Στο εργοτάξιο ενός νέου data center της Microsoft στο Άμστερνταμ εισέβαλαν την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου περισσότεροι από 100 διαδηλωτές, σε μια κινητοποίηση που ανέδειξε την αυξανόμενη αντίδραση στην ταχεία εξάπλωση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη.
Ορισμένοι ακτιβιστές ανέβηκαν σε γερανό και άναψαν καπνογόνα, ενώ άλλοι ήρθαν σε αντιπαράθεση με τις αστυνομικές δυνάμεις. Εκατοντάδες ακόμη συμμετείχαν σε ειρηνική διαμαρτυρία έξω από τον χώρο.
Η κινητοποίηση οργανώθηκε από την ολλανδική ομάδα Geef Tegengas, στο πλαίσιο της ευρύτερης εκστρατείας «Stop Dirty Data Centres», η οποία έχει προγραμματίσει δράσεις στις 6 και 7 Νοεμβρίου σε 15 ευρωπαϊκές χώρες. Το έργο αφορά εγκατάσταση της εταιρείας Pure Data Centres, με τη Microsoft να είναι ο προβλεπόμενος μοναδικός μισθωτής της.
Οι διαδηλωτές δεν αντιδρούν μόνο στην κατασκευή ενός συγκεκριμένου κτιριακού συγκροτήματος. Ζητούν προσωρινή αναστολή των νέων μεγάλων data centers, έως ότου θεσπιστούν σαφέστεροι κανόνες για την κατανάλωση φυσικών πόρων, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις.
Γιατί αντιδρούν οι κάτοικοι
Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η μεγάλη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού από τις εγκαταστάσεις, οι οποίες απαιτούν τεράστια υπολογιστική ισχύ για τη λειτουργία υπηρεσιών cloud και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι η ταχεία ανάπτυξή τους επιβαρύνει τα τοπικά δίκτυα ηλεκτροδότησης, εντείνει τον ανταγωνισμό για υδάτινους πόρους και γη και μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας.
Στις περιβαλλοντικές ενστάσεις προστίθενται η ηχορύπανση από τη συνεχή λειτουργία των εγκαταστάσεων, η ατμοσφαιρική ρύπανση από τις εφεδρικές γεννήτριες και η αυξημένη κυκλοφορία βαρέων οχημάτων κατά την κατασκευή.
Ορισμένοι ακτιβιστές συνδέουν επίσης την αντίθεσή τους με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτικούς σκοπούς και συστήματα επιτήρησης, ενώ στις διαδηλώσεις του Άμστερνταμ υπήρχαν και παλαιστινιακές σημαίες, καθώς διατυπώθηκαν καταγγελίες για τη σχέση της Microsoft με τον πόλεμο στη Γάζα.
Κινητοποιήσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες
Οι διαδηλώσεις δεν περιορίζονται στην Ολλανδία. Στη Γερμανία, περίπου δώδεκα διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν την Παρασκευή έξω από data center στα περίχωρα του Βερολίνου, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στην ανεξέλεγκτη επέκταση των εγκαταστάσεων χωρίς επαρκή περιβαλλοντικό έλεγχο.
Στην Ιταλία, όπου ο κλάδος αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό, περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι και εκπρόσωποι περίπου 40 τοπικών επιτροπών συγκεντρώθηκαν στις 10 Οκτωβρίου στην πλατεία Σκάλα του Μιλάνου, σε μία από τις μεγαλύτερες μέχρι σήμερα κινητοποιήσεις κατά των data centers στη χώρα. Ζήτησαν αναστολή νέων έργων και τη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής για την ανάπτυξή τους.
Για το διήμερο 6 και 7 Νοεμβρίου είχαν επίσης προγραμματιστεί δράσεις στην Ιρλανδία, την Πολωνία, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ισπανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν πορεία στο Δουβλίνο, διαμαρτυρία έξω από το πολωνικό κοινοβούλιο στη Βαρσοβία και συγκέντρωση έξω από εγκατάσταση της Microsoft στη Δανία. Δεν υπήρχαν, ωστόσο, επιβεβαιωμένες αναφορές ότι όλες αυτές οι προγραμματισμένες δράσεις είχαν ήδη πραγματοποιηθεί την Παρασκευή.
Η απάντηση της Microsoft
Η Microsoft ανέφερε ότι γνωρίζει τη διαμαρτυρία και σέβεται το δικαίωμα ειρηνικής έκφρασης, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν αποδέχεται παράνομες ενέργειες ή πράξεις που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια. Η εταιρεία Pure Data Centres, που αναπτύσσει το έργο, κάλεσε επίσης τους διαδηλωτές να αποχωρήσουν με ασφάλεια και προσφέρθηκε να συζητήσει τις ανησυχίες τους.
Το αίτημα των οργανώσεων είναι ευρύτερο από την ακύρωση ενός μεμονωμένου έργου: ζητούν ευρωπαϊκό και εθνικό μορατόριουμ στις μεγάλες εγκαταστάσεις, μέχρι να αξιολογηθούν οι πραγματικές ανάγκες, το περιβαλλοντικό κόστος και οι συνέπειες για τις κοινότητες που τις φιλοξενούν.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει έτσι ένα βασικό δίλημμα για την Ευρώπη: πώς θα επεκτείνει τις υποδομές που απαιτεί η τεχνητή νοημοσύνη χωρίς να μεταφέρει δυσανάλογο κόστος στους κατοίκους και στο περιβάλλον.
