Τι κρύβει το sell off στις αγορές, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη (AI). Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στην Ουάσιγκτον και δημιουργεί νέα δεδομένα για τη Silicon Valley, την AI και τα χρηματιστήρια.
Τα data centers, οι επενδύσεις-μαμούθ και η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της AI μπαίνουν πλέον σε νέο πλαίσιο που ενδέχεται να φέρει νέες προκλήσεις εγείροντας πολλά ερωτήματα για την πορεία της εξέλιξης του κλάδου.
Η εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ δεν αποτελεί μόνο πολιτικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη σχέση της αμερικανικής κυβέρνησης με τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες, δημιουργώντας αβεβαιότητα για ένα από τα σημαντικότερα επενδυτικά στοιχήματα των τελευταίων ετών: την τεχνητή νοημοσύνη.
Η Silicon Valley είχε επενδύσει σημαντικά πολιτικά και οικονομικά στην επικράτηση των Ρεπουμπλικανών, προσδοκώντας ένα περιβάλλον χαλαρότερων ρυθμιστικών περιορισμών, ευνοϊκότερων όρων για την κατασκευή υποδομών και μεγαλύτερης ελευθερίας για την ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων AI.
Ωστόσο, οι υποψήφιοι που είχαν υιοθετήσει αυτή τη συμμαχία βρέθηκαν αντιμέτωποι με την αντίδραση των ψηφοφόρων. Η ανησυχία για την ανεξέλεγκτη επέκταση των τεχνολογικών κολοσσών, το ενεργειακό κόστος και τις επιπτώσεις των data centers στην καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών μετατράπηκε σε εκλογικό παράγοντα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης καλείται πλέον να διαχειριστεί ένα διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον, στο οποίο το Κογκρέσο θα έχει ισχυρότερη παρουσία υπέρ της ρύθμισης και οι πολιτείες αποκτούν μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στις εταιρείες.
Jensen Huan (Nvidia), Τιμ Κουκ (Apple), Τιμ Κουκ, Σουντάρ Πιτσάι (Alphabet), Έλον Μασκ (Tesla Έλον), Τζεφ Μπέζος (Amazon),Σάτια Ναντέλα (Microsoft) και Μαρκ Ζούκερμπεργκ (ΜΕΤΑ) © EPA/RITCHIE B. TONGO / JOE PUGLIESE / APPLE HANDOU / RAJAT GUPTA/MICHAEL REYNOLDS / MICHAEL REYNOLDS/PHILIPP GUELLAND – PowerGame.gr
Η ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας, οι επενδύσεις και η δημιουργία θέσεων εργασίας εξαρτώνται πλέον σε μεγάλο βαθμό από την επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη (AI). Η κατασκευή κέντρων δεδομένων αποτελεί σχεδόν τη μοναδική δυναμική στον κατασκευαστικό τομέα, καθώς, σύμφωνα με τον πρώην οικονομικό σύμβουλο του Λευκού Οίκου Τζέισον Φέρμαν, οι σχετικές επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 64% μέσα σε έναν χρόνο. Αντίθετα, οι υποδομές παραγωγής ενέργειας ενισχύθηκαν μόλις κατά 4%, ενώ οι επενδύσεις στη μεταποίηση υποχώρησαν κατά 24%.
Η επέκταση των υποδομών AI έχει ήδη θετικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα, η οποία αυξήθηκε κατά 3,6% το τρίτο τρίμηνο. Η επίδοση αυτή επαναφέρει τον ρυθμό αύξησης κοντά στον μεταπολεμικό μακροπρόθεσμο μέσο όρο, ξεπερνώντας σημαντικά το 1,5% της περιόδου 2007-2019.
Ωστόσο, η βιωσιμότητα αυτής της δυναμικής προκαλεί προβληματισμό. Ενδείξεις επιβράδυνσης των επενδύσεων εμφανίζονται ήδη στην Ασία, ενώ η εκλογική νίκη των Δημοκρατικών πυροδότησε πιέσεις στις τεχνολογικές μετοχές, με τον Nasdaq να υποχωρεί 5,5% σε μία συνεδρίαση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι τεράστιες επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων, εξοπλισμό και λογισμικό θα αποδώσουν αντίστοιχη κερδοφορία. Διαφορετικά, ο κίνδυνος κατάρρευσης της επενδυτικής φούσκας παραμένει ορατός.
Η AI στο επίκεντρο της εκλογικής ανατροπής
Η πολιτική επιρροή της Big Tech αποδείχθηκε σημαντικό μειονέκτημα για αρκετούς Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους. Ο Έλον Μασκ δαπάνησε σχεδόν μισό δισεκατομμύριο δολάρια για να στηρίξει υποψηφίους της επιλογής του, χωρίς να αποτρέψει την επικράτηση των Δημοκρατικών στο Τέξας, την πολιτεία όπου έχει επεκτείνει σημαντικά την επιχειρηματική αυτοκρατορία του.
Συγκεκριμένα ο Μασκ ξόδεψε 224 εκατ. δολ., σχεδόν τα μισά από το συνολικό ποσό, αποκλειστικά στο Τέξας, σύμφωνα με ανάλυση του CNBC για τα στοιχεία χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών. Ωστόσο, οι υποψήφιοι που στήριξε, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για τη Γερουσία Κεν Πάξτον και ο κυβερνήτης Γκρεγκ Άμποτ, υπέστησαν συντριπτική ήττα, καθώς το κύμα υπέρ των Δημοκρατικών επικράτησε στην πολιτεία.
Παράλληλα, οι επενδυτές της Silicon Valley Μαρκ Αντρίσεν και Μπεν Χόροβιτς, μέσω της εταιρείας τους, καθώς και ο Γκρεγκ Μπρόκμαν της OpenAI, διοχέτευσαν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε πολιτικές επιτροπές υποστήριξης υποψηφίων, σύμφωνα με το Politico. Ωστόσο, οι επιλογές τους υπέστησαν σημαντικές εκλογικές ήττες.
Ανάλογη ήταν η εικόνα για τα κεφάλαια της αγοράς κρυπτονομισμάτων, τα οποία ηττήθηκαν στην πολιτεία του Οχάιο, ενώ οργανώσεις που υποστηρίζουν την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης χαιρέτισαν τα αποτελέσματα, προσβλέποντας σε ένα Κογκρέσο περισσότερο δεκτικό στη θέσπιση κανόνων για τον κλάδο.
Η τεχνολογία βρέθηκε στο επίκεντρο αρκετών από τις σημαντικότερες εκλογικές αναμετρήσεις. Δημοκρατικοί υποψήφιοι στη Νότια Καρολίνα και το Οχάιο παρουσίασαν τους αντιπάλους τους ως εκπροσώπους των μεγάλων τεχνολογικών συμφερόντων και της ανεξέλεγκτης κατασκευής data centers. Αντίστοιχα, ο Μάνι Ρουτινέλ, γνωστός υποστηρικτής της ασφάλειας της AI, επικράτησε σε ανταγωνιστική εκλογική περιφέρεια του Κολοράντο.
Στη Τζόρτζια, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ, κατά την επινίκια ομιλία του, κατηγόρησε τους ισχυρούς παράγοντες της Silicon Valley ότι κατασκευάζουν καταφύγια για τους ίδιους, ενώ προειδοποίησε πως η τεχνητή νοημοσύνη που αναπτύσσουν ενδέχεται να απειλήσει ακόμη και την ανθρώπινη επιβίωση. Στην Πενσιλβάνια, οι Δημοκρατικοί Πέιτζ Κονέτι, Μπομπ Μπρουκς και Μπομπ Χάρβι έθεσαν επίσης στο επίκεντρο των επιτυχημένων εκστρατειών τους την επέκταση των data centers.
Meta και BlackRock επενδύουν σε data center ©Magnific
Η πολιτική αυτή μετατόπιση δεν περιορίστηκε σε μεμονωμένες αναμετρήσεις. Στο Τέξας, όπου ο Μασκ έχει αναπτύξει μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων της SpaceX και άλλων επιχειρήσεών του, η Δημοκρατική Τζίνα Χινόχοσα επικράτησε του εν ενεργεία κυβερνήτη Γκρεγκ Άμποτ, ενώ ο Τζέιμς Ταλαρίκο κέρδισε τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον στη μάχη για τη Γερουσία.
Η νίκη της Χινόχοσα έχει ιδιαίτερη σημασία για τον τεχνολογικό κλάδο. Είχε ταχθεί υπέρ της αναστολής της κατασκευής νέων data centers μέχρι το πολιτειακό νομοθετικό σώμα να θεσπίσει αυστηρότερες δικλίδες προστασίας. Η πρότασή της υπερβαίνει ακόμη και την προσωρινή αναστολή εγκρίσεων αδειών που είχε αποφασίσει προηγουμένως ο Άμποτ.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο, καθώς το Τέξας αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ένα τέταρτο της σχεδιαζόμενης δυναμικότητας των data centers στις ΗΠΑ, σύμφωνα με στοιχεία της Goldman Sachs. Για τις εταιρείες που επενδύουν τεράστια ποσά στην υπολογιστική ισχύ, οποιαδήποτε καθυστέρηση στην ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό και το κόστος των επενδύσεών τους.
AI: Τα data centers μπροστά σε νέους περιορισμούς
Η εκλογική επιτυχία των Δημοκρατικών σε πέντε πολιτείες με ιδιαίτερη σημασία για την ανάπτυξη data centers ενισχύει την πιθανότητα επιβολής νέων περιορισμών. Οι νεοεκλεγέντες κυβερνήτες Έιμι Άκτον στο Οχάιο, Κέισα Λανς Μπότομς στη Τζόρτζια, Ντέιβιντ Κρόουλι στο Ουισκόνσιν, Τρόι Τζάκσον στο Μέιν και Τζοσλίν Μπένσον στο Μίσιγκαν έχουν υποστηρίξει, σε διαφορετικό βαθμό, την επιβολή μορατόριουμ στην κατασκευή τέτοιων εγκαταστάσεων.
Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν στις εκλογές για κυβερνήτες και μέλη του Κογκρέσου. Όπου οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να τοποθετηθούν ειδικά για την κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων, εξέφρασαν επίσης την αντίθεσή τους, από προάστιο του Λος Άντζελες έως αρκετές πόλεις του Οχάιο. Το μήνυμα προς τη βιομηχανία είναι ότι η αποδοχή της τεχνολογικής ανάπτυξης δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, ιδίως όταν οι τοπικές κοινωνίες επωμίζονται το κόστος των υποδομών.
Οι ανησυχίες αφορούν κυρίως την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, την επιβάρυνση των δικτύων και το ενδεχόμενο αύξησης των λογαριασμών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Έτσι, η πολιτική συζήτηση μετατοπίζεται από την ταχύτητα με την οποία οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί μπορούν να αναπτύξουν υπολογιστική ισχύ προς το ποιος πληρώνει το κόστος αυτής της επέκτασης και με ποιους όρους πραγματοποιείται.
Data Center protest in the Missouri State Capital. https://t.co/Y05rxLOgLY
— Isaiah Ascher (@IsaiahAscher) September 16, 2026
Ο Μπρένταν Στάινχάουζερ, επικεφαλής της οργάνωσης Alliance for Secure AI και πρώην Ρεπουμπλικανός πολιτικός σύμβουλος, εκτιμά ότι οι ψηφοφόροι ζητούν αυστηρότερη στάση απέναντι στα data centers. Όπως παρατήρησε, ακόμη και οι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι που υιοθέτησαν ανάλογες θέσεις ενδέχεται να κινήθηκαν πολύ αργά για να ανατρέψουν τις εντυπώσεις.
Η αλλαγή αυτή δημιουργεί πρόβλημα για τις εταιρείες που έχουν στηρίξει τις επιχειρηματικές τους προοπτικές στην υπόθεση ότι η ανάπτυξη των υποδομών θα συνεχιστεί χωρίς ουσιαστικά εμπόδια, εξηγούν αναλυτές στο Bloomberg. Η CoreWeave, η Meta, η Amazon και άλλοι μεγάλοι παίκτες έχουν δεσμεύσει ή σχεδιάζουν να διαθέσουν τεράστια κεφάλαια για εγκαταστάσεις που απαιτούν προηγμένα τσιπ, συστήματα ψύξης, μνήμη και μεγάλες ποσότητες ενέργειας.
Η CoreWeave, ειδικότερα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της έκθεσης των εξειδικευμένων εταιρειών υποδομών στις μεταβολές του επενδυτικού κλίματος. Η αγορά αρχίζει να εξετάζει όχι μόνο την αναμενόμενη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, αλλά και το κατά πόσο οι προγραμματισμένες επενδύσεις μπορούν πράγματι να υλοποιηθούν στον χρόνο και με το κόστος που έχουν προβλεφθεί.
Η πολιτική αλλαγή δημιουργεί, επομένως, ένα διπλό ερώτημα: εάν οι περιορισμοί θα επιβραδύνουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και εάν η συγκράτηση των επενδύσεων θα αποδειχθεί τελικά ευεργετική για τη βιωσιμότητα του κλάδου, περιορίζοντας τον κίνδυνο υπερβολικής επέκτασης.
- Οι ψηφοφόροι έστειλαν σαφές μήνυμα υπέρ της επιβολής περιορισμών στα data centers
Πέρασαν 40 από τα 41 προτεινόμενα δημοψηφίσματα που προβλέπουν περιορισμούς στη λειτουργία ή την ανάπτυξη ορισμένων από τις περισσότερες από 2.000 νέες εγκαταστάσεις που σχεδιάζεται να κατασκευαστούν σε κοινότητες σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το CNBC.
Στο επίκεντρο των ανησυχιών των καταναλωτών βρίσκονται η κατανάλωση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, ο ακριβής υπολογισμός των τοπικών πόρων που απαιτεί κάθε data center παραμένει δύσκολος, καθώς οι εταιρείες συνήθως δημοσιοποιούν στοιχεία συνολικής κατανάλωσης για το σύνολο των εγκαταστάσεών τους και όχι για κάθε μονάδα ξεχωριστά.
Σύμφωνα με τον Σαολέι Ρεν, ερευνητή data centers και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ρίβερσαϊντ, οι γιγαντιαίες εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης ισχύος 1 γιγαβάτ, όπως αυτές που κατασκευάζουν οι Meta, Google, Amazon και SpaceX, μπορούν να καταναλώνουν έως και 10 εκατομμύρια γαλόνια νερού ημερησίως. Η κατανάλωση διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με τον εξοπλισμό, την τοποθεσία και τις τεχνολογίες ψύξης.
A protest erupted inside Memphis City Hall Tuesday evening after city council members voted in favor of postponing a vote on a moratorium that would pause data center development.
The backlash comes amid growing opposition to data center development nationwide. Over the last two years, SpaceXAI has constructed several data centers in the Memphis region, spurring pushback from some residents.
— CBS News (@CBSNews) October 8, 2026
- Η υδρόψυξη αλλάζει τα δεδομένα
Τα παραδοσιακά data centers χρησιμοποιούν κυρίως αερόψυξη, με μεγάλους ανεμιστήρες να απομακρύνουν τη θερμότητα από τους διακομιστές. Αντίθετα, οι σύγχρονες εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης διαθέτουν ισχυρές και πυκνότερες μονάδες επεξεργασίας γραφικών (GPU), οι οποίες παράγουν πολύ μεγαλύτερα θερμικά φορτία.
Το νερό είναι περίπου 3.000 φορές αποτελεσματικότερο από τον αέρα στην ψύξη αυτών των επεξεργαστών, σύμφωνα με τον Κρίστοφερ Γουελίζ, επικεφαλής βιωσιμότητας της Equinix. Γι’ αυτό και τα νεότερα συστήματα της Nvidia και της AMD βασίζονται στην υγρόψυξη. Οι περισσότερες μεγάλες εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούν κλειστά κυκλώματα, στα οποία το ίδιο νερό ανακυκλώνεται, περιορίζοντας την καθημερινή κατανάλωση.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι εγκαταστάσεις δεν επιβαρύνουν τους υδάτινους πόρους. Όπως εξηγεί ο Ρεν, καθοριστικός παράγοντας είναι η διαδικασία απομάκρυνσης της θερμότητας από το εσωτερικό κλειστό κύκλωμα προς το εξωτερικό περιβάλλον, η οποία μπορεί να απαιτεί σημαντικές ποσότητες νερού.
- Το παράδειγμα της Meta στην Ιντιάνα
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του data center ισχύος 1 γιγαβάτ που κατασκευάζει η Meta στο Λίβανον της Ιντιάνα. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι χρησιμοποιεί κλειστό σύστημα υγρόψυξης, το οποίο ανακυκλώνει το νερό και δεν χρειάζεται πρόσθετες ποσότητες για το μεγαλύτερο μέρος του έτους.
Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία της νομικής εταιρείας που εκπροσωπεί το έργο, η ημερήσια κατανομή νερού για την εγκατάσταση ενδέχεται να φθάσει τα 8 εκατομμύρια γαλόνια έως το 2031. Η Meta διευκρινίζει ότι πρόκειται για τη μέγιστη δυνατή κατανάλωση τις θερμότερες ημέρες του χρόνου, εκτιμώντας ότι το επίπεδο αυτό θα απαιτηθεί μόνο για λίγες ημέρες ετησίως.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν περιορίζεται στο νερό που χρησιμοποιείται για την ψύξη των διακομιστών, αλλά επεκτείνεται και στα εξωτερικά συστήματα αποβολής θερμότητας. Η διάκριση αυτή εξηγεί γιατί ακόμη και εγκαταστάσεις που διαφημίζουν τεχνολογίες ανακύκλωσης νερού μπορούν να έχουν σημαντικές ανάγκες σε τοπικούς υδάτινους πόρους.
Wall Street και ΑΙ © Pexels
Η AI και η φούσκα στη Wall Street
Οι εκλογές ανατρέπουν σε σημαντικό βαθμό και τις παραδοχές που τροφοδότησαν την άνοδο των μετοχών τεχνολογίας και την οικονομική ανάπτυξη κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ. Η προοπτική αυστηρότερης εποπτείας των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης και πιθανών καθυστερήσεων στην κατασκευή υποδομών αναγκάζει τους επενδυτές να επανεκτιμήσουν τις αποτιμήσεις και τις προσδοκίες τους.
Η πρώτη αντίδραση των αγορών ήταν νευρική. Οι μετοχές υποχώρησαν στις συναλλαγές της πρώτης νύχτας των αποτελεσμάτων, καθώς διαμορφωνόταν η εικόνα της επικράτησης των Δημοκρατικών, πριν ανακάμψουν το πρωί της Τετάρτης. Η αρχική ανάκαμψη, ωστόσο, δεν αποδείχθηκε διατηρήσιμη. Την επόμενη μέρα, την Πέμπτη, ο Nasdaq υποχώρησε πάνω από 5%, εισερχόμενος σε περιοχή διόρθωσης, ενώ οι μετοχές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και τις υποδομές των data centers δέχθηκαν νέες πιέσεις.
Η εικόνα ήταν διαφοροποιημένη ανάμεσα στις εταιρείες. Η CoreWeave, η οποία είχε ήδη χάσει 25% της αξίας της από την αρχή του έτους, υποχώρησε περισσότερο από 5%. Η Tesla και η SpaceX, που ελέγχονται από τον Έλον Μασκ, κατέγραψαν πτώση περίπου 5% στις πρώτες αντιδράσεις της αγοράς, ενώ η Nvidia υποχώρησε ελαφρώς. Την Πέμπτη, οι πιέσεις εντάθηκαν: η Broadcom και η Nvidia έχασαν από 5%, η Oracle υποχώρησε σχεδόν 5%, ενώ η Tesla και η SpaceX κατέγραψαν απώλειες 9% και 7% αντίστοιχα.
Η Qualcomm αποτέλεσε μια ακόμη ένδειξη της επιφυλακτικότητας των επενδυτών. Παρότι ανακοίνωσε αποτελέσματα καλύτερα από τις εκτιμήσεις, η μετοχή της υποχώρησε κατά 9%, καθώς οι προβλέψεις για τις μελλοντικές επιδόσεις της ήταν ασθενέστερες από τις προσδοκίες.
Αντίθετα, οι μετοχές των μεγαλύτερων τεχνολογικών ομίλων, όπως η Microsoft, η Alphabet και η Amazon, προσέλκυσαν αγοραστικό ενδιαφέρον, ενώ η Meta, η Amazon και η Alphabet κινήθηκαν ανοδικά στο άνοιγμα της αγοράς την Τετάρτη. Η διαφοροποίηση αυτή υποδηλώνει ότι οι επενδυτές δεν εγκαταλείπουν συνολικά την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά επανεξετάζουν ποιοι θα ωφεληθούν περισσότερο από τη νέα φάση ανάπτυξής της.
Ορισμένοι αναλυτές που μίλησαν στη Wall Street Journal επισημαίνουν ότι η επιβράδυνση της κατασκευής data centers μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και υπέρ των μεγαλύτερων εταιρειών που διαθέτουν ήδη εκτεταμένες υποδομές. Εάν περιοριστεί η νέα προσφορά υπολογιστικής ισχύος, οι hyperscalers ενδέχεται να αποκτήσουν μεγαλύτερη δυνατότητα να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τις τιμές που χρεώνουν στους πελάτες τους, ενισχύοντας τα περιθώρια κέρδους τους.
Παράλληλα, μια πιο συγκρατημένη επενδυτική στρατηγική θα μπορούσε να καθησυχάσει τη Wall Street, η οποία ανησυχεί ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί δαπανούν υπερβολικά ποσά για να επικρατήσουν στην κούρσα της AI, χωρίς να είναι ακόμη σαφές εάν οι αποδόσεις θα δικαιολογήσουν το ύψος των επενδύσεων.
Ο Μοχάμεντ Ελ-Εριάν, καθηγητής στο Wharton και επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της Allianz, εκτιμά ότι η εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών μπορεί να αφαιρέσει μέρος του επενδυτικού ενθουσιασμού που έχει δημιουργηθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, περιορίζοντας τον αέρα μιας πιθανής φούσκας. Αντίστοιχα, ο Μπομπ Έλιοτ, επικεφαλής της Unlimited Funds, χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα προειδοποίηση για έναν κλάδο που έχει αναπτυχθεί με βάση την προσδοκία ότι η επέκτασή του θα παραμείνει ανεμπόδιστη.
Από την άλλη πλευρά, η ανακατανομή των επενδύσεων μπορεί να έχει ευρύτερες θετικές επιπτώσεις στην οικονομία. Ο Μάικλ Αντονέλι, στρατηγικός αναλυτής της Baird Private Wealth Management, σημείωσε ότι η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη απορροφούσε δυσανάλογα μεγάλο μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων. Μια επιβράδυνση των κατασκευών θα μπορούσε να αφήσει περισσότερο χώρο για επενδύσεις σε άλλους κλάδους.
Η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών δεν συνεπάγεται, πάντως, ότι οι επενδύσεις στην AI θα σταματήσουν. Αντίθετα, μπορεί να αλλάξει η κατανομή των κεφαλαίων, οι επιχειρηματικές προτεραιότητες και οι όροι ανταγωνισμού. Οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι ενδέχεται να διατηρήσουν πλεονέκτημα έναντι μικρότερων εταιρειών, καθώς διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα να απορροφήσουν το κόστος των νέων ρυθμίσεων και να εξασφαλίσουν πρόσβαση στις απαραίτητες υποδομές.
H Τεχνητή Νοημοσύνη στο κλείσιμο μεγάλων συναλλαγών της Wall Street © Χ.com
Ο Τραμπ απομονώνεται στο μέτωπο της τεχνητής νοημοσύνης
Το εκλογικό αποτέλεσμα αναμένεται να περιορίσει και την πολιτική κυριαρχία του Τραμπ στη διαμόρφωση της αμερικανικής στρατηγικής για την τεχνητή νοημοσύνη. Κατά την πρώτη περίοδο της δεύτερης θητείας του, ο πρόεδρος είχε καταφέρει να διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τη σχετική συζήτηση, προωθώντας μια προσέγγιση που αντιτασσόταν στην επιβολή αυστηρών κανόνων για την ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων.
Με τον έλεγχο του Κογκρέσου να περνά στους Δημοκρατικούς, η δυνατότητα της κυβέρνησης να εμποδίσει νομοθετικές πρωτοβουλίες για την ασφάλεια της AI περιορίζεται. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι ανησυχίες για τους κινδύνους της τεχνολογίας και την επέκταση των data centers συνέβαλαν στην εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος αντιμετωπίζει αυξανόμενη διεθνή πίεση για συνεργασία στη θέσπιση κοινών κανόνων. Η υπουργός Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιακής Πολιτικής της Γαλλίας, Αν Λε Ενανόφ, αποκάλυψε σε ακρόαση στη γαλλική Γερουσία ότι οι χώρες της G7 ήταν έτοιμες να εκδώσουν κοινή δήλωση για την ασφάλεια της AI νωρίτερα το φθινόπωρο, αλλά η αμερικανική κυβέρνηση ανέτρεψε τη συμφωνία.
Όπως ανέφερε, η Ουάσιγκτον ζήτησε να αναβληθεί η κοινή τοποθέτηση μέχρι να ολοκληρωθεί η δική της αξιολόγηση, προκαλώντας τη δυσαρέσκεια των υπόλοιπων έξι κρατών. Από την πλευρά του, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υποστήριξε ότι η γαλλική πρόταση προέβλεπε έναν ανεπαρκώς προσδιορισμένο μηχανισμό συνεργασίας, ο οποίος θα δημιουργούσε περιττή γραφειοκρατία.
Η στάση αυτή αντανακλά τη γενικότερη αντίθεση της κυβέρνησης Τραμπ σε διεθνείς και εσωτερικούς περιορισμούς που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την ανάπτυξη της αμερικανικής τεχνολογικής βιομηχανίας. Ωστόσο, η πολιτική αποδυνάμωση των Ρεπουμπλικανών δημιουργεί πλέον περιθώρια για διαφορετικές ισορροπίες.
Μέχρι σήμερα, οι παρεμβάσεις του Λευκού Οίκου για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης πραγματοποιούνταν κυρίως μέσω πρωτοβουλιών της εκτελεστικής εξουσίας. Το καλοκαίρι, η κυβέρνηση είχε διαμορφώσει ένα πλαίσιο για τη ρύθμιση της διάθεσης προηγμένων μοντέλων AI, χωρίς όμως να το δημοσιοποιήσει. Στη διαδικασία συμμετείχαν ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, ενώ το Κογκρέσο παρέμεινε εκτός των διαβουλεύσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ © EPA/Magnus Lejhall
Οι Δημοκρατικοί θεωρούν ότι η νέα κοινοβουλευτική πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει σε διακομματική συμφωνία, εφόσον εξασφαλίσουν τη συμμετοχή ενός αριθμού Ρεπουμπλικανών βουλευτών και γερουσιαστών. Ο βουλευτής Σαμ Λικάρντο, που εκπροσωπεί τμήμα της Silicon Valley στην Καλιφόρνια, είχε εκφράσει αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Τραμπ συμφωνεί πραγματικά με την αντίθεση στην αυστηρότερη εποπτεία της AI που εκφράζουν ορισμένοι συνεργάτες του.
Υπενθύμισε ότι κορυφαίοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς, είχαν εργαστεί για τον περιορισμό ορισμένων κινδύνων της τεχνολογίας.
Κατά την εκτίμησή του, το εκλογικό αποτέλεσμα καθιστά πλέον αναγκαία μια διακομματική πρωτοβουλία για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ θεωρεί ότι οι θέσεις του προέδρου μπορούν να μεταβληθούν εφόσον διαμορφωθούν οι κατάλληλες πολιτικές συνθήκες.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Λόρεν Μπις δήλωσε ότι ο Τραμπ είναι πρόθυμος να συνεργαστεί με οποιονδήποτε επιδιώκει να προσφέρει αποτελέσματα στους Αμερικανούς εργαζομένους. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι εάν οι Δημοκρατικοί επιλέξουν, όπως είπε, πολιτικά υποκινούμενες έρευνες και ριζοσπαστικές πολιτικές, θα βρεθούν απέναντι στα συμφέροντα των πολιτών.
Από την πλευρά της αγοράς, ο Ρέτζι Μπαμπίν, ανώτερος νομικός σύμβουλος της Akin Gump και πρώην συνεργάτης του Τσακ Σούμερ, εκτιμά ότι υπάρχουν περισσότερα περιθώρια συμβιβασμού απ’ όσα υποδήλωνε η πολιτική αντιπαράθεση των δύο προηγούμενων ετών. Η κοινωνική απαίτηση για κανόνες και μεγαλύτερη ασφάλεια, σε συνδυασμό με την ανάγκη να αποφευχθεί μια πλήρης ρήξη μεταξύ κυβέρνησης και Κογκρέσου, μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για συμφωνία.
Η Silicon Valley αναζητά νέες ισορροπίες και οι πολιτείες αποκτούν δύναμη
Η εκλογική ανατροπή υποχρεώνει και τους ίδιους τους τεχνολογικούς ομίλους να επανεξετάσουν τη στρατηγική πολιτικής επιρροής τους. Κατά τον πρώτο χρόνο της δεύτερης θητείας Τραμπ, σημαντικοί παράγοντες της Silicon Valley πίεζαν τον Λευκό Οίκο να απορρίψει πρωτοβουλίες του Κογκρέσου και των πολιτειών για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης. Η πολιτική τους επένδυση στους Ρεπουμπλικανούς είχε ως στόχο να διασφαλίσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη των επιχειρήσεών τους.
Πλέον, όμως, η στρατηγική αυτή ενέχει μεγαλύτερο κόστος. Ακόμη και οι πλέον ένθερμοι υποστηρικτές της απορρύθμισης στον χώρο των επενδύσεων επιχειρηματικών συμμετοχών θα πρέπει να αποφύγουν μια μετωπική σύγκρουση με τους Δημοκρατικούς, οι οποίοι αποκτούν αυξημένη επιρροή στο Κογκρέσο.
Η σύμβουλος τεχνολογίας Νίκι Κρίστοφ, με προηγούμενη εμπειρία στις Salesforce και Google, εκτιμά ότι οι εταιρείες θα χρειαστεί να εγκαταλείψουν μέρος της στρατηγικής αποκλειστικής ευθυγράμμισης με τους Ρεπουμπλικανούς και να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους με τους Δημοκρατικούς. Το εγχείρημα δεν θα είναι εύκολο, καθώς αρκετά στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος διατηρούν έντονα επικριτική στάση απέναντι στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και την επέκταση των data centers.
Την ίδια στιγμή, οι πολιτείες αποκτούν ένα επιπλέον διαπραγματευτικό όπλο. Η Καλιφόρνια, η Νέα Υόρκη και το Ιλινόι έχουν ήδη προχωρήσει σε πρωτοβουλίες για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση καθυστερούσε να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ο Μπραντ Κάρσον, πρώην Δημοκρατικός βουλευτής και επικεφαλής των οργανώσεων Public First και Americans for Responsible Innovation, υποστηρίζει ότι οι εκλογικές νίκες του κόμματος σε πολιτειακό επίπεδο ενισχύουν σημαντικά τη θέση των υποστηρικτών της αυστηρότερης εποπτείας. Προειδοποίησε ότι εάν δεν υπάρξει συμφωνία στην Ουάσιγκτον, πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, η Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε ακόμη πιο φιλόδοξες ρυθμίσεις.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις εταιρείες που επιδιώκουν ένα ενιαίο ομοσπονδιακό πλαίσιο, ώστε να αποφύγουν την υποχρέωση συμμόρφωσης με διαφορετικούς κανόνες σε κάθε πολιτεία. Η προηγούμενη προσπάθεια των Ρεπουμπλικανών να εμποδίσουν τις πολιτειακές ρυθμίσεις απέτυχε, ενώ οι νέοι πολιτικοί συσχετισμοί καθιστούν δυσκολότερη την επαναφορά της.
Για τις επιχειρήσεις της Silicon Valley, το δίλημμα είναι πλέον σαφές: είτε θα συμμετάσχουν στη διαμόρφωση συμβιβαστικών κανόνων σε ομοσπονδιακό επίπεδο είτε θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα ολοένα πιο σύνθετο πλέγμα πολιτειακών περιορισμών.
Έλον Μασκ και Σαμ Άλτμαν © EPA / Freepik/ PowerGame.gr
Η πολιτική επιρροή και η επόμενη μέρα των αγορών
Κανένα πρόσωπο δεν συμβολίζει περισσότερο την πολιτική και οικονομική αποτυχία της τεχνολογικής συμμαχίας με τους Ρεπουμπλικανούς από τον Έλον Μασκ. Οι υποψήφιοι που υποστήριξε σε ολόκληρη τη χώρα ηττήθηκαν σε σημαντικές αναμετρήσεις, μεταξύ των οποίων ο Κεν Πάξτον στο Τέξας και ο Βιβέκ Ραμασουάμι στην κούρσα για την κυβερνητική θέση στο Οχάιο.
Απέναντί του, ο συνιδρυτής του LinkedIn και δισεκατομμυριούχος Ριντ Χόφμαν υπερασπίστηκε τις δικές του πολιτικές δωρεές, επικρίνοντας τον Μασκ για τις τεράστιες δαπάνες που, όπως υποστήριξε, αποσκοπούσαν στη διατήρηση αυταρχικών πολιτικών προσώπων στην εξουσία.
Ο ίδιος ο Μασκ αντιμετώπισε αρχικά με ειρωνεία το αποτέλεσμα, γράφοντας στην πλατφόρμα Χ ότι «τα data centers στο διάστημα φαίνονται πλέον ιδιαίτερα ελκυστικά». Ωστόσο, η πολιτική αλλαγή δημιουργεί και πιο άμεσες δυσκολίες για τις επιχειρήσεις του. Η SpaceX και η Tesla ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένο κοινοβουλευτικό έλεγχο, καθώς οι Δημοκρατικοί προαναγγέλλουν αυστηρότερη λογοδοσία για τους ισχυρούς παράγοντες της τεχνολογίας.
Ο βουλευτής των Δημοκρατικών Γκρεγκ Καζάρ υποστήριξε ότι οι ψηφοφόροι απέρριψαν τους Ρεπουμπλικανούς επειδή θεωρούσαν ότι είχαν εξαγοραστεί από δισεκατομμυριούχους της τεχνητής νοημοσύνης, καλώντας το κόμμα του να μην επαναλάβει τις σχέσεις εξάρτησης με τους ίδιους επιχειρηματικούς παράγοντες.
Η εκλογική βραδιά είχε και μια απρόσμενη διάσταση για τους μεγάλους τεχνολογικούς επενδυτές. Στην Καλιφόρνια, όπου ο συνιδρυτής της Google Σεργκέι Μπριν είχε κινητοποιήσει δισεκατομμυριούχους για να αποτρέψουν την επιβολή φόρου στον πλούτο, οι πολιτικές εξελίξεις δεν εξελίχθηκαν όπως προσδοκούσε η επιχειρηματική κοινότητα.
Η αυστηρότερη εποπτεία των data centers μπορεί επίσης να λειτουργήσει καθησυχαστικά, περιορίζοντας τον κίνδυνο υπερβολικών επενδύσεων σε υποδομές από τους hyperscalers. Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι οι αναλυτές την αισιοδοξία αυτή. Ο Ντέιβιντ Ρόζενμπεργκ, επικεφαλής της Rosenberg Research, προειδοποιεί ότι οι Δημοκρατικοί δεν έχουν ως βασικό κριτήριο επιτυχίας την πορεία του χρηματιστηριακού δείκτη S&P 500, σε αντίθεση με τον Τραμπ, και ενδέχεται να προωθήσουν αυξήσεις φόρων που θα επιβαρύνουν τις μετοχές.
Το πιο πιθανό είναι για τους επενδυτές είναι ότι η πολιτική αλλαγή δεν σηματοδοτεί το τέλος της επενδυτικής έκρηξης στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά ενδεχομένως την αρχή μιας διαφορετικής φάσης. Η ανάπτυξη των υποδομών, η χρηματοδότηση των τεχνολογικών κολοσσών και οι αποτιμήσεις των εταιρειών θα εξαρτώνται πλέον περισσότερο από το ρυθμιστικό περιβάλλον, το ενεργειακό κόστος και την κοινωνική αποδοχή.
Το στοίχημα της AI παραμένει τεράστιο, αλλά η υπόθεση της ανεμπόδιστης ανάπτυξής της δέχεται πλέον την πρώτη σοβαρή πολιτική αμφισβήτηση.
