Με το πρώτο πανεθνικό δημοψήφισμα για σοβαρά θέματα που απασχολούν την αμερικανική κοινωνία όπως η ακρίβεια, οι δασμοί και η οικονομία, η μετανάστευση, οι δύο πόλεμοι σε Ουκρανία και Ιράν, ισοδυναμούν οι σημερινές ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Εδώ και δύο μήνες, ο πρόεδρος Τραμπ απευθύνει σταθερά την ίδια έκκληση: Να θεωρήσουν οι ψηφοφόροι ότι και ο ίδιος βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο.
Οι προεκλογικές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα υπάρξει σκληρή ετυμηγορία από του ψηφοφόρους και ενδεχομένως σημαντικές εκλογικές ήττες για τον Τραμπ. Θεωρούν ευρέως αναμενόμενη την απώλεια του ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων απο τους Ρεπουμπλικάνους όπως και την απώλεια της Γερουσίας
Οι Δημοκρατικοί επιχείρησαν να διαμορφώσουν την προεκλογική τους εκστρατεία γύρω από την οργή για τις υψηλές τιμές που έχουν προκαλέσει οι δασμοί και ο πόλεμος, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να μειωθεί το κόστος ζωής.
Οι Ρεπουμπλικανοί, με επικεφαλής τον Τραμπ, δυσκολεύτηκαν να διατυπώσουν ένα πειστικό αντίλογο με θετικό περιεχόμενο, καθώς ο πρόεδρος υποβάθμιζε τις ανησυχίες για την οικονομία και εξέπεμπε συχνά ένα αποσπασματικό και ασύνδετο μήνυμα.
Η αμερικανική πολιτική, βεβαίως, επιφυλάσσει πάντοτε εκπλήξεις. Παρότι οι Ρεπουμπλικανοί είχαν επιδόσεις κατώτερες των προσδοκιών και στις δύο προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές της εποχής Τραμπ, ο πρόεδρος έχει αποδείξει την ικανότητά του να κινητοποιεί τους πιο πιστούς υποστηρικτές του.
Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος μόλις τριών εδρών στη Βουλή των Αντιπροσώπων για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία.
Στη Γερουσία, όμως, το εγχείρημα είναι πολύ δυσκολότερο: πρέπει να διατηρήσουν όλες τις έδρες που ήδη κατέχουν και να αποσπάσουν τουλάχιστον τέσσερις από τους Ρεπουμπλικανούς.
Διεκδικούν έδρες σε πολιτείες όπως το Τέξας, το οποίο δεν έχει εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από το 1988, και το Κάνσας, όπου κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί από το 1932.
Επιπλέον, εάν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να αποσπάσουν τουλάχιστον δύο θέσεις κυβερνητών από τους Ρεπουμπλικανούς, θα αποκτήσουν την πλειοψηφία των κυβερνητών των αμερικανικών πολιτειών για πρώτη φορά από το 2010.
Τότε, η αντίδραση εναντίον του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα είχε προκαλέσει ένα εκλογικό κύμα υπέρ των Ρεπουμπλικανών, το οποίο διαμόρφωσε έκτοτε σε σημαντικό βαθμό την αμερικανική πολιτική.
Οι κάλπες θα αρχίσουν να κλείνουν στις 18:00 ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, δηλαδή στη 01:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ώρα Ελλάδας.
Τα αποτελέσματα που θα ακολουθήσουν θα διαμορφώσουν την πορεία της χώρας τουλάχιστον για τα επόμενα δύο χρόνια και ενδεχομένως για πολύ περισσότερο.
Ακολουθούν έξι βασικά ζητήματα που αξίζει να παρακολουθήσουμε καθώς ολοκληρώνεται η ψηφοφορία.
1. Πόσο βαθιά στα προπύργια των Ρεπουμπλικανών μπορούν να διεισδύσουν οι Δημοκρατικοί;
Αρκεί να δει κανείς πού εντοπίζονταν οι αμφίρροπες αναμετρήσεις κατά τις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας.
Στο παραδοσιακά ρεπουμπλικανικό Κάνσας και στο Οχάιο, οι αναμετρήσεις για τη Γερουσία είναι οριακές.
Οι Δημοκρατικοί διεκδικούν με σοβαρές αξιώσεις έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπως εκείνη στο βόρειο τμήμα της πολιτείας της Νέας Υόρκης, την οποία εγκαταλείπει η βουλευτής Elise Stefanik. Πρόκειται για μια περιφέρεια όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διαφορά 21 ποσοστιαίων μονάδων μόλις πριν από δύο χρόνια.
Οι αναμετρήσεις για τη θέση του κυβερνήτη είναι επίσης αμφίρροπες σε συντηρητικές πολιτείες όπως η Φλόριντα, η Νεμπράσκα και η Οκλαχόμα.
Στην τελευταία, ο κυβερνήτης του Κεντάκι Andy Beshear, πρόεδρος της Ένωσης Δημοκρατικών Κυβερνητών, συμμετείχε το βράδυ της Δευτέρας σε προεκλογικές συγκεντρώσεις υπέρ του υποψηφίου του κόμματος.
Ο τελευταίος Δημοκρατικός υποψήφιος για την προεδρία που κατάφερε να κερδίσει έστω και μία κομητεία στην Οκλαχόμα ήταν ο Αλ Γκορ, το 2000.
Το Σαββατοκύριακο, οι Ρεπουμπλικανοί έσπευσαν να διοχετεύσουν χρήματα στην αναμέτρηση για τη Γερουσία στη Λουιζιάνα, η οποία μέχρι τότε δεν θεωρούνταν ανταγωνιστική.
Και τα δύο κόμματα κατεύθυναν επίσης την τελευταία στιγμή χρηματοδότηση στις αναμετρήσεις για τη Γερουσία στο Μισισίπι και στη Νότια Καρολίνα, πολιτείες που παρέμεναν εκτός της εκλογικής εμβέλειας των Δημοκρατικών εδώ και μία γενιά.
Καθώς οι Δημοκρατικοί αναμένεται ευρέως να κερδίσουν αναμετρήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων σε ορισμένες παραδοσιακά ρεπουμπλικανικές περιφέρειες και απειλούν να αποσπάσουν έδρες της Γερουσίας ακόμη και σε βαθιά συντηρητικές πολιτείες, το ερώτημα είναι πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν μέσα στην εκλογική επικράτεια των Ρεπουμπλικανών.
2. Πόσο οργισμένοι είναι οι ψηφοφόροι με τη διαχείριση της οικονομίας από τον Τραμπ;
Αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τους ψηφοφόρους είναι εάν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά στις καθημερινές τους ανάγκες.
Οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι είναι εξοργισμένοι με τις υψηλές τιμές που έχουν προκαλέσει οι δασμοί και ο πόλεμος που διέταξε ο Τραμπ.
Ο πρόεδρος πέρασε την παραμονή των εκλογών μιλώντας για τις παρεμβάσεις που πραγματοποίησε στη διακοσμητική λίμνη Reflecting Pool στην Ουάσιγκτον.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ορισμένες από τις πιο αξιομνημόνευτες ατάκες του στις προεκλογικές συγκεντρώσεις αφορούσαν τη σωματική διάπλαση Ρεπουμπλικανών υποψηφίων για τη Γερουσία.
Τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Οι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι που έχουν διαμορφώσει την πολιτική τους ταυτότητα κατ’ εικόνα του δυσκολεύονται να πείσουν τους ψηφοφόρους ότι μπορούν να λειτουργήσουν ανεξάρτητα.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι Ρεπουμπλικανοί δεν έχουν καν προσπαθήσει να υποστηρίξουν ότι η οικονομία βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Αντίθετα, επιχείρησαν να αλλάξουν την ατζέντα της συζήτησης.
Στην αναμέτρηση για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, ο πρώην βουλευτής Mike Rogers προσπάθησε να τοποθετήσει στο επίκεντρο της εκστρατείας τη μουσουλμανική πίστη και το οικογενειακό υπόβαθρο του Δημοκρατικού αντιπάλου του, δρος Abdul El-Sayed.
Στο Τέξας, οι ψηφοφόροι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με καταιγισμό διαφημίσεων των Ρεπουμπλικανών σχετικά με παλαιότερες δηλώσεις του James Talarico, υποψηφίου των Δημοκρατικών για τη Γερουσία, για τα δικαιώματα των διεμφυλικών ατόμων.
Και στο Μέιν, η γερουσιαστής Susan Collins προσπαθεί να πείσει τους ψηφοφόρους ότι η πολυετής εμπειρία και η ισχυρή θέση που έχει αποκτήσει έπειτα από τέσσερις θητείες στη Γερουσία εξυπηρετούν καλύτερα τα συμφέροντα της πολιτείας της.
3. Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τη Βουλή, πόσο μεγάλη θα είναι η πλειοψηφία τους;
Ενδέχεται να γνωρίζουμε σχετικά νωρίς το βράδυ τι είδους εκλογική αναμέτρηση θα αποδειχθεί αυτή για τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Στην Ιντιάνα και στο ανατολικό μισό του Κεντάκι, οι κάλπες κλείνουν στις 18:00 ώρα Ανατολικής Ακτής.
Υπάρχουν αμφίρροπες αναμετρήσεις στην 6η εκλογική περιφέρεια του Κεντάκι, την οποία ο Τραμπ είχε κερδίσει με διαφορά 15 μονάδων το 2024, και στην 5η περιφέρεια της Ιντιάνα, όπου είχε επικρατήσει με διαφορά 17 μονάδων.
Και οι δύο αναμετρήσεις θα προσφέρουν μερικές από τις πρώτες ενδείξεις για το πώς διαμορφώνεται ο ευρύτερος εκλογικός χάρτης.
Πρόκειται για περιφέρειες που συνδυάζουν αγροτικούς και προαστιακούς πληθυσμούς και συνήθως θεωρούνται ασφαλείς για τους Ρεπουμπλικανούς.
Υπάρχουν δεκάδες παρόμοιες περιφέρειες σε ολόκληρη τη χώρα.
Η 2η εκλογική περιφέρεια της Νεβάδα περιλαμβάνει το Ρίνο και το αγροτικό βόρειο μισό της πολιτείας.
Ο Τραμπ είχε κερδίσει εκεί με διαφορά 14 μονάδων. Δεν πρόκειται για μια περιοχή όπου οι Δημοκρατικοί συνήθως έχουν σοβαρές πιθανότητες επικράτησης.
Φέτος, όμως, οι Δημοκρατικοί διαθέτουν έναν ισχυρό υποψήφιο, ο εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός βουλευτής αποχωρεί, ενώ ο υποψήφιος του κόμματός του θεωρείται αδύναμος.
Παράλληλα, ένας τρίτος υποψήφιος, που θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά το αποτέλεσμα, εμφανίζεται έτοιμος να αποσπάσει συντηρητικές ψήφους με τη βοήθεια των Δημοκρατικών.
Περιφέρειες όπως αυτές θα καθορίσουν πόσο μεγάλη κοινοβουλευτική άνεση θα μπορούσαν να διαθέτουν οι Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων όταν αναλάβουν καθήκοντα τα νέα μέλη της, τον Ιανουάριο.
4. Ποιες θα είναι οι συνέπειες της εθνικής σύγκρουσης για την αναχάραξη των εκλογικών περιφερειών;
Ξεκινώντας από το Τέξας το περασμένο καλοκαίρι, πολιτείες που ελέγχονται από τους Ρεπουμπλικανούς άρχισαν να επανασχεδιάζουν τα όρια των εκλογικών περιφερειών για το Κογκρέσο, επιχειρώντας να εξασφαλίσουν περισσότερες έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων για το κόμμα τους.
Οι νέοι εκλογικοί χάρτες βασίστηκαν στην υπόθεση ότι το εκλογικό σώμα του 2026 θα έμοιαζε σε κάποιον βαθμό με εκείνο που οδήγησε τον Τραμπ στη νίκη το 2024.
Αυτό δεν φαίνεται να ισχύει.
Οι Λατίνοι ψηφοφόροι έχουν στραφεί εναντίον του Τραμπ, μεταβάλλοντας τους πολιτικούς συσχετισμούς στο νότιο Τέξας και στη νότια Φλόριντα, όπου οι Ρεπουμπλικανοί προσπάθησαν να κατοχυρώσουν εκλογικά πλεονεκτήματα.
Οι ψηφοφόροι των αγροτικών περιοχών είναι εξοργισμένοι με την τιμή του ντίζελ.
Και τα στοιχεία της πρόωρης ψηφοφορίας υποδηλώνουν ότι οι μαύροι ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες σε εξαιρετικά μεγάλους αριθμούς.
Το αποτέλεσμα είναι ότι εκλογικές περιφέρειες που σχεδιάστηκαν με ρητό στόχο να περάσουν στα χέρια των Ρεπουμπλικανών φιλοξενούν πλέον αμφίρροπες αναμετρήσεις.
Στο Τέξας, στη Φλόριντα, στο Τενεσί και στη Βόρεια Καρολίνα, οι αναμετρήσεις γίνονται ολοένα και πιο οριακές σε περιφέρειες τις οποίες ο Τραμπ θα είχε κερδίσει με διψήφια διαφορά εάν υπήρχαν με τα σημερινά τους όρια το 2024.
Την ίδια ώρα, στην Καλιφόρνια, οι ψηφοφόροι ενέκριναν ένα σχέδιο που αποσκοπεί στην εξασφάλιση πέντε εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων για τους Δημοκρατικούς.
Η αναχάραξη των εκλογικών περιφερειών δεν φαίνεται να έχει θέσει σε κίνδυνο καμία από τις έδρες του κόμματος στην πολιτεία.
Η έκβαση όλων αυτών των αναμετρήσεων ενδέχεται να έχει συνέπειες πέρα από τον άμεσο έλεγχο της Βουλής.
Αρκετές πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο νέας αναχάραξης των εκλογικών τους περιφερειών πριν από τις εκλογές του 2028.
Εάν οι νέοι χάρτες της φετινής χρονιάς αποδειχθούν μπούμερανγκ για όσους τους σχεδίασαν, αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την επιθετικότητα με την οποία θα κινηθούν όσοι αναλάβουν την αναχάραξη των περιφερειών την επόμενη χρονιά.
5. Τι γίνεται με τα τεράστια ποσά που διαθέτουν οι Ρεπουμπλικανοί;
Ο Elon Musk δαπάνησε τουλάχιστον 474 εκατομμύρια δολάρια για να στηρίξει τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές.
Οι τέσσερις επόμενοι μεγαλύτεροι χρηματοδότες υποστηρίζουν επίσης τους Ρεπουμπλικανούς.
Και ο Τραμπ διέθετε ένα εκλογικό ταμείο χωρίς αντίπαλο.
Εάν οι Ρεπουμπλικανοί διαψεύσουν τις προσδοκίες, αυτό θα οφείλεται, τουλάχιστον εν μέρει, στο οικονομικό πλεονέκτημα που είχαν οικοδομήσει πολύ πριν οι εκλογικές αναμετρήσεις γίνουν αμφίρροπες κατά τις τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής εκστρατείας.
Την ίδια στιγμή, στελέχη των Δημοκρατικών που συμμετέχουν στις αναμετρήσεις για τη Βουλή και τη Γερουσία έχουν εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους επειδή δεν διαθέτουν τους οικονομικούς πόρους για να ανταγωνιστούν τους Ρεπουμπλικανούς σε όσες περιφέρειες και πολιτείες θα επιθυμούσαν.
Η αναμέτρηση για τη θέση του κυβερνήτη στο Τέξας, για παράδειγμα, αποτέλεσε πηγή απογοήτευσης για τους Λατίνους Δημοκρατικούς.
Εδώ και εβδομάδες εκφράζουν την οργή τους επειδή το κόμμα δεν επένδυσε περισσότερα στην Gina Hinojosa, βουλευτή στο πολιτειακό κοινοβούλιο, την οποία οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν ισόπαλη ή με μικρή διαφορά πίσω από τον κυβερνήτη Greg Abbott, τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικανό που έχει ήδη υπηρετήσει τρεις θητείες.
Στελέχη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων έχουν αναφερθεί κατ’ ιδίαν σε μια σειρά εκλογικών περιφερειών όπου πιστεύουν ότι θα είχαν πιθανότητες νίκης, εάν διέθεταν περισσότερους οικονομικούς πόρους.
6. Θα πληγούν οι Δημοκρατικοί από τις εσωκομματικές αναταράξεις στις αναμετρήσεις για τη Γερουσία;
Οι αναμετρήσεις για τη Γερουσία σε παραδοσιακά ρεπουμπλικανικές πολιτείες, όπως η Αϊόβα, το Κάνσας, το Μισισίπι, το Οχάιο, το Τέξας και η Νότια Καρολίνα, είναι ανταγωνιστικές εν μέρει επειδή οι Δημοκρατικοί έχουν επιλέξει μια γενικά ισχυρή ομάδα υποψηφίων, οι οποίοι στην πλειονότητά τους απέφυγαν σοβαρά προβλήματα κατά την προεκλογική εκστρατεία.
Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο για τους συνυποψηφίους τους σε πολιτείες που παραδοσιακά υποστηρίζουν τους Δημοκρατικούς.
Στο Μέιν, οι Δημοκρατικοί αντικατέστησαν τον υποψήφιό τους τον Ιούλιο, όταν ο νικητής των προκριματικών εκλογών, Graham Platner, αναγκάστηκε να αποσυρθεί ύστερα από καταγγελία για βιασμό, την οποία ο ίδιος αρνήθηκε.
Το Μίσιγκαν συγκλονίστηκε το σαββατοκύριακο από μια αιφνιδιαστική αλλαγή πολιτικής υποστήριξης.
Η βουλευτής Haley Stevens, η οποία είχε ηττηθεί από τον δρα El-Sayed στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών για τη Γερουσία, εγκατέλειψε το στρατόπεδο του κόμματός της και ανακοίνωσε ότι υποστηρίζει τον Ρεπουμπλικανό αντίπαλό του, Mike Rogers.
Στη Μινεσότα, μια πολιτεία που κλίνει ελαφρώς προς τους Δημοκρατικούς, η αντικυβερνήτης Peggy Flanagan προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τη Γερουσία, παρότι την ακολουθεί η σκιά ενός μεγάλου σκανδάλου απάτης στην πολιτεία και η προεκλογική εκστρατεία της θεωρείται μία από τις πιο αδύναμες του κόμματος.
Υπάρχει επίσης η Αλάσκα, όπου δημοσίευμα των New York Times την περασμένη εβδομάδα σχετικά με αθέμιτες πολιτικές μεθοδεύσεις των Δημοκρατικών προκάλεσε κύμα οργής στους Ρεπουμπλικανούς.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι Δημοκρατικοί επιχείρησαν να βοηθήσουν τη Mary Peltola, υποψήφιά τους για τη Γερουσία, στρατολογώντας έναν δεύτερο υποψήφιο με το όνομα Dan Sullivan για να συμμετάσχει στην εκλογική αναμέτρηση.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών προηγούνται ή διατηρούν μικρό προβάδισμα και στις τέσσερις αυτές αναμετρήσεις.
Ωστόσο, ορισμένες από αυτές —ιδιαίτερα στο Μίσιγκαν και στο Μέιν, όπου η εν ενεργεία Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Susan Collins αποτελεί έναν ιδιαίτερα ισχυρό αντίπαλο— έχουν απαιτήσει περισσότερους πόρους και μεγαλύτερη προσοχή απ’ όση θα επιθυμούσαν οι ηγεσίες των Δημοκρατικών.
