Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέστησε στους πολίτες να προετοιμάσουν ένα κιτ έκτακτης ανάγκης και να αποθηκεύσουν βασικά τρόφιμα, ώστε να καλύψουν τις στοιχειώδεις ανάγκες τους κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας πιθανής κρίσης, μέχρι να φτάσει η κρατική βοήθεια. «Κάθε Ευρωπαίος πολίτης θα πρέπει να γνωρίζει τι πρέπει να κάνει, πώς να προστατεύσει την οικογένειά του και πώς να βοηθήσει τους άλλους» είναι το μήνυμα που στέλνουν οι Βρυξέλλες σε κάθε γωνιά της Ευρώπης των 27.
Καθώς όμως, η ετοιμότητα στον τομέα της ασφάλειας ενισχύεται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, τέτοιες προτροπές φαίνεται να αυξάνουν την ανησυχία των πολιτών αντί να λειτουργούν καθησυχαστικά.
Η ιδέα του κιτ επιβίωσης της πρώτες 72 ώρες μιας πιθανής κρίσης δεν είναι καινούργια. Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την ετοιμότητα του πληθυσμού απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις όμως, που παρουσιάστηκαν στις 3 Νοεμβρίου 2026 δεν αναφέρονται μόνο σε περίπτωση πολεμικής σύρραξης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει υπόψη διαφορετικές κατηγορίες κινδύνων: ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισμούς, βιομηχανικά ατυχήματα, κυβερνοεπιθέσεις, διακοπές ηλεκτροδότησης και προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Δεν έχουν συμβεί και λίγα τα τελευταία χρόνια: η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι φυσικές καταστροφές και οι πρόσφατες διαταραχές σε κρίσιμες υποδομές ανέδειξαν πόσο εύκολα μπορεί να επηρεαστεί η πρόσβαση σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Γι’ αυτό και η στρατηγική Preparedness Union της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2025, έθεσε ως στόχο την ενίσχυση της ετοιμότητας όχι μόνο των κρατικών μηχανισμών αλλά και των ίδιων των πολιτών.
Prepared citizens. A more resilient Europe.
From packing an emergency bag to knowing how to react when disaster strikes, preparedness starts with practical steps.
Our new guidelines help authorities give people the tools and knowledge to protect themselves and others in a crisis.
https://t.co/YpTOqc41NT
— European Commission (@EU_Commission) November 3, 2026
Γιατί για «72 ώρες»
Οι 72 ώρες είναι το ελάχιστο χρονικό διάστημα αυτονομίας, κατά το οποίο, εάν έχει ξεσπάσει μία έκτακτη κατάσταση, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης μπορεί να βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση, ενώ απαιτείται χρόνος για την οργάνωση της παροχής βοήθειας, την αποκατάσταση υποδομών και τη διανομή προμηθειών.
Όσο περισσότερα νοικοκυριά μπορούν να καλύψουν προσωρινά τις βασικές ανάγκες τους, τόσο περισσότερους διαθέσιμους πόρους μπορούν οι αρχές να κατευθύνουν σε ανθρώπους που χρειάζονται άμεση υποστήριξη. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αρχές προβλέπουν πως θα συμβεί κάποια καταστροφή ή ότι η βοήθεια θα καθυστερήσει υποχρεωτικά τρεις ημέρες.
Η Επιτροπή δεν έχει διευκρινίσει τι θα πρέπει να περιέχει ένα τέτοιο κιτ, αλλά αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη δημοσιεύσει καταλόγους με είδη που είναι βασικά για να επιβιώσει κανείς λίγες ημέρες χωρίς βασικές προμήθειες. Η γαλλική κυβέρνηση, για παράδειγμα, ζητεί φορτιστές, βασικά φάρμακα, μπουκάλια νερού, γυαλιά, μπαταρίες, ένα φορητό ραδιόφωνο, φωτοτυπίες σημαντικών εγγράφων (συμπεριλαμβανομένων των φαρμακευτικών συνταγών), καθώς και επιτραπέζια παιχνίδια για ψυχαγωγία.
Γενικά, ένα κιτ επιβίωσης έκτακτης ανάγκης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τρόφιμα, φακό, μετρητά, εφεδρικά κλειδιά, ζεστά ρούχα και βασικά εργαλεία, όπως μαχαίρια.
Πάντως, εκτός από το «κιτ», η Κομισιόν προτείνει τακτικές ασκήσεις στα ευρωπαϊκά σχολεία καθώς και την καθιέρωση μιας ευρωπαϊκής ημέρας ετοιμότητας για να μάθουν τα παιδιά πώς να αντιμετωπίζουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ
Για να καταστεί η ετοιμότητα κοινή προτεραιότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη, η Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση ετήσιας Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ, η οποία θα πραγματοποιείται κάθε 23 Οκτωβρίου, αρχής γενομένης από το 2027. Θα ενθαρρύνει τους πολίτες και τις κοινότητες να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην προετοιμασία για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για την προστασία του εαυτού τους και των άλλων.
Η ετήσια εκδήλωση θα αναγνωρίσει επίσης τις προσπάθειες και το έργο των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, των οργανώσεων πολιτικής προστασίας και των κοινοτήτων για την ενίσχυση της ετοιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η ημερομηνία αυτή σηματοδοτεί την επέτειο της θέσπισης του μηχανισμού πολιτικής προστασίας στις 23 Οκτωβρίου 2001, αναγνωρίζοντας τον ρόλο του στην προώθηση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και στον συντονισμό της αντιμετώπισης καταστροφών εντός και εκτός της ΕΕ κατά τα τελευταία 25 έτη.
