αξιοποίηση υπολογιστικής ισχύος από εγκαταστάσεις στο εξωτερικό.
Η δυνατότητα αυτή δεν θα είναι ανεξέλεγκτη, καθώς κάθε σχετική χρήση θα απαιτεί προηγούμενη έγκριση από κυβερνητική υποεπιτροπή και την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας (FSB).
Η ρύθμιση έχει προσωρινό χαρακτήρα και δημιουργεί έναν μηχανισμό έκτακτης πρόσβασης σε υποδομές που βρίσκονται εκτός ρωσικών συνόρων, όταν η εγχώρια διαθέσιμη χωρητικότητα δεν επαρκεί ή αντιμετωπίζει προβλήματα.
Υποχρεωτικό απόθεμα χωρητικότητας 10%
Το προεδρικό διάταγμα περιλαμβάνει και πρόσθετες υποχρεώσεις για τους ιδιωτικούς διαχειριστές data centers στη Ρωσία.
Συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διατηρούν σε εφεδρεία το 10% της διαθέσιμης υπολογιστικής τους χωρητικότητας. Το απόθεμα αυτό προορίζεται να λειτουργεί ως μηχανισμός ασφαλείας σε περίπτωση διακοπών, τεχνικών προβλημάτων ή έκτακτων αναγκών.
Παράλληλα, το υπουργείο Ψηφιακής Ανάπτυξης της Ρωσίας αναλαμβάνει να πραγματοποιήσει έλεγχο της συνολικής διαθέσιμης χωρητικότητας στα εγχώρια κέντρα δεδομένων. Η απογραφή αποσκοπεί στην καταγραφή των πραγματικών δυνατοτήτων της χώρας και στην καλύτερη διαχείριση των διαθέσιμων υπολογιστικών πόρων.
Στο στόχαστρο τρεις εγκαταστάσεις της Yandex
Η κυβερνητική απόφαση έρχεται μετά από σειρά ουκρανικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη τον Οκτώβριο, οι οποίες έπληξαν τρία data centers της Yandex.
Τα πλήγματα προκάλεσαν προσωρινές διακοπές σε ορισμένες υπηρεσίες της εταιρείας, επηρεάζοντας μεταξύ άλλων και επιχειρηματικούς πελάτες που βασίζονται στις ψηφιακές της υποδομές.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν στη λειτουργία των εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, η Yandex αναγκάστηκε να μεταφέρει και τους τρεις υπερυπολογιστές της σε νέες τοποθεσίες, προκειμένου να περιορίσει τους κινδύνους από ενδεχόμενες νέες επιθέσεις.
Η στρατηγική σημασία των υποδομών της Yandex
Η Yandex αποτελεί τον μεγαλύτερο τεχνολογικό όμιλο της Ρωσίας και διαχειρίζεται ένα ευρύ φάσμα ψηφιακών υπηρεσιών.
Στη δραστηριότητά της περιλαμβάνονται μηχανή αναζήτησης, υπηρεσίες μετακίνησης και μεταφοράς επιβατών, ηλεκτρονικό εμπόριο, υπολογιστικό νέφος (cloud computing) και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Η εξάρτηση επιχειρήσεων και καταναλωτών από αυτές τις υπηρεσίες καθιστά τη διαθεσιμότητα των data centers κρίσιμο ζήτημα για την οικονομική δραστηριότητα.
Η δυνατότητα χρήσης ξένων υποδομών προσφέρει στη Μόσχα μια πρόσθετη επιλογή για τη διατήρηση της λειτουργίας ψηφιακών υπηρεσιών σε περιόδους κρίσης. Ταυτόχρονα, όμως, η υποχρεωτική έγκριση από κυβερνητικούς φορείς και την FSB δείχνει ότι η πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ εκτός Ρωσίας θα παραμείνει υπό αυστηρό κρατικό έλεγχο.
Η νέα ρύθμιση αναδεικνύει έτσι ένα κρίσιμο ζήτημα για τη ρωσική τεχνολογική βιομηχανία: την προστασία των εγχώριων ψηφιακών υποδομών και τη διασφάλιση εναλλακτικών δυνατοτήτων λειτουργίας όταν αυτές γίνονται στόχος στρατιωτικών επιχειρήσεων.
