Όμηρος της Βουλγαρίας κρατούνται, σύμφωνα με την πρόεδρο της Βόρειας Μακεδονίας Γκορντάνα Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα, οι ελπίδες της χώρας της για ένταξη στην ΕΕ, καθώς η Σόφια ζητά συνταγματικές αλλαγές για την αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας.
«Είμαστε πρωταθλητές στις αλλαγές του Συντάγματος, 26 φορές, οι περισσότερες τροποποιήσεις μας επιβλήθηκαν», είπε η Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα στο περιθώριο του Euronews Enlargement Summit την Τρίτη.
Στην εξουσία από το 2024, η Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα υποστήριξε ότι δεν μπορούν να επιβληθούν περαιτέρω παραχωρήσεις χωρίς τη στήριξη της κοινής γνώμης.
«Η νομιμοποίησή μου πηγάζει από τους πολίτες και ανήκει σε αυτούς. Άρα πώς μπορώ να σας υποσχεθώ ότι θα αλλάξουμε το Σύνταγμα;» είπε η ηγέτιδα της Βόρειας Μακεδονίας.
Από τη Βόρεια Μακεδονία έχει ζητηθεί να τροποποιήσει το Σύνταγμά της ώστε να συμπεριλάβει ρητά τους Βούλγαρους ανάμεσα στις αναγνωρισμένες κοινότητες της χώρας. Η αλλαγή αυτή συμφωνήθηκε στο πλαίσιο συμβιβασμού για να ξεμπλοκάρει η διαδικασία ένταξης, αλλά έχει συναντήσει αντιδράσεις στα Σκόπια.
Το 2022, η ΕΕ ενέκρινε έναν συμβιβασμό με γαλλική διαμεσολάβηση. Η Βόρεια Μακεδονία συμφώνησε να τροποποιήσει το Σύνταγμα ώστε να αναγνωρίσει ρητά τους Βούλγαρους ως μειονοτική κοινότητα, αλλά τέτοιες τροποποιήσεις απαιτούν κοινοβουλευτική πλειοψηφία δύο τρίτων, την οποία η κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλίσει.
Η πρόεδρος είπε ότι το 80% των πολιτών αντιτίθεται στις συνταγματικές αλλαγές, ενώ οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν έχουν περάσει ούτε το πρώτο στάδιο στην κοινοβουλευτική συνταγματική επιτροπή.
Η Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα είπε ότι το βασικό εμπόδιο στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας της δεν είναι η έλλειψη μεταρρυθμίσεων ή συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της ΕΕ, αλλά αυτό που περιέγραψε ως έλλειψη πολιτικής βούλησης στις γειτονικές χώρες.
Η Βόρεια Μακεδονία, με περίπου 1,8 εκατ. κατοίκους, κυβερνάται από συνασπισμό υπό συντηρητική ηγεσία που βρίσκεται στην εξουσία από τα μέσα του 2024 με ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η πορεία της προς την ένταξη στην ΕΕ, ωστόσο, παραμένει μπλοκαρισμένη από τη μακρόχρονη διαμάχη με τη γειτονική Βουλγαρία.
Η χώρα υπέβαλε για πρώτη φορά αίτηση ένταξης στην ΕΕ το 2004 και έγινε επίσημη υποψήφια χώρα το 2005, αλλά η πρόοδός της έχει ανακοπεί από πολιτικά πισωγυρίσματα.
Η Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα είπε ότι η διαμάχη για την ένταξη στην ΕΕ είναι μέρος μιας μακρύτερης ιστορίας παραχωρήσεων που έχει κάνει η Βόρεια Μακεδονία στην προσπάθειά της να γίνει μέλος της Ένωσης.
Παρέπεμψε στη συμφωνία του 2018 με την Ελλάδα, βάσει της οποίας η χώρα άλλαξε το όνομά της σε Βόρεια Μακεδονία, τερματίζοντας μια διαμάχη δεκαετιών που είχε μπλοκάρει τις φιλοδοξίες της για ένταξη στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Η τελευταία αυτή συνταγματική απαίτηση, είπε η Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα, εγείρει ερωτήματα για το μέχρι πού πρέπει να φτάνει μια υποψήφια χώρα προκειμένου να ικανοποιεί διμερείς διαφορές πριν ενταχθεί στο μπλοκ.
Ελπίζοντας να ξεπεράσει τις πολιτικές διαφορές με τους γείτονές της, η ηγέτιδα της Βόρειας Μακεδονίας είπε ότι σκοπεύει να συνεχίσει να επιδιώκει λύση μέσω διαλόγου.
«Έχω συναντήσει προηγούμενους προέδρους και τον σημερινό πρωθυπουργό πολλές φορές […] εξέφρασα τα ίδια αισθήματα και την ίδια ένταση και θα συνεχίσω να το κάνω μόνο μέσω διαλόγου», είπε.
Ωστόσο, η Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα απέφυγε να κατηγορήσει ευθέως τη Βουλγαρία ότι παρεμποδίζει σκόπιμα την ένταξη, ζητώντας αντ’ αυτού «πραγματισμό» και «μεγαλύτερη πολιτική βούληση» από τις γειτονικές χώρες.
